1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

3
00:00:24,649 --> 00:00:28,653
Pochodzę z Karoliny Południowej.
Dokładnie z Lexington.

4
00:00:29,154 --> 00:00:30,405
Urodzony i wychowany.

5
00:00:32,866 --> 00:00:34,451
Nazywam się Michael Smoak.

6
00:00:34,534 --> 00:00:36,286
Wszyscy mówią na mnie Smoak.

7
00:00:41,124 --> 00:00:43,501
Od zawsze mówiono do mnie po nazwisku.

8
00:00:43,585 --> 00:00:46,755
Wszyscy od dzieciństwa
mówili do mnie Smoak.

9
00:00:47,464 --> 00:00:50,175
Jeśli mówią „Michael”,
to znaczy, że mam kłopoty.

10
00:00:56,014 --> 00:00:58,975
11 września 2001 r. miałem pięć lat.

11
00:01:00,477 --> 00:01:02,270
Nie rozumiałem, co się dzieje,

12
00:01:02,353 --> 00:01:05,148
ale po reakcji innych osób
doszedłem do wniosku,

13
00:01:05,231 --> 00:01:07,192
że stało się coś poważnego.

14
00:01:08,318 --> 00:01:11,613
Byłem chory, nie poszedłem do szkoły.

15
00:01:11,696 --> 00:01:13,698
Byłem u babci.

16
00:01:13,782 --> 00:01:18,828
Pamiętam, że oglądaliśmy to z dziadkami.

17
00:01:18,912 --> 00:01:22,373
Pamiętam, że oboje wstali z foteli

18
00:01:22,457 --> 00:01:26,127
i podeszli bliżej telewizora.

19
00:01:27,420 --> 00:01:29,964
Wygląda na to,
że duża część się oderwała.

20
00:01:30,048 --> 00:01:33,259
Miejmy nadzieję,
że teren został ewakuowany.

21
00:01:33,343 --> 00:01:36,888
Z wiekiem coraz lepiej
rozumiałem wydarzenia z 11 września.

22
00:01:37,972 --> 00:01:41,142
Rozumiałem, co się stało,
ale nie wiedziałem dlaczego.

23
00:01:42,602 --> 00:01:46,272
Później na YouTubie
widziałem filmy z wojny.

24
00:01:46,356 --> 00:01:47,524
Cel!

25
00:01:50,652 --> 00:01:52,237
Chciałem służyć krajowi.

26
00:01:52,320 --> 00:01:55,865
Nie pamiętam, gdzie usłyszałem
o Korpusie Piechoty Morskiej,

27
00:01:55,949 --> 00:01:59,119
ale pamiętam, że oglądałem filmy,

28
00:01:59,202 --> 00:02:01,996
mundury i inne rzeczy w internecie.

29
00:02:03,414 --> 00:02:05,750
Pomyślałem, że kiedyś do nich dołączę.

30
00:02:06,543 --> 00:02:08,503
Zostanę marines, gdy dorosnę.

31
00:02:12,966 --> 00:02:16,803
Powiedziano nam,
że jedziemy na ewakuację bez walki.

32
00:02:16,886 --> 00:02:19,556
Wojna w Afganistanie dobiegła końca.

33
00:02:19,639 --> 00:02:23,852
To koniec najdłuższej wojny Ameryki.
20 lat, 2400 ofiar.

34
00:02:25,145 --> 00:02:27,647
Potem zaczęło się robić dziwnie.

35
00:02:28,898 --> 00:02:30,024
SIŁY POWIETRZNE USA

36
00:02:32,026 --> 00:02:34,821
To było prawie 20 lat po 11 września.

37
00:02:39,701 --> 00:02:41,870
To, co zaczęło się 11 września,

38
00:02:41,953 --> 00:02:44,247
zakończyło się przy Abbey Gate.

39
00:02:48,042 --> 00:02:52,505
Zastanawiałem się,
co do cholery robiliśmy przez 20 lat.

40
00:02:53,756 --> 00:02:58,720
Jeśli nie mieli odpowiednich dokumentów,
wysyłało się ich na śmierć,

41
00:02:58,803 --> 00:03:04,726
co jest szaloną odpowiedzialnością
dla 23-latka.

42
00:03:17,071 --> 00:03:22,952
PUNKTY ZWROTNE:
POKOLENIE 11 WRZEŚNIA

43
00:03:31,169 --> 00:03:33,546
W amerykańskim życiu nastał moment,

44
00:03:33,630 --> 00:03:36,090
kiedy wydarzenia z 11 września

45
00:03:36,174 --> 00:03:41,095
zaczynają przechodzić
z żywej pamięci do historii.

46
00:03:45,016 --> 00:03:46,976
W ciągu najbliższych kilku lat

47
00:03:47,060 --> 00:03:51,606
dojdziemy do momentu,
w którym 50% Amerykanów

48
00:03:51,689 --> 00:03:54,692
urodziło się po 11 września
lub było zbyt młodych,

49
00:03:54,776 --> 00:03:56,861
by pamiętać wydarzenia z tego dnia.

50
00:03:58,196 --> 00:03:59,948
Uczą się o atakach

51
00:04:00,031 --> 00:04:02,700
i widzą te obrazy w szkole.

52
00:04:03,618 --> 00:04:09,874
Uczymy się o tym, co się stało.
Powinniśmy o tym wiedzieć.

53
00:04:09,958 --> 00:04:14,045
Nie słyszałem o tym zbyt wiele
poza rocznicą 11 września.

54
00:04:14,128 --> 00:04:17,507
To po prostu kolejna wojna,
o której się uczymy,

55
00:04:17,590 --> 00:04:19,884
bo mnie wtedy nie było na świecie.

56
00:04:23,096 --> 00:04:26,557
11 września byłam na angielskim.

57
00:04:28,059 --> 00:04:32,730
Byłem w 11. klasie.
Byliśmy jedynymi muzułmanami w szkole.

58
00:04:34,107 --> 00:04:37,068
11 września miałam dziesięć miesięcy.

59
00:04:37,902 --> 00:04:39,946
Obrywa mi się za te ataki.

60
00:04:41,489 --> 00:04:43,408
Miałem trzy lata.

61
00:04:43,908 --> 00:04:45,743
Pewnie zmieniano mi pieluchę.

62
00:04:45,827 --> 00:04:47,537
Miałem trzy lata.

63
00:04:48,746 --> 00:04:50,373
Miałam cztery lata.

64
00:04:51,666 --> 00:04:53,835
Minęło 25 lat.

65
00:04:53,918 --> 00:04:57,463
To całe pokolenie od ataków.

66
00:04:58,923 --> 00:05:03,011
Ważne jest, by znać ból i żal.

67
00:05:05,388 --> 00:05:09,434
Pojawiają się coraz to nowe
konsekwencje ataków.

68
00:05:10,518 --> 00:05:12,729
Niektóre konsekwencje tego wydarzenia

69
00:05:12,812 --> 00:05:15,398
wciąż się rozwijają.

70
00:05:19,736 --> 00:05:23,364
25 lat później
obecne pokolenie żyje w świecie,

71
00:05:23,448 --> 00:05:27,952
który powstał po 11 września.

72
00:05:28,036 --> 00:05:31,331
RENEE GOOD ZABITA
PRZEZ FUNKCJONARIUSZY ICE

73
00:05:31,414 --> 00:05:33,416
KIM JEST Q?
TEORIE SPISKOWE

74
00:05:33,499 --> 00:05:34,876
ZAKAZ DLA MUZUŁMANÓW?

75
00:05:34,959 --> 00:05:36,461
ZBUDOWAĆ MUR

76
00:05:37,670 --> 00:05:41,215
BIN LADEN MARTWY
INWAZJA IRAKU

77
00:05:41,674 --> 00:05:45,511
Czuliśmy, że to przełomowa chwila.

78
00:05:46,054 --> 00:05:47,263
I słusznie.

79
00:05:51,517 --> 00:05:52,518
Spałem.

80
00:05:53,644 --> 00:05:55,646
Studiowałem na NYU.

81
00:05:57,440 --> 00:06:01,944
Mieszkałem na Dolnym Manhattanie
i usłyszałem głośny dźwięk.

82
00:06:14,999 --> 00:06:18,586
To była eksplozja.

83
00:06:26,719 --> 00:06:28,054
Cholera!

84
00:06:29,555 --> 00:06:30,765
Włączyłem telewizor.

85
00:06:30,848 --> 00:06:33,101
Mamy dla państwa
wiadomość z ostatniej chwili.

86
00:06:33,184 --> 00:06:37,855
Samolot uderzył w wieżę
World Trade Center w…

87
00:06:37,939 --> 00:06:40,483
Mieliśmy tylko główne stacje telewizyjne.

88
00:06:40,566 --> 00:06:44,237
Nie chcę przerywać zabawy,
ale mamy pilną wiadomość.

89
00:06:44,320 --> 00:06:46,697
Samolot uderzył…

90
00:06:47,198 --> 00:06:49,033
w World Trade Center.

91
00:06:49,117 --> 00:06:49,992
Żartujesz!

92
00:06:50,076 --> 00:06:51,786
Nie mamy więcej szczegółów.

93
00:06:51,869 --> 00:06:56,290
Nie wiemy, co się tam wydarzyło.

94
00:06:56,374 --> 00:06:59,877
Ale wracamy do programu. Jak się masz?

95
00:06:59,961 --> 00:07:02,088
- Wiem, że jesteś w szoku.
- Tak.

96
00:07:02,171 --> 00:07:05,174
Nie wiem, co powiedzieć.

97
00:07:05,258 --> 00:07:08,261
CNN zaczyna zajmować się tą sprawą.

98
00:07:08,344 --> 00:07:12,223
Dzwonimy do naszych źródeł,
by dowiedzieć się, co się stało.

99
00:07:12,306 --> 00:07:14,809
…pożar nie jest pod kontrolą…

100
00:07:14,892 --> 00:07:19,689
Przez 10 lat byłam historyczką
i kuratorką w Muzeum 9/11.

101
00:07:20,189 --> 00:07:24,777
Nagrywałam historie ocalałych,
ratowników i członków rodzin.

102
00:07:26,362 --> 00:07:29,157
Jeśli chcesz mieć nadzieję dla pokolenia,

103
00:07:29,866 --> 00:07:32,660
to musisz pomóc im zrozumieć,
co się stało.

104
00:07:32,743 --> 00:07:36,122
To ważna część dbania o przyszłość.

105
00:07:37,498 --> 00:07:41,252
Gdy ci ludzie stają się prawdziwi,
a wydarzenie osobiste,

106
00:07:42,712 --> 00:07:45,673
to najlepszy sposób, by zrozumieć,

107
00:07:45,756 --> 00:07:47,967
czym to było i dlaczego było ważne.

108
00:07:54,724 --> 00:07:56,601
Policja. Co się stało?

109
00:07:56,684 --> 00:07:58,394
POŁĄCZENIE Z WIEŻY PÓŁNOCNEJ

110
00:07:58,478 --> 00:08:00,938
Jestem na setnym piętrze z 30 osobami.

111
00:08:01,022 --> 00:08:02,940
Ludzie dzwonią pod 911.

112
00:08:03,691 --> 00:08:05,651
Mówią, że są uwięzieni.

113
00:08:05,735 --> 00:08:07,153
Że nie mogą się ruszyć.

114
00:08:07,236 --> 00:08:09,363
Co się dzieje? Tu straż pożarna.

115
00:08:09,447 --> 00:08:11,574
Trudno rozmawiać.

116
00:08:11,657 --> 00:08:12,492
Tak.

117
00:08:12,575 --> 00:08:14,410
Jest dużo dymu. Gorąco…

118
00:08:14,494 --> 00:08:17,121
Denerwujemy się. Przyjeżdżajcie.

119
00:08:17,205 --> 00:08:19,999
- Na którym piętrze jesteś?
- Na setnym.

120
00:08:20,082 --> 00:08:21,125
Dobra.

121
00:08:23,169 --> 00:08:25,171
Jest za gorąco!

122
00:08:25,254 --> 00:08:27,048
Jaki jest pana numer telefonu?

123
00:08:27,131 --> 00:08:28,633
To komórka.

124
00:08:28,716 --> 00:08:31,177
Dobrze, już jedziemy.

125
00:08:31,260 --> 00:08:34,096
- Proszę.
- Są w drodze.

126
00:08:34,180 --> 00:08:36,599
Mogliśmy im tylko powiedzieć:

127
00:08:36,682 --> 00:08:39,810
„Trzymajcie się.
Będziemy tam tak szybko, jak się da”.

128
00:08:40,353 --> 00:08:44,649
24 LATA W DNIU 11 WRZEŚNIA

129
00:08:44,732 --> 00:08:48,861
Nasz syn, Brad,
właśnie skończył Uniwersytet Bucknella.

130
00:08:50,029 --> 00:08:55,618
11 września pracował
na 89. piętrze południowej wieży.

131
00:08:56,953 --> 00:08:58,663
Hej, mamo, tu Brad.

132
00:08:58,746 --> 00:09:01,582
Chciałem szybko zadzwonić.
Na pewno już słyszałaś,

133
00:09:01,666 --> 00:09:04,460
że samolot uderzył
w World Trade Center One.

134
00:09:04,544 --> 00:09:06,921
My jesteśmy w World Trade Center Two.

135
00:09:07,004 --> 00:09:10,466
Jestem cały i zdrowy.

136
00:09:10,550 --> 00:09:13,261
Oczywiście jestem przestraszony.

137
00:09:15,429 --> 00:09:20,142
Dla większości ludzi
to był tylko straszny wypadek.

138
00:09:23,437 --> 00:09:25,439
Uważają, że to był samolot.

139
00:09:25,523 --> 00:09:27,567
Idę obejrzeć wiadomości.

140
00:09:28,276 --> 00:09:34,365
Myśleliśmy, że jesteśmy niezwyciężeni
i że nikt nas nie zaatakuje.

141
00:09:36,075 --> 00:09:39,245
11 września rozwiał to przekonanie.

142
00:09:41,789 --> 00:09:44,083
…w tej chwili jestem daleko.

143
00:09:44,166 --> 00:09:46,627
Lepiej się nie zbliżać. To niebezpieczne.

144
00:09:46,711 --> 00:09:48,129
Spada dużo szczątków…

145
00:09:48,212 --> 00:09:53,384
Widać w tej chwili między 8.46 a 9.03,

146
00:09:53,884 --> 00:09:56,846
jak niewinna była Ameryka.

147
00:10:04,562 --> 00:10:09,567
Przez te 17 minut
Ameryka wciąż czuła się niewinna.

148
00:10:10,651 --> 00:10:14,238
Strażacy zjeżdżają się na miejsce,

149
00:10:15,489 --> 00:10:19,452
ale na razie nie widać
żadnych działań na górze.

150
00:10:19,535 --> 00:10:21,078
Pamiętajcie… O Boże!

151
00:10:21,746 --> 00:10:23,456
Boże.

152
00:10:23,539 --> 00:10:25,416
To wygląda jak drugi samolot.

153
00:10:36,344 --> 00:10:38,846
To był odrzutowiec. Leciał szybko.

154
00:10:38,929 --> 00:10:42,224
Minął hotel Ritz-Carlton
budowany w Battery Park.

155
00:10:42,308 --> 00:10:45,436
Prawie go uderzył, a potem wleciał.

156
00:10:46,771 --> 00:10:52,485
Wygląda na to,
że to zorganizowany atak

157
00:10:52,568 --> 00:10:55,029
w centrum Nowego Jorku.

158
00:10:57,948 --> 00:10:59,617
Nazywam się Andrew Ansbro.

159
00:10:59,700 --> 00:11:02,244
Dołączyłem do straży pożarnej
w lutym 2001 roku.

160
00:11:02,995 --> 00:11:04,914
Przydzielono mnie do jednostki w Harlemie.

161
00:11:06,707 --> 00:11:08,668
11 września miałem 29 lat.

162
00:11:09,877 --> 00:11:11,420
Byłem nowy.

163
00:11:11,504 --> 00:11:14,173
Kończyłem właśnie 24-godzinną zmianę,

164
00:11:14,256 --> 00:11:16,342
gdy uderzył pierwszy samolot.

165
00:11:16,425 --> 00:11:20,179
Przydzielono nas do południowej wieży.

166
00:11:20,680 --> 00:11:23,182
Alarm wywołuje adrenalinę.

167
00:11:23,724 --> 00:11:26,310
Myślałem, że jedziemy ugasić pożar.

168
00:11:27,478 --> 00:11:29,230
Ulica wyglądała inaczej.

169
00:11:29,313 --> 00:11:33,359
Wszyscy schodzili nam z drogi
i wiwatowali na nasz widok.

170
00:11:33,442 --> 00:11:36,737
Czułem się jak gladiator
idący na arenę do walki.

171
00:11:36,821 --> 00:11:40,032
Wszyscy wiwatowali i klaskali.

172
00:11:40,116 --> 00:11:42,535
Pamiętam, jak mijaliśmy jedną przecznicę.

173
00:11:42,618 --> 00:11:46,872
Skupiłem się na osobie,
która patrzyła na nas i płakała.

174
00:11:46,956 --> 00:11:48,916
Wtedy zrozumiałem, co się dzieje.

175
00:11:52,753 --> 00:11:53,754
Cholera.

176
00:11:56,090 --> 00:11:58,050
Porucznik powiedział:

177
00:11:58,134 --> 00:11:59,719
„Nie łudźcie się.

178
00:11:59,802 --> 00:12:02,096
Wszyscy powyżej ognia zginą”.

179
00:12:04,140 --> 00:12:08,352
W tych dwóch budynkach
pracują tysiące ludzi

180
00:12:08,436 --> 00:12:10,938
w sercu nowojorskiej dzielnicy finansowej.

181
00:12:15,401 --> 00:12:18,237
Widać było ogień, płomienie i dym.

182
00:12:18,320 --> 00:12:20,656
Pomyślałem: „Boże, moja żona tam jest”.

183
00:12:21,282 --> 00:12:23,576
Pracowała na 96. piętrze,

184
00:12:24,118 --> 00:12:26,245
ale miałem nadzieję, że przeżyła.

185
00:12:29,707 --> 00:12:32,543
Moja córka miała dwa lata.

186
00:12:33,878 --> 00:12:37,673
Kilka dni później zaczęła
krzyczeć i płakać, wołając mamę.

187
00:12:37,757 --> 00:12:39,759
Wtedy mnie to uderzyło.

188
00:12:44,305 --> 00:12:46,140
Ludzie schodzą po schodach.

189
00:12:48,768 --> 00:12:52,438
W niektórych miejscach było pełno dymu.

190
00:12:53,147 --> 00:12:55,191
Był tłok.

191
00:12:56,317 --> 00:12:59,779
Kobiety w szpilkach schodzą

192
00:13:01,030 --> 00:13:02,907
po wielu schodach.

193
00:13:03,616 --> 00:13:07,328
Ludzie pomagali sobie nawzajem
na klatkach schodowych.

194
00:13:11,665 --> 00:13:16,629
Ratownicy rozstawili stacje,
gdzie podawali tlen.

195
00:13:16,712 --> 00:13:18,714
Ludzie dostawali wodę.

196
00:13:20,299 --> 00:13:22,676
W pewnym momencie ratownicy

197
00:13:22,760 --> 00:13:25,679
zebrali się w punkcie dowodzenia,

198
00:13:25,763 --> 00:13:29,141
przygotowując się do wejścia
i opracowując strategię.

199
00:13:29,809 --> 00:13:33,521
Ktoś spojrzał na grupkę,
która miała wejść po schodach,

200
00:13:33,604 --> 00:13:36,524
i powiedział: „Możemy nie przeżyć”.

201
00:13:39,401 --> 00:13:42,613
Uścisnęli sobie dłonie.

202
00:13:46,700 --> 00:13:51,789
JEDNOSTKA STRAŻACKA 28

203
00:13:54,416 --> 00:13:56,877
Wiemy tylko…

204
00:13:56,961 --> 00:14:00,923
Wiemy tylko, że dwa samoloty
uderzyły w wieże World Trade Center.

205
00:14:01,006 --> 00:14:02,508
Proszę czekać.

206
00:14:03,759 --> 00:14:06,762
Nie było wątpliwości,
że miasto zostało zaatakowane.

207
00:14:07,555 --> 00:14:09,890
Później zrozumieliśmy, że kraj.

208
00:14:17,439 --> 00:14:20,609
Kolejny samolot leci w stronę Waszyngtonu.

209
00:14:23,904 --> 00:14:25,114
Jestem An Nguyen.

210
00:14:25,614 --> 00:14:27,783
Jestem synem Khanga Nguyena,

211
00:14:27,867 --> 00:14:31,996
który pracował w Pentagonie 11 września.

212
00:14:33,122 --> 00:14:37,293
Mój ojciec urodził się
w Wietnamie Południowym.

213
00:14:38,669 --> 00:14:42,590
Przyjechał do Ameryki
po upadku Sajgonu w 1975 roku.

214
00:14:44,216 --> 00:14:47,636
Spełnił swoje amerykańskie marzenie.

215
00:14:49,930 --> 00:14:54,685
W USA miał możliwości,
których nie miał w młodości w Wietnamie.

216
00:14:55,436 --> 00:14:57,730
Mój ojciec był inżynierem elektrykiem

217
00:14:57,813 --> 00:15:00,733
w Centrum Dowodzenia Marynarki
w Pentagonie.

218
00:15:01,317 --> 00:15:03,068
Miałam cztery lata.

219
00:15:03,694 --> 00:15:05,863
Byłem w przedszkolu.

220
00:15:05,946 --> 00:15:07,489
We wtorek rano,

221
00:15:07,573 --> 00:15:10,659
gdy mama odprowadzała mnie do autobusu,

222
00:15:10,743 --> 00:15:12,494
tata podbiegł do nas,

223
00:15:12,578 --> 00:15:16,582
żeby się ze mną pożegnać
jeszcze jeden, ostatni raz.

224
00:15:23,464 --> 00:15:26,634
PENTAGON
WASZYNGTON, DC

225
00:15:33,849 --> 00:15:39,396
O 9.37 lot 77 uderzył
w pierścień E Pentagonu.

226
00:15:40,648 --> 00:15:43,233
Jednostka 101…

227
00:15:44,276 --> 00:15:47,947
105 jest na miejscu. Mam…

228
00:15:49,990 --> 00:15:51,283
…Pentagon.

229
00:15:54,995 --> 00:15:58,958
Wygląda na to, że doszło
do kolejnego wybuchu,

230
00:15:59,041 --> 00:16:00,834
tym razem w stolicy.

231
00:16:00,918 --> 00:16:05,506
Widzicie państwo skutki tego wybuchu.

232
00:16:05,589 --> 00:16:08,175
Nad Pentagonem unosi się dym.

233
00:16:11,178 --> 00:16:13,389
Po przedszkolu wróciłem do domu.

234
00:16:14,473 --> 00:16:19,353
Czekałem, aż tata przyjedzie samochodem.

235
00:16:19,436 --> 00:16:21,105
Czekałem i czekałem,

236
00:16:24,066 --> 00:16:26,068
mając nadzieję, że wróci do domu.

237
00:16:29,697 --> 00:16:32,825
W kolejnych dniach,
zwłaszcza na pogrzebie,

238
00:16:32,908 --> 00:16:36,161
dotarło do mnie,
że on już nie wróci do domu.

239
00:16:38,247 --> 00:16:41,583
Wtedy wylałam morze łez.

240
00:16:43,877 --> 00:16:47,131
Terroryzm to słowo,
którego nie zrozumiesz w pełni,

241
00:16:47,214 --> 00:16:50,718
dopóki nie doświadczysz go
na własnej skórze.

242
00:16:52,261 --> 00:16:55,222
Nie wiedziałam, jak pogodzić się

243
00:16:55,305 --> 00:16:57,474
z tak ogromną stratą,

244
00:16:58,726 --> 00:17:01,353
ale wiedziałam,
że moje życie zmieni się na zawsze.

245
00:17:05,607 --> 00:17:09,153
Musiałem odnaleźć się w świecie

246
00:17:09,236 --> 00:17:11,530
bez mojego ojca u boku.

247
00:17:19,371 --> 00:17:21,874
Pentagon to teren prywatny.

248
00:17:21,957 --> 00:17:23,417
To niski budynek.

249
00:17:24,501 --> 00:17:26,587
Siła samolotu,

250
00:17:26,670 --> 00:17:28,464
ilość paliwa,

251
00:17:29,214 --> 00:17:32,217
rozmiar i struktura budynku

252
00:17:32,718 --> 00:17:34,970
stworzyły piekło.

253
00:17:41,852 --> 00:17:43,353
W tym samym czasie

254
00:17:43,437 --> 00:17:46,398
południowa wieża płonęła przez 56 minut.

255
00:17:49,818 --> 00:17:52,362
Strefa uderzenia była trochę niżej.

256
00:17:57,159 --> 00:18:02,956
Po godzinie palenia się
w ekstremalnie wysokiej temperaturze

257
00:18:03,540 --> 00:18:06,960
budynek zaczął się zapadać.

258
00:18:13,467 --> 00:18:17,387
W pewnym momencie
ziemia zaczęła głęboko dudnić.

259
00:18:17,471 --> 00:18:18,764
Jak przy trzęsieniu ziemi.

260
00:18:25,896 --> 00:18:28,816
Zobaczyliśmy policjantów
ustawionych w szeregu.

261
00:18:28,899 --> 00:18:30,275
Nagle zaczęli biec.

262
00:18:30,943 --> 00:18:33,112
Myśleliśmy, że coś spada z nieba.

263
00:18:33,195 --> 00:18:36,365
Albo że coś się dzieje,
bo wszyscy pobiegli na północ.

264
00:18:37,241 --> 00:18:40,285
Nie wiedzieliśmy, że policjanci
w helikopterze

265
00:18:40,369 --> 00:18:41,829
przekazali im przez radio,

266
00:18:41,912 --> 00:18:44,414
że górna część wieży zaczęła się skręcać.

267
00:18:44,498 --> 00:18:45,791
Oni to widzieli.

268
00:18:49,044 --> 00:18:50,462
Kazali im się ewakuować.

269
00:18:52,172 --> 00:18:54,174
My nie dostaliśmy tej wiadomości.

270
00:18:54,967 --> 00:18:56,677
PRACOWAŁ NA 105. PIĘTRZE

271
00:18:56,760 --> 00:19:01,598
Sean Rooney zadzwonił do swojej żony,
Beverly Eckert.

272
00:19:03,725 --> 00:19:07,104
Połączyli się przez telefon.
On był uwięziony.

273
00:19:08,063 --> 00:19:10,065
Zadzwonił około 9.30.

274
00:19:11,024 --> 00:19:13,819
Powiedział mi, że jest na 105. piętrze.

275
00:19:13,902 --> 00:19:16,905
GŁOS: BEVERLY ECKERT
ŻONA SEANA ROONEYA

276
00:19:16,989 --> 00:19:19,116
Próbował znaleźć wyjście.

277
00:19:20,367 --> 00:19:25,372
Powiedział, że mu się nie udało,
a klatka schodowa była pełna dymu.

278
00:19:28,083 --> 00:19:30,377
Przestaliśmy mówić o ucieczce.

279
00:19:32,796 --> 00:19:34,464
Zaczęliśmy rozmawiać

280
00:19:34,548 --> 00:19:37,843
o szczęściu, które dzieliliśmy
przez całe życie.

281
00:19:40,846 --> 00:19:43,849
Szeptał w kółko: „Kocham cię”.

282
00:19:45,309 --> 00:19:47,394
Potem usłyszałam trzask,

283
00:19:47,477 --> 00:19:50,314
a potem dźwięk lawiny.

284
00:19:50,981 --> 00:19:51,982
Ujęcie drugie.

285
00:19:52,065 --> 00:19:53,775
Zaczynamy.

286
00:19:53,859 --> 00:19:57,070
To najbliżej, jak możemy podejść
do World Trade Center.

287
00:19:57,154 --> 00:20:00,407
Widać tu strażaków, policjantów,
agentów FBI.

288
00:20:00,490 --> 00:20:02,993
Widać też dwie wieże.

289
00:20:03,076 --> 00:20:06,205
Ogromna eksplozja,
wszyscy jesteśmy zasypywani gruzem.

290
00:20:06,288 --> 00:20:07,915
Lepiej zejdźmy z drogi.

291
00:20:10,125 --> 00:20:12,753
Chodź, Glenn. Dasz radę.

292
00:20:14,254 --> 00:20:16,215
Rozległ się głośny trzask i huk.

293
00:20:16,298 --> 00:20:17,299
I…

294
00:20:18,967 --> 00:20:21,303
To były piętra, które się zawalały.

295
00:20:24,097 --> 00:20:27,476
Ulica pociemniała,
jakby nagle zapadła noc.

296
00:20:28,101 --> 00:20:32,773
Instynktownie wszyscy
pobiegliśmy na południe.

297
00:20:35,442 --> 00:20:37,569
Właśnie teraz z głośnym hukiem

298
00:20:37,653 --> 00:20:41,198
budynek się zawalił!

299
00:20:41,907 --> 00:20:44,701
Gdy budynek uderzył o ziemię,
fala uderzeniowa

300
00:20:44,785 --> 00:20:48,330
wybiła szyby w oknach.

301
00:20:48,413 --> 00:20:50,415
Cholera.

302
00:20:50,499 --> 00:20:54,586
Wylecieliśmy w powietrze.
Wylądowałem na ludziach.

303
00:20:54,670 --> 00:21:00,550
Kolejny oddech
był jak zaciągnięcie się piaskiem.

304
00:21:00,634 --> 00:21:01,551
Takie…

305
00:21:02,344 --> 00:21:04,972
Uderzały mnie kawałki gruzu.

306
00:21:05,055 --> 00:21:07,599
Mówisz sobie: „To koniec”.

307
00:21:07,683 --> 00:21:08,892
Obym przeżył.

308
00:21:08,976 --> 00:21:11,186
Obym przeżył. Spada na mnie.

309
00:21:11,812 --> 00:21:16,233
Uciekłem przed dymem i schowałem się
pod samochodem.

310
00:21:16,316 --> 00:21:18,860
Pod autem była kratka metra.

311
00:21:18,944 --> 00:21:23,573
Przez trzy, cztery godziny
oddychałem przez tę kratkę.

312
00:21:23,657 --> 00:21:26,285
Dym był zbyt gęsty, by cokolwiek widzieć.

313
00:21:28,662 --> 00:21:31,290
O 10.28

314
00:21:31,373 --> 00:21:33,000
runęła północna wieża,

315
00:21:33,500 --> 00:21:35,752
zabijając około 1500 osób,

316
00:21:35,836 --> 00:21:38,505
które nie zdołały się ewakuować.

317
00:21:52,144 --> 00:21:54,688
Proszę wejść!
Niech pani odejdzie od szyby.

318
00:21:55,314 --> 00:21:56,815
Wszystko tam zostawiłam!

319
00:21:56,898 --> 00:21:58,191
Wszystko tam jest!

320
00:21:58,275 --> 00:22:00,986
Co jest ważniejsze? Życie czy rzeczy?

321
00:22:01,069 --> 00:22:03,947
Cały budynek. Patrzcie na gruz.

322
00:22:04,031 --> 00:22:06,408
- Nie otwierajcie drzwi.
- Od okien!

323
00:22:07,784 --> 00:22:10,746
- Nie otwierajcie drzwi!
- Nadchodzi!

324
00:22:10,829 --> 00:22:12,956
O Boże!

325
00:22:13,040 --> 00:22:15,959
- Patrzcie na cień śmierci.
- O Boże!

326
00:22:17,753 --> 00:22:20,339
Masz rację! O Boże, uratowałaś mi życie!

327
00:22:20,422 --> 00:22:24,176
- Mówiłem…
- Uratowałaś mi życie, dziękuję!

328
00:22:27,679 --> 00:22:30,432
Słowa nie mogą tego opisać. Wieże runęły.

329
00:22:30,515 --> 00:22:34,603
Na ulicy pełno ludzi. Rozglądają się.

330
00:22:34,686 --> 00:22:39,066
Nie wiedzą, co robić.
Niektórzy ludzie klęczą i się modlą.

331
00:22:39,149 --> 00:22:42,027
Widzimy, jak zawala się jedna z wież.

332
00:22:42,110 --> 00:22:45,447
Mamy wiadomość z Pittsburgha.

333
00:22:45,530 --> 00:22:48,075
Władze lotniska w hrabstwie Somerset

334
00:22:48,158 --> 00:22:51,370
potwierdzają katastrofę samolotu
na północ od lotniska.

335
00:22:56,917 --> 00:22:59,002
CÓRKA LEROYA W. HOMERA JR.

336
00:22:59,086 --> 00:23:00,879
10 MIESIĘCY W DNIU 11 WRZEŚNIA

337
00:23:01,922 --> 00:23:03,256
Jestem Laurel Homer.

338
00:23:03,340 --> 00:23:06,009
11 września miałam 10 miesięcy.

339
00:23:07,302 --> 00:23:09,304
To z dnia ślubu?

340
00:23:09,388 --> 00:23:10,305
Tak.

341
00:23:11,473 --> 00:23:14,434
Jestem córką Leroya Homera.

342
00:23:14,976 --> 00:23:18,939
PIERWSZY OFICER - LOT 93

343
00:23:21,358 --> 00:23:24,778
Mój tata był drugim pilotem lotu 93.

344
00:23:28,949 --> 00:23:32,244
Na pokładzie lotu 93 były 44 osoby.

345
00:23:34,621 --> 00:23:38,625
Ponieważ lot już trwał,

346
00:23:38,708 --> 00:23:41,211
wielu pasażerów

347
00:23:41,294 --> 00:23:44,464
otrzymywało informacje z zewnątrz

348
00:23:44,548 --> 00:23:47,092
o atakach w Nowym Jorku,

349
00:23:47,175 --> 00:23:48,760
a potem na Pentagon.

350
00:23:50,470 --> 00:23:56,893
W trakcie tego lotu
wymieniono 37 połączeń i wiadomości.

351
00:23:58,437 --> 00:24:00,021
Elsa, to Lin.

352
00:24:00,105 --> 00:24:03,567
Jestem na pokładzie United 93.
Samolot został porwany

353
00:24:03,650 --> 00:24:06,570
przez terrorystów,
którzy twierdzą, że mają bombę.

354
00:24:06,653 --> 00:24:08,280
POŁĄCZENIE W TRAKCIE LOTU

355
00:24:08,363 --> 00:24:11,199
Podobno wlecieli już w World Trade Center.

356
00:24:11,283 --> 00:24:13,952
Wygląda na to, że chcą to powtórzyć.

357
00:24:14,035 --> 00:24:16,830
Przede wszystkim chcę powiedzieć,
że cię kocham

358
00:24:16,913 --> 00:24:18,832
i będę za tobą tęsknić.

359
00:24:20,041 --> 00:24:21,710
I…

360
00:24:21,793 --> 00:24:24,713
proszę, ucałuj ode mnie mamę i tatę…

361
00:24:28,550 --> 00:24:31,344
Kocham cię.
Po prostu chciałam ci to powiedzieć.

362
00:24:31,428 --> 00:24:35,599
Nie wiem, czy będę miała okazję
jeszcze ci to powiedzieć.

363
00:24:36,725 --> 00:24:40,729
Wiemy, że celem
był Kapitol Stanów Zjednoczonych.

364
00:24:44,733 --> 00:24:48,653
Zrozumieli, że to misja samobójcza

365
00:24:48,737 --> 00:24:53,950
i szybko pojęli,
że to od nich zależy, co się stanie.

366
00:24:54,784 --> 00:25:01,625
Szczątki samolotu
przy Lambertsville Road.

367
00:25:04,169 --> 00:25:07,923
Pasażerowie i załoga
postanowili wedrzeć się do kokpitu.

368
00:25:09,674 --> 00:25:14,763
Ostatecznie porywacze
zdecydowali się rozbić samolot.

369
00:25:19,643 --> 00:25:24,648
Zmienili kurs samolotu,
który miał uderzyć w Kapitol,

370
00:25:24,731 --> 00:25:28,485
ratując w ten sposób wiele osób.

371
00:25:33,073 --> 00:25:37,744
To trudne. Jestem wdzięczna,
że nie doszło do większych zniszczeń,

372
00:25:37,827 --> 00:25:39,454
ale jednocześnie

373
00:25:39,538 --> 00:25:41,456
straciłam go, więc…

374
00:25:42,541 --> 00:25:44,417
Zmagam się z tym.

375
00:25:44,501 --> 00:25:48,588
Wiem, że był bohaterem,
ale wolałabym, żeby nie musiał nim być.

376
00:25:50,340 --> 00:25:52,634
Mama powiedziała mi kiedyś,

377
00:25:52,717 --> 00:25:55,387
że myślała,
że umrze z powodu złamanego serca.

378
00:25:57,264 --> 00:25:59,516
Była zdruzgotana,

379
00:26:01,476 --> 00:26:05,397
a miała małe dziecko,
którym musiała się zająć.

380
00:26:06,273 --> 00:26:10,193
Całe moje życie
było zbudowane wokół tego.

381
00:26:11,570 --> 00:26:13,905
Wciąż mam z tym problem.

382
00:26:13,989 --> 00:26:18,868
To przejęło moje całe życie.

383
00:26:25,792 --> 00:26:27,002
Dobry wieczór.

384
00:26:27,627 --> 00:26:30,088
Dziś nasi obywatele,

385
00:26:30,171 --> 00:26:31,506
nasz styl życia

386
00:26:31,590 --> 00:26:34,426
i nasza wolność zostały zaatakowane

387
00:26:34,509 --> 00:26:38,305
w serii śmiercionośnych
aktów terrorystycznych.

388
00:26:44,227 --> 00:26:48,231
Cztery ataki,
prawie trzy tysiące ofiar śmiertelnych.

389
00:26:53,194 --> 00:26:58,491
Ale to nie oddaje tego,
jak wyglądało życie 11 września.

390
00:27:03,997 --> 00:27:10,128
Nie oddaje strachu, chaosu,
dezorientacji i traumy tamtego dnia.

391
00:27:11,504 --> 00:27:13,298
Ktoś potrzebuje pomocy.

392
00:27:14,341 --> 00:27:16,843
Nie wiedzieliśmy, kiedy zaczęły się ataki.

393
00:27:18,178 --> 00:27:20,847
Nie wiedzieliśmy, kiedy się skończyły.

394
00:27:20,930 --> 00:27:25,435
Przez większość dnia nie wiedzieliśmy,
ile było ataków.

395
00:27:28,188 --> 00:27:32,692
Nie wiedzieliśmy też,
czy nadchodzi kolejna fala ataków

396
00:27:32,776 --> 00:27:34,611
po południu 11 września

397
00:27:34,694 --> 00:27:36,363
albo 12 września.

398
00:27:36,446 --> 00:27:40,742
Nie wiedzieliśmy,
co przyniesie październik czy 2002 rok.

399
00:27:45,830 --> 00:27:50,585
Jeśli nie zrozumie się strachu,
chaosu, zamieszania i traumy,

400
00:27:50,669 --> 00:27:57,425
nie zrozumie się,
dlaczego USA zareagowały w taki sposób.

401
00:27:58,677 --> 00:28:01,805
KRETYN
PRECZ Z BUSHEM

402
00:28:01,888 --> 00:28:06,142
WOJNA TERRORU PRZECIWKO USA

403
00:28:06,226 --> 00:28:11,064
To była ważna zmiana w amerykańskim życiu.

404
00:28:13,692 --> 00:28:16,695
Poczucie naruszenia

405
00:28:17,529 --> 00:28:20,865
sprawiło,
że wszystko wydawało się możliwe.

406
00:28:22,534 --> 00:28:24,619
Jakby otworzyła się otchłań.

407
00:28:25,453 --> 00:28:29,332
Z nieba spadł ogień
i nie wiadomo, co jeszcze może się stać.

408
00:28:31,710 --> 00:28:34,337
Reakcja wydawała się uzasadniona.

409
00:28:34,421 --> 00:28:37,716
Skoro nas zaatakowano
i zabito wielu naszych ludzi,

410
00:28:37,799 --> 00:28:40,885
powinniśmy wymierzyć sprawiedliwość.

411
00:28:44,556 --> 00:28:46,433
To jest jak wojna.

412
00:28:46,516 --> 00:28:49,728
- To rozpocznie wojnę.
- Tak.

413
00:28:49,811 --> 00:28:51,896
To wywoła wojnę. Pewnie.

414
00:28:53,022 --> 00:28:55,400
Słyszałem, jak dorośli o tym rozmawiają.

415
00:28:55,483 --> 00:28:58,361
Z wiekiem coraz bardziej rozumiałem,

416
00:28:58,445 --> 00:29:00,280
co się stało.

417
00:29:00,363 --> 00:29:04,242
Nie wiedziałem, czemu to się stało.
Nie lubili Amerykanów.

418
00:29:07,746 --> 00:29:10,707
Mama opisała to tak,

419
00:29:10,790 --> 00:29:14,002
że na jego pokładzie byli źli ludzie.

420
00:29:17,338 --> 00:29:22,302
Wiedziałem, że to sprawka terrorystów.
Że pochodzili z Bliskiego Wschodu,

421
00:29:22,385 --> 00:29:26,347
ale nie rozumiałem, co nimi kierowało.

422
00:29:27,932 --> 00:29:29,601
Jaki był ich cel?

423
00:29:34,564 --> 00:29:38,234
Proszę was o modlitwę
za wszystkich pogrążonych w żałobie,

424
00:29:40,361 --> 00:29:42,989
za dzieci, których świat się zawalił,

425
00:29:43,740 --> 00:29:47,410
za tych, których poczucie bezpieczeństwa
zostało zagrożone.

426
00:29:49,537 --> 00:29:53,291
Modlę się, by pocieszyła ich siła
większa niż my wszyscy.

427
00:29:53,374 --> 00:29:56,002
Wypowiedziane przez wieki w Psalmie 23:

428
00:29:56,753 --> 00:30:00,173
„Chociażbym chodził ciemną doliną śmierci,

429
00:30:00,256 --> 00:30:01,674
zła się nie ulęknę,

430
00:30:02,175 --> 00:30:03,593
bo Ty jesteś ze mną”.

431
00:30:13,770 --> 00:30:17,398
Serce mi pękało
na widok plakatów i znaków.

432
00:30:17,482 --> 00:30:20,068
Ludzie szukali swoich bliskich.

433
00:30:21,277 --> 00:30:23,071
Wieże wciąż się tliły,

434
00:30:23,154 --> 00:30:25,573
gruzowisko wciąż się tliło.

435
00:30:26,074 --> 00:30:29,702
Nigdy wcześniej
nie czułem takiego powołania.

436
00:30:29,786 --> 00:30:31,454
Wiedziałem, że muszę pomóc

437
00:30:31,538 --> 00:30:34,374
w rozwiązaniu tej sytuacji

438
00:30:34,457 --> 00:30:38,002
i odnalezieniu sprawców.

439
00:30:45,051 --> 00:30:48,638
Kilka dni po 11 września

440
00:30:48,721 --> 00:30:53,268
panował chaos, niepewność,
ignorancja i strach.

441
00:30:54,644 --> 00:30:58,189
Ludzie w Białym Domu
i Departamencie Sprawiedliwości

442
00:30:58,273 --> 00:31:02,193
od razu zrozumieli,
że potrzebują silnych władz, by reagować.

443
00:31:02,694 --> 00:31:04,571
Największym problemem

444
00:31:04,654 --> 00:31:08,199
jest to, ile władzy dać prezydentowi
do prowadzenia tej wojny

445
00:31:08,283 --> 00:31:10,869
i reagowania na przyszłe akty terroryzmu.

446
00:31:11,578 --> 00:31:15,081
Chcieli szerokiego pozwolenia
na użycie siły zbrojnej,

447
00:31:15,164 --> 00:31:16,624
tak zwanego AUMF,

448
00:31:16,708 --> 00:31:22,463
od Kongresu na otwarte polowanie
na wszystkich terrorystów

449
00:31:22,547 --> 00:31:26,467
i zagrożenia terrorystyczne
oraz ich powstrzymywanie.

450
00:31:26,551 --> 00:31:30,805
Projekt Białego Domu
zezwala na użycie sił zbrojnych

451
00:31:30,889 --> 00:31:35,935
przeciwko tym, którzy planowali ataki
i pomagali w nich

452
00:31:36,019 --> 00:31:39,689
oraz na odstraszanie
i zapobieganie przyszłym aktom terroru.

453
00:31:39,772 --> 00:31:42,483
420 głosów za, jeden przeciw.

454
00:31:42,567 --> 00:31:45,445
Rezolucja została przyjęta.

455
00:31:49,365 --> 00:31:52,285
Konstytucja miała ograniczać

456
00:31:52,368 --> 00:31:55,121
władzę prezydenta
do użycia siły militarnej.

457
00:31:55,997 --> 00:31:57,707
Nie chcieliśmy mieć króla.

458
00:31:57,790 --> 00:32:00,168
Nie chcieliśmy jednej osoby,
która mogłaby

459
00:32:00,251 --> 00:32:01,878
wciągnąć kraj w wojnę.

460
00:32:01,961 --> 00:32:05,798
Konstytucja bardzo starannie
rozdziela uprawnienia.

461
00:32:05,882 --> 00:32:08,509
To Kongres ma prawo wypowiedzieć wojnę.

462
00:32:09,010 --> 00:32:11,804
Autoryzacja
użycia siły zbrojnej z 2001 roku

463
00:32:11,888 --> 00:32:16,935
została uchwalona
bez czasu na refleksję i przemyślenia.

464
00:32:18,353 --> 00:32:21,064
Czy byłbyś gotów oddać część wolności,

465
00:32:21,147 --> 00:32:24,734
by rząd mógł walczyć z terroryzmem?

466
00:32:24,817 --> 00:32:27,236
66% odpowiedziało „tak”.

467
00:32:32,033 --> 00:32:35,954
AUMF, ustawa z 2001 roku
przyjęta kilka dni po 11 września,

468
00:32:36,454 --> 00:32:41,417
okazała się fundamentem
na następne 25 lat wojny.

469
00:32:43,044 --> 00:32:46,297
Była podstawą do użycia siły
za granicą na całym świecie,

470
00:32:47,090 --> 00:32:49,342
podstawą do zatrzymań w Guantanamo

471
00:32:49,425 --> 00:32:52,804
i powstania tajnych baz za granicą.

472
00:32:52,887 --> 00:32:57,475
Była to podstawa prawna
dla wszystkiego, co nastąpiło.

473
00:33:00,853 --> 00:33:03,648
MOŻESZ UCIEKAĆ!!!
ALE NIE MOŻESZ SIĘ UKRYĆ!!!

474
00:33:03,731 --> 00:33:07,986
Amerykański rząd jest odpowiedzialny
za zbrodnie przeciwko muzułmanom.

475
00:33:08,069 --> 00:33:09,612
ZAŁOŻYCIEL AL-KAIDY

476
00:33:09,696 --> 00:33:13,157
I za wsparcie reżimów w naszych krajach

477
00:33:13,241 --> 00:33:16,619
przeciwko interesom i dobrobytowi ludzi.

478
00:33:18,579 --> 00:33:22,458
Ataki z 11 września
zostały zorganizowane przez Al-Kaidę

479
00:33:22,542 --> 00:33:26,254
pod wodzą Osamy bin Ladena,
który przebywał w Afganistanie.

480
00:33:32,468 --> 00:33:36,931
Był tam jako gość rządu kontrolowanego
przez talibów.

481
00:33:42,395 --> 00:33:46,065
USA zwróciły się do rządu Afganistanu,
do talibów,

482
00:33:46,149 --> 00:33:49,235
i powiedziały:
„Wydajcie go albo wygnajcie”.

483
00:33:50,153 --> 00:33:53,865
Pod rosnącą presją talibski reżim

484
00:33:53,948 --> 00:33:57,493
odpowiedział dziś na zarzuty,
że ataki na Nowy Jork i Waszyngton

485
00:33:57,577 --> 00:33:59,787
były koordynowane z jego terytorium.

486
00:34:00,288 --> 00:34:01,414
Odmówili.

487
00:34:01,998 --> 00:34:06,794
Armia Stanów sama musiała
tam po nich pojechać.

488
00:34:09,589 --> 00:34:13,217
PAMIĘTAMY WORLD TRADE CENTER!

489
00:34:18,473 --> 00:34:22,101
Dostałem rozkaz, by z moją jednostką
udać się do Afganistanu.

490
00:34:22,185 --> 00:34:25,354
Byłem w jednostce
na czele całej operacji.

491
00:34:25,438 --> 00:34:29,192
Mieliśmy wykonać to zadanie.

492
00:34:38,951 --> 00:34:42,455
Czuliśmy ogromne wsparcie
dla naszej misji.

493
00:34:46,709 --> 00:34:49,170
Czuliśmy ekscytację,

494
00:34:50,004 --> 00:34:53,549
poczucie spełnienia zawodowego.

495
00:34:54,842 --> 00:34:57,553
Po to tu jestem. Do tego nas szkolono.

496
00:34:57,637 --> 00:34:59,555
Czułem dumę,

497
00:34:59,639 --> 00:35:02,725
że należę do jednostki
przygotowanej na takie chwile.

498
00:35:05,561 --> 00:35:10,691
Miasta afgańskie jedno po drugim
zaczęły padać pod naporem sił opozycji.

499
00:35:26,082 --> 00:35:28,251
Mieszkałem w prowincji Kunar.

500
00:35:31,879 --> 00:35:34,632
W Afganistanie panowała dyktatura.

501
00:35:35,299 --> 00:35:38,928
Talibowie ustanowili
szereg zasad dla ludzi.

502
00:35:39,929 --> 00:35:41,097
Miałem…

503
00:35:42,265 --> 00:35:43,641
10 albo 11 lat.

504
00:35:43,724 --> 00:35:46,644
Mój ojciec słuchał radia i wiadomości.

505
00:35:47,311 --> 00:35:49,939
Tak dowiedzieliśmy się o 11 września.

506
00:35:51,065 --> 00:35:54,360
Boże, Ed, kolejny samolot
uderzył w World Trade Center.

507
00:35:54,443 --> 00:35:57,071
To był średniej wielkości samolot.

508
00:35:57,155 --> 00:36:00,199
Niewiarygodne. Wyglądało to jak…

509
00:36:01,450 --> 00:36:04,287
Za czasów talibów
nie wiedziało się o wojnie,

510
00:36:04,370 --> 00:36:05,663
o tym, co się dzieje.

511
00:36:05,746 --> 00:36:08,249
Po prostu coś się gdzieś wydarzyło.

512
00:36:10,084 --> 00:36:14,297
Ale po przybyciu Amerykanów do Afganistanu
zrozumieliśmy,

513
00:36:14,380 --> 00:36:15,965
że stało się coś złego.

514
00:36:21,262 --> 00:36:23,848
Gdy USA najechały Afganistan w 2001 roku,

515
00:36:24,557 --> 00:36:29,604
większość Afgańczyków
postrzegała talibów jako reżim represyjny.

516
00:36:33,316 --> 00:36:36,485
A Amerykanów
postrzegano jako wyzwolicieli.

517
00:36:36,569 --> 00:36:37,778
Było wiele nadziei,

518
00:36:37,862 --> 00:36:42,033
że USA przyniosą rozwój i pokój.

519
00:36:46,204 --> 00:36:48,748
W grudniu 2001 roku talibowie upadli.

520
00:36:50,208 --> 00:36:51,876
Jednego dnia rządzą talibowie.

521
00:36:51,959 --> 00:36:56,088
Następnego dnia już nie.
Wszystko się rozjaśnia.

522
00:36:56,714 --> 00:36:59,717
Wszyscy czuliśmy się wyzwoleni.

523
00:36:59,800 --> 00:37:02,178
Mogliśmy żyć, jak chcieliśmy.

524
00:37:03,596 --> 00:37:08,476
Źródła ABC News twierdzą,
że Osama bin Laden wciąż żyje,

525
00:37:08,559 --> 00:37:11,979
wciąż ucieka i wciąż ma kontrolę.

526
00:37:12,063 --> 00:37:15,316
Dlatego tam jesteśmy.
Dlatego ich ścigamy.

527
00:37:15,399 --> 00:37:16,984
Dlatego bombardujemy.

528
00:37:18,152 --> 00:37:21,072
Dlatego współpracujemy
z afgańskimi siłami.

529
00:37:24,700 --> 00:37:28,037
Od dziecka marzyłem, by zostać pilotem.

530
00:37:28,120 --> 00:37:31,874
I spełniłem to marzenie. Zostałem pilotem.

531
00:37:33,876 --> 00:37:37,004
Przyjechałem do USA,
by zostać pilotem myśliwca.

532
00:37:39,090 --> 00:37:41,342
Wróciłem do kraju

533
00:37:41,926 --> 00:37:44,136
i walczyłem przeciwko talibom.

534
00:37:51,560 --> 00:37:56,023
Naszym głównym celem jest ochrona ludzi
przed talibami i ich rządami.

535
00:37:56,107 --> 00:37:59,819
ZNISZCZENIE ZAKAZANYCH PRZEDMIOTÓW

536
00:38:02,613 --> 00:38:04,740
Widziałem ich wcześniej

537
00:38:06,575 --> 00:38:09,912
i nie chciałem,
żeby wrócili do władzy.

538
00:38:16,294 --> 00:38:19,171
Współpracowaliśmy z Amerykanami.

539
00:38:19,255 --> 00:38:21,549
Byliśmy sojusznikami.

540
00:38:30,850 --> 00:38:33,561
To było w 1978 roku.

541
00:38:33,644 --> 00:38:36,063
Miałem siedem lat.

542
00:38:36,605 --> 00:38:39,567
Moim pierwszym posiłkiem
w tym kraju była pizza.

543
00:38:40,067 --> 00:38:41,360
Byłem zachwycony.

544
00:38:42,737 --> 00:38:45,823
Dzielnica, w której dorastałem,
to Mały Pakistan.

545
00:38:46,324 --> 00:38:48,242
Na Brooklynie, w Nowym Jorku.

546
00:38:48,826 --> 00:38:51,120
Mój tata otworzył pierwszy sklep.

547
00:38:51,620 --> 00:38:55,207
Potem powstał meczet
i wszystko zaczęło się rozwijać.

548
00:38:56,792 --> 00:39:00,129
Imigranci ciężko pracują.

549
00:39:00,629 --> 00:39:03,632
MIĘSO HALAL

550
00:39:03,716 --> 00:39:06,469
Miałem sklep spożywczy i dyskont.

551
00:39:06,552 --> 00:39:08,137
Miałem też restaurację.

552
00:39:09,847 --> 00:39:12,308
Żyłem amerykańskim snem.

553
00:39:16,896 --> 00:39:20,691
Wszyscy byliśmy imigrantami,
ale czuliśmy się Amerykanami.

554
00:39:22,693 --> 00:39:25,738
Nigdy nie czułem,

555
00:39:26,405 --> 00:39:28,574
że moja tożsamość jest negatywna.

556
00:39:33,954 --> 00:39:36,582
Cała druga wieża runęła.

557
00:39:36,665 --> 00:39:38,250
Cały budynek zniknął.

558
00:39:38,334 --> 00:39:39,502
Cały budynek.

559
00:39:40,628 --> 00:39:42,296
Doszło do ataków.

560
00:39:43,714 --> 00:39:47,176
Płakałem. Nie mogłem w to uwierzyć.

561
00:39:52,264 --> 00:39:55,893
To, co zrobili ci ludzie…
To niewiarygodne.

562
00:39:56,477 --> 00:39:58,729
Ci biedni ludzie. Boże.

563
00:39:59,438 --> 00:40:02,483
Po zawaleniu się budynków
popiół poleciał

564
00:40:02,566 --> 00:40:04,819
prosto pod moje drzwi.

565
00:40:06,112 --> 00:40:09,240
Gdy popiół opadł, to było druzgocące.

566
00:40:11,575 --> 00:40:14,120
Pomyślałem: „O mój Boże”.

567
00:40:16,747 --> 00:40:19,458
Pracowałem w sklepie z tkaninami.

568
00:40:19,542 --> 00:40:21,627
Moi włoscy koledzy pytali:

569
00:40:21,710 --> 00:40:25,423
„Jak mogliście to zrobić?”.
Odpowiedziałem: „To nie moi ludzie”.

570
00:40:26,465 --> 00:40:28,968
Mamy trzy córki i dwóch synów.

571
00:40:29,051 --> 00:40:31,220
Wtedy były tylko dwie córki.

572
00:40:31,303 --> 00:40:35,099
Powiedziałem im,
że nie mamy z tym nic wspólnego.

573
00:40:36,434 --> 00:40:39,478
Kraj idzie na wojnę z tą grupą,

574
00:40:39,562 --> 00:40:41,856
więc co zrobią miejscowi?

575
00:40:41,939 --> 00:40:43,774
Wypowiedzą nam wojnę.

576
00:40:43,858 --> 00:40:47,945
Mam nadzieję, że was odeślą,
że was pozabijają. Nawet tych niewinnych.

577
00:40:48,028 --> 00:40:50,406
Wracajcie do siebie. Nie chcemy was tu.

578
00:40:51,449 --> 00:40:52,616
Kolejna wiadomość.

579
00:40:52,700 --> 00:40:54,702
Aby usunąć, naciśnij jeden.

580
00:40:54,785 --> 00:40:56,036
Witajcie, muzułmanie.

581
00:40:56,704 --> 00:41:00,624
Czemu zabiliście dziś
co najmniej 5000 ludzi w WTC?

582
00:41:00,708 --> 00:41:02,585
Obudziliście śpiącego giganta.

583
00:41:02,668 --> 00:41:04,336
Teraz wam skopiemy dupy.

584
00:41:07,089 --> 00:41:09,008
My też jesteśmy Amerykanami.

585
00:41:09,091 --> 00:41:12,511
Ta tragedia dotknęła nas
tak samo jak wszystkich innych.

586
00:41:12,595 --> 00:41:15,347
Mówię o człowieku,
który był przywódcą waszego ludu.

587
00:41:15,431 --> 00:41:17,558
To on groził Ameryce.

588
00:41:17,641 --> 00:41:22,021
Ważne, by nie obwiniać religii.

589
00:41:22,104 --> 00:41:25,357
Na świecie jest 1,6 miliarda muzułmanów.

590
00:41:25,441 --> 00:41:29,695
Oskarża się nas o coś,
nad czym nie mamy kontroli.

591
00:41:29,778 --> 00:41:35,117
Muzułmanie nie są terrorystami.

592
00:41:35,201 --> 00:41:37,620
Nagle stałem się obcokrajowcem.

593
00:41:39,246 --> 00:41:40,748
Nigdy tego nie czułem.

594
00:41:41,916 --> 00:41:46,670
Czuł się obserwowany
i był przekonany, że jest śledzony.

595
00:41:46,754 --> 00:41:48,672
Może tydzień po 11 września

596
00:41:49,173 --> 00:41:51,425
zapukało do mnie FBI.

597
00:41:51,509 --> 00:41:53,844
„Czy w piwnicy odbywają się spotkania?”
„Tak”.

598
00:41:53,928 --> 00:41:56,639
Mam dużą rodzinę.
Schodzimy na dół i się modlimy.

599
00:41:56,722 --> 00:41:59,642
Zadał kolejne pytania.
„Gdzie pan pracuje?”

600
00:41:59,725 --> 00:42:03,103
Odpowiedziałem, że prowadzę
sklep spożywczy i dyskont.

601
00:42:03,187 --> 00:42:06,232
„Może wpadniemy do pana później”.

602
00:42:06,941 --> 00:42:08,651
Jeśli mnie to spotkało,

603
00:42:09,443 --> 00:42:13,364
to wyobraźcie sobie, co przeżywa ktoś,
kto ledwo mówi po angielsku

604
00:42:13,447 --> 00:42:16,534
albo nie rozumie tutejszego systemu.

605
00:42:17,117 --> 00:42:18,369
Byłby przerażony.

606
00:42:20,329 --> 00:42:23,290
Moja najstarsza córka
została zepchnięta ze schodów.

607
00:42:23,374 --> 00:42:26,210
Zdarli jej chustę i zwyzywali.

608
00:42:26,877 --> 00:42:28,128
Spytałem dlaczego.

609
00:42:28,212 --> 00:42:30,589
Odpowiedziała:
„Dlatego ci nie powiedziałam.

610
00:42:31,215 --> 00:42:33,676
Wiedziałam, że zrobisz aferę”.

611
00:42:33,759 --> 00:42:36,428
Serce mi pękło, że mi nie powiedziała.

612
00:42:36,512 --> 00:42:38,222
Ale rozumiałem czemu.

613
00:42:38,305 --> 00:42:41,100
Nie chciała być w centrum uwagi.

614
00:42:50,317 --> 00:42:54,280
Ustawa o bezpieczeństwie wewnętrznym
z 2002 roku

615
00:42:54,363 --> 00:42:56,240
to kolejny krok w obronie kraju.

616
00:42:57,992 --> 00:43:02,413
Wcześniej nie było
Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego.

617
00:43:05,207 --> 00:43:06,041
To dziwnie brzmi.

618
00:43:06,625 --> 00:43:11,797
Brzmi jak relikt
europejskich nacjonalizmów.

619
00:43:11,880 --> 00:43:16,677
Nie pasuje do amerykańskiego stylu życia,

620
00:43:17,803 --> 00:43:20,097
który zakłada,
że można przybyć tu skądkolwiek.

621
00:43:20,180 --> 00:43:23,309
Jeśli dzielisz nasze wartości

622
00:43:23,392 --> 00:43:27,146
i chcesz żyć w harmonii z innymi,

623
00:43:27,229 --> 00:43:29,440
jesteś Amerykaninem.

624
00:43:30,858 --> 00:43:35,863
Departament Bezpieczeństwa Krajowego
zwiastował, jak to wszystko się zmieni.

625
00:43:37,990 --> 00:43:42,369
Szybko okazało się, że wojna z terroryzmem

626
00:43:42,453 --> 00:43:45,039
to coś znacznie większego,

627
00:43:45,122 --> 00:43:47,833
trudniejszego do zdefiniowania.

628
00:43:49,251 --> 00:43:55,883
Nagle elementy
amerykańskiej polityki imigracyjnej

629
00:43:55,966 --> 00:43:59,053
miały mandat do walki z terroryzmem.

630
00:43:59,637 --> 00:44:03,724
Tak powstały agencje,
które potem przeobraziły się w ICE.

631
00:44:04,350 --> 00:44:05,643
Pieprzyć ICE!

632
00:44:05,726 --> 00:44:10,731
Departament Bezpieczeństwa Krajowego
ustalił, że wojna z terroryzmem

633
00:44:10,814 --> 00:44:15,277
toczy się nie tylko za granicą,
ale też w kraju.

634
00:44:23,952 --> 00:44:26,163
- Jesteś tu taki szczęśliwy.
- Lubię to zdjęcie.

635
00:44:26,246 --> 00:44:28,040
Mam je w portfelu.

636
00:44:31,669 --> 00:44:36,465
Mój tata został pilotem w wieku 16 lat.

637
00:44:38,342 --> 00:44:44,098
Zrobił licencję, a potem poszedł
do Akademii Sił Powietrznych.

638
00:44:45,474 --> 00:44:49,144
Nie chciałam dowiadywać się o nim za dużo.

639
00:44:50,396 --> 00:44:54,149
Wciąż trudno mi cokolwiek wiedzieć,

640
00:44:54,233 --> 00:44:55,984
bo im więcej wiem,

641
00:44:56,068 --> 00:44:59,905
tym bardziej myślę o tym,
czego nie miałam

642
00:44:59,988 --> 00:45:02,199
i o życiu, które mnie ominęło.

643
00:45:04,201 --> 00:45:05,661
Jesteś do niego podobna.

644
00:45:06,370 --> 00:45:07,454
Wiem.

645
00:45:10,416 --> 00:45:12,251
Trudno mi oglądać zdjęcia.

646
00:45:12,960 --> 00:45:14,837
Wiem, to bardzo emocjonalne.

647
00:45:15,921 --> 00:45:16,964
W porządku.

648
00:45:19,717 --> 00:45:24,304
Moje pokolenie uczy się o 11 września
przez media społecznościowe,

649
00:45:24,388 --> 00:45:27,975
czyli Instagram, Twitter, Facebook.

650
00:45:29,101 --> 00:45:32,855
Jestem w pewnym sensie osobą publiczną,

651
00:45:32,938 --> 00:45:35,149
bo można mnie wyszukać.

652
00:45:36,567 --> 00:45:40,320
Wiele razy dostawałam wiadomości o nim.

653
00:45:41,238 --> 00:45:44,241
Nie wiem, czy chcą mnie sprowokować.

654
00:45:44,324 --> 00:45:49,913
Ludzie żartują, że Bush
zorganizował 11 września.

655
00:45:49,997 --> 00:45:52,624
Żartują z Osamy bin Ladena.

656
00:45:52,708 --> 00:45:56,378
To stało się memem.

657
00:45:57,296 --> 00:46:00,174
Jest tyle teorii spiskowych.

658
00:46:00,257 --> 00:46:03,093
Widziałam wiele kanałów na YouTubie,

659
00:46:03,177 --> 00:46:06,138
które publikują filmy o spiskach.

660
00:46:06,221 --> 00:46:09,224
Myślisz, że 11 września
to była robota od środka?

661
00:46:09,308 --> 00:46:13,812
Myślę, że to pewne, że nas okłamywali.

662
00:46:13,896 --> 00:46:16,398
Komentarze, że to wszystko oszustwo

663
00:46:16,482 --> 00:46:18,484
albo robota wewnętrzna.

664
00:46:18,567 --> 00:46:20,986
Komentarze są bardzo nieczułe.

665
00:46:21,487 --> 00:46:24,198
CZY ŻARTY O 11 WRZEŚNIA CIĘ ZŁOSZCZĄ?

666
00:46:24,364 --> 00:46:28,118
Ludzie pisali obrzydliwe rzeczy.

667
00:46:30,454 --> 00:46:33,457
Uświadomiłam sobie, jak bardzo
jestem bezbronna,

668
00:46:33,540 --> 00:46:36,877
bo jest tyle informacji o tym wydarzeniu,

669
00:46:36,960 --> 00:46:40,130
że ktoś mógłby mnie zaatakować.

670
00:46:43,509 --> 00:46:45,969
To już tylko historyczny moment.

671
00:46:47,137 --> 00:46:51,725
Mamy całe pokolenie ludzi,
których wtedy nie było na świecie

672
00:46:51,809 --> 00:46:53,852
albo byli bardzo młodzi.

673
00:46:54,561 --> 00:46:56,104
Ale to nieuniknione.

674
00:47:03,111 --> 00:47:06,949
W ostatnich latach
często myślę o swoim dzieciństwie

675
00:47:07,032 --> 00:47:10,619
i o tym, jak powinno wyglądać.

676
00:47:13,080 --> 00:47:15,499
Szukałam słowa na to uczucie.

677
00:47:15,582 --> 00:47:19,962
Miałam mieć inne życie,

678
00:47:20,629 --> 00:47:25,092
ale coś zniszczyło moją całą przyszłość.

679
00:47:31,849 --> 00:47:38,063
Zmieniający się krajobraz technologiczny
internetu i mediów społecznościowych

680
00:47:38,146 --> 00:47:44,862
napędza istniejące już teorie spiskowe,

681
00:47:44,945 --> 00:47:48,907
które istniały już od dawna.

682
00:47:50,576 --> 00:47:56,081
Widzimy, jak 11 września zderza się

683
00:47:56,164 --> 00:48:00,919
z potęgowaniem teorii spiskowych

684
00:48:01,003 --> 00:48:05,966
i uruchamia
cały ten niesamowicie mroczny ruch,

685
00:48:06,049 --> 00:48:08,510
który nazywamy 9/11 Truthers.

686
00:48:09,177 --> 00:48:10,679
Witam, jestem Alex Jones.

687
00:48:10,762 --> 00:48:15,934
Ta trucizna rozprzestrzenia się

688
00:48:16,018 --> 00:48:19,855
wśród skrajnie prawicowych
i skrajnie lewicowych

689
00:48:19,938 --> 00:48:23,358
kręgów spiskowych w Ameryce

690
00:48:23,442 --> 00:48:26,653
i infekuje naszą politykę.

691
00:48:26,737 --> 00:48:30,949
Wpływa na naszą kulturę i debatę.

692
00:48:32,075 --> 00:48:35,829
Firmy szybko zrozumiały,

693
00:48:36,413 --> 00:48:43,003
że zaangażowanie napędzają treści,
które wywołują wściekłość.

694
00:48:43,086 --> 00:48:48,050
Wiemy, że pożary na wolnym powietrzu
nie mogą stopić stali,

695
00:48:48,133 --> 00:48:51,011
ale metal stopił się
u podstawy wieżowców.

696
00:48:51,094 --> 00:48:57,267
Teorie spiskowe i polaryzacja
rozprzestrzeniają się.

697
00:48:57,351 --> 00:49:02,022
Mamy do czynienia z rozwojem
islamonazizmu na całym świecie.

698
00:49:03,815 --> 00:49:06,026
Inne kraje, jak Rosja,

699
00:49:06,109 --> 00:49:13,116
zaczynają używać tych narzędzi
przeciwko nam, by szerzyć dezinformację.

700
00:49:14,993 --> 00:49:20,248
Istnieje bardzo wyraźna linia,

701
00:49:20,749 --> 00:49:24,836
która prowadzi nas
z najciemniejszych zakątków 11 września

702
00:49:24,920 --> 00:49:27,881
do najciemniejszych zakątków
naszej dzisiejszej polityki.

703
00:49:29,508 --> 00:49:34,680
…i wtedy automatycznie się wyłączył.
Ewakuowano wszystkich z hotelu.

704
00:49:34,763 --> 00:49:36,765
- Ewakuowali hotel?
- Tak.

705
00:49:36,848 --> 00:49:37,933
- Natychmiast?
- Tak.

706
00:49:38,016 --> 00:49:41,937
- Wiesz coś, Wendell, o rodzaju samolotu?
- Nie.

707
00:49:42,020 --> 00:49:44,106
- Ilu było pasażerów?
- Nie.

708
00:49:44,189 --> 00:49:47,567
Dobrze. Panie Klein, bardzo dziękuję.

709
00:49:47,651 --> 00:49:52,239
Pamiętam plotki, które krążyły
zaraz po ataku.

710
00:49:52,322 --> 00:49:54,950
Panował ogromny chaos.

711
00:49:56,576 --> 00:49:57,828
Ostatecznie

712
00:49:57,911 --> 00:50:00,539
studenci NYU mieszkający blisko wież

713
00:50:00,622 --> 00:50:02,791
zostali umieszczeni w hotelu.

714
00:50:02,874 --> 00:50:05,002
Mieszkałem tam przez kilka miesięcy.

715
00:50:05,794 --> 00:50:08,088
W tamtym czasie studiowałem fizykę,

716
00:50:09,089 --> 00:50:13,510
ale po raz pierwszy
zacząłem interesować się światem.

717
00:50:13,593 --> 00:50:15,470
Miałem 20 lat.

718
00:50:15,971 --> 00:50:19,391
Zacząłem śledzić wojnę z terroryzmem.

719
00:50:21,852 --> 00:50:24,271
Pojechałem do Afganistanu,

720
00:50:24,354 --> 00:50:27,649
bo śledziłem wiadomości
i nie podobało mi się,

721
00:50:27,733 --> 00:50:28,984
jak je przedstawiano.

722
00:50:29,067 --> 00:50:31,737
Nie rozumiałem, co się dzieje.

723
00:50:31,820 --> 00:50:34,823
Gdy tam dotarłem,
szybko zacząłem relacjonować

724
00:50:34,906 --> 00:50:37,617
i dostrzegać inną stronę konfliktu…

725
00:50:40,328 --> 00:50:41,329
w Afganistanie.

726
00:50:41,413 --> 00:50:42,914
Była dziwna sytuacja.

727
00:50:42,998 --> 00:50:46,168
Tysiące amerykańskich żołnierzy
na afgańskiej ziemi,

728
00:50:46,251 --> 00:50:47,878
ale nie było wroga.

729
00:50:47,961 --> 00:50:52,507
Rozwiązano ten paradoks,
zawierając sojusze

730
00:50:52,591 --> 00:50:54,384
z watażkami w całym kraju.

731
00:50:55,719 --> 00:50:58,096
Mówili: „Jesteśmy tu,
by walczyć z terroryzmem.

732
00:50:58,180 --> 00:51:01,683
Walczymy ze złymi ludźmi,
więc musicie ich nam wskazać”.

733
00:51:01,767 --> 00:51:03,852
„Dajcie nam informacje. Gdzie są źli?”

734
00:51:03,935 --> 00:51:06,104
Talib! Talib!

735
00:51:06,188 --> 00:51:07,064
Talibowie?

736
00:51:07,147 --> 00:51:08,857
Płacili watażkom za te informacje.

737
00:51:08,940 --> 00:51:11,902
Watażkowie mieli motywację,
by je dostarczać.

738
00:51:11,985 --> 00:51:14,863
Na przykład masz działkę,

739
00:51:14,946 --> 00:51:16,406
a ja chcę ją przejąć,

740
00:51:16,490 --> 00:51:19,326
więc powiem Amerykanom,
że jesteś w Al-Kaidzie.

741
00:51:21,244 --> 00:51:25,373
Amerykanie przyjmowali te informacje,
napadali na domy i zabierali ludzi.

742
00:51:25,457 --> 00:51:28,627
Nie jestem członkiem Al-Kaidy.
Jestem studentem.

743
00:51:28,710 --> 00:51:30,670
To się powtarzało.

744
00:51:31,797 --> 00:51:33,590
W konsekwencji tego,

745
00:51:33,673 --> 00:51:38,053
mimo że wcześniej Amerykanie
cieszyli się ogromnym poparciem,

746
00:51:38,136 --> 00:51:41,723
miejscowi zaczęli się od nich odwracać.

747
00:51:42,516 --> 00:51:46,436
Przestali ich postrzegać jako
wyzwolicieli, a zaczęli jako okupantów.

748
00:51:48,563 --> 00:51:51,691
To położyło podwaliny
pod odbudowę talibów.

749
00:51:54,820 --> 00:51:59,199
11 września i wojna z terroryzmem
uruchomiły proces,

750
00:51:59,282 --> 00:52:02,119
w którym zaufanie do przywódców rządowych

751
00:52:02,202 --> 00:52:04,955
było systematycznie podważane.

752
00:52:05,038 --> 00:52:08,375
Powiedziano nam, że musimy
zaatakować Irak,

753
00:52:08,458 --> 00:52:12,462
bo Saddam Husajn
ma broń masowego rażenia.

754
00:52:12,963 --> 00:52:15,465
Jesteśmy to winni naszym dzieciom,

755
00:52:15,549 --> 00:52:19,511
by uwolnić świat
od broni masowego rażenia.

756
00:52:19,594 --> 00:52:20,887
Broń masowego rażenia.

757
00:52:20,971 --> 00:52:22,514
Broń masowego rażenia?

758
00:52:23,098 --> 00:52:24,766
To nie była prawda.

759
00:52:26,226 --> 00:52:29,437
To wywołało kryzys zaufania

760
00:52:29,521 --> 00:52:35,152
i podziały, które już nigdy nie zniknęły.

761
00:52:36,695 --> 00:52:40,115
Walczymy o wyzwolenie i demokrację!

762
00:52:41,116 --> 00:52:44,995
Dla wielu ludzi
zabicie Osamy bin Ladena

763
00:52:45,078 --> 00:52:47,998
oznaczało koniec wojny z terroryzmem.

764
00:52:48,081 --> 00:52:50,083
To był koniec.

765
00:52:52,878 --> 00:52:54,129
USA!

766
00:52:54,212 --> 00:52:57,883
Tymczasem w Iraku
powstaje nowa grupa terrorystyczna.

767
00:52:59,676 --> 00:53:02,512
W chaosie amerykańskiej okupacji Iraku

768
00:53:02,596 --> 00:53:06,766
zaczęły pojawiać się grupy
przeciwstawiające się okupantom.

769
00:53:09,561 --> 00:53:12,314
Jedną z nich jest Al-Kaida.

770
00:53:12,397 --> 00:53:14,649
W trakcie tej wojny

771
00:53:14,733 --> 00:53:17,986
Al-Kaida radykalizuje się,
a jej część się odłącza

772
00:53:18,069 --> 00:53:20,113
i staje się Państwem Islamskim.

773
00:53:21,948 --> 00:53:26,411
ISIS staje się jedną z najgroźniejszych
organizacji terrorystycznych w historii.

774
00:53:29,080 --> 00:53:32,459
DZIENNIKARZ ŚLEDCZY

775
00:53:32,959 --> 00:53:36,630
DZIENNIKARKA ŚLEDCZA
16 LAT W DNIU 11 WRZEŚNIA

776
00:53:39,883 --> 00:53:43,345
11 września byłam na lekcji angielskiego.

777
00:53:43,428 --> 00:53:49,184
Ktoś wszedł do klasy i powiedział:
„Włączcie telewizor”.

778
00:53:49,267 --> 00:53:50,435
Włączyliśmy.

779
00:53:51,478 --> 00:53:56,149
Niedługo potem dyrektor
wezwał mnie i moją siostrę i powiedział:

780
00:53:56,233 --> 00:53:57,651
„Możecie iść do domu”.

781
00:53:58,443 --> 00:54:00,779
Byłyśmy jedynymi muzułmankami w szkole.

782
00:54:00,862 --> 00:54:06,826
Chcieli zadbać o nasze dobro,

783
00:54:07,410 --> 00:54:09,287
pozwolili rodzicom nas odebrać.

784
00:54:10,163 --> 00:54:12,207
Gdy dorosłam,

785
00:54:12,290 --> 00:54:16,753
Stany Zjednoczone rozpoczęły wojny
w Afganistanie i Iraku.

786
00:54:17,462 --> 00:54:21,132
Rozpoczął się cykl przemocy.

787
00:54:25,762 --> 00:54:27,597
Cieszę się, że jesteście.

788
00:54:28,265 --> 00:54:31,351
Obama zaczął polegać

789
00:54:31,434 --> 00:54:35,814
na zabójstwach z użyciem dronów.

790
00:54:35,897 --> 00:54:39,651
Drony Predator i Reaper
wystrzeliwały pociski Hellfire.

791
00:54:41,236 --> 00:54:45,198
Celem były nie tylko
zidentyfikowani przywódcy terrorystów.

792
00:54:45,282 --> 00:54:49,369
Przeprowadzano
tak zwane ataki sygnaturowe.

793
00:54:51,246 --> 00:54:56,293
Nawet jeśli nie było danych wywiadowczych
identyfikujących konkretne osoby,

794
00:54:56,376 --> 00:54:58,336
i tak przeprowadzano atak.

795
00:54:58,420 --> 00:55:02,090
To nieuchronnie prowadziło do tragedii.

796
00:55:02,173 --> 00:55:05,427
W niektórych atakach
ginęli niewinni cywile.

797
00:55:08,054 --> 00:55:09,973
Gdy ogląda się to z daleka,

798
00:55:10,056 --> 00:55:12,475
ataki dronów na cokolwiek

799
00:55:12,559 --> 00:55:14,436
wyglądają jak gra komputerowa.

800
00:55:15,061 --> 00:55:16,229
Wybuch.

801
00:55:16,313 --> 00:55:18,481
Na ziemi wygląda to inaczej.

802
00:55:20,900 --> 00:55:24,321
To okropne.
Ludzie są wysadzani w powietrze.

803
00:55:25,030 --> 00:55:26,614
Ludzie są spaleni.

804
00:55:29,826 --> 00:55:32,662
Administracja Obamy uznała,

805
00:55:32,746 --> 00:55:35,665
że może użyć sił wojskowych
przeciwko ISIS,

806
00:55:36,249 --> 00:55:38,168
które nie istniało 11 września,

807
00:55:38,251 --> 00:55:43,048
wykorzystując uprawnienia
nadane w 2001 roku.

808
00:55:45,675 --> 00:55:49,637
To stworzyło podstawy
do dalszego użycia siły militarnej

809
00:55:49,721 --> 00:55:52,766
przez kolejną dekadę.

810
00:55:57,020 --> 00:55:59,189
Pierwszy lot odbyłem w wieku 14 lat.

811
00:56:00,357 --> 00:56:04,027
W wieku 16 lat
miałem licencję pilota prywatnego.

812
00:56:04,652 --> 00:56:06,905
Zawsze chciałem być pilotem myśliwca.

813
00:56:07,947 --> 00:56:12,702
Jako dziecko zajechałem
dwie kasety VHS z Top Gunem.

814
00:56:13,328 --> 00:56:17,665
Po 11 września poszedłem do rekrutera.
Zapytał, ile zrobię podciągnięć.

815
00:56:21,044 --> 00:56:24,297
Wspieraliśmy operację Inherent Resolve.

816
00:56:25,006 --> 00:56:27,717
Obejmowała Irak i Syrię.

817
00:56:31,137 --> 00:56:34,474
Naszym zadaniem było
zapewnienie wsparcia z powietrza

818
00:56:34,557 --> 00:56:37,936
poprzez rozpoznanie
lub bezpośrednie akcje,

819
00:56:38,019 --> 00:56:39,938
zrzucanie bomb, ataki i tym podobne,

820
00:56:40,688 --> 00:56:41,856
przeciwko ISIS.

821
00:56:44,234 --> 00:56:48,613
Chciałbym pozostać anonimowy,

822
00:56:49,197 --> 00:56:52,784
bo na pewno są ludzie,
którzy chcieliby się zemścić.

823
00:56:53,660 --> 00:56:55,328
Żałuję, że musieliśmy to robić.

824
00:56:56,413 --> 00:56:57,622
Uwielbiałem swoją pracę.

825
00:56:58,415 --> 00:56:59,958
Uwielbiałem zabijać ISIS.

826
00:57:01,334 --> 00:57:05,296
Ale nie umknęła mi powaga tego,
co robiliśmy.

827
00:57:06,339 --> 00:57:09,259
Wolałbym być w San Diego

828
00:57:09,342 --> 00:57:11,344
i jeść rybne tacos na plaży.

829
00:57:11,428 --> 00:57:16,015
Ale to moja praca.
Za to mi płacą. Ufają mi.

830
00:57:16,099 --> 00:57:17,934
Więc to robię.

831
00:57:28,653 --> 00:57:33,741
Pamiętam te niemożliwe statystyki.

832
00:57:33,825 --> 00:57:38,621
Stany Zjednoczone twierdziły,
że zabiły 25 tysięcy bojowników ISIS.

833
00:57:38,705 --> 00:57:44,002
Przyznawali się
do zabicia tylko 24 cywili.

834
00:57:44,502 --> 00:57:45,879
To niemożliwe.

835
00:57:49,132 --> 00:57:54,637
Postanowiłam sama ustalić
liczbę ofiar cywilnych.

836
00:57:56,973 --> 00:57:58,892
Według danych rządowych

837
00:57:58,975 --> 00:58:02,187
cywile ginęli w mniej niż 1% nalotów.

838
00:58:02,270 --> 00:58:06,983
Tak utrzymywali.

839
00:58:08,401 --> 00:58:12,864
Ale spędziłam dużo czasu na miejscu,

840
00:58:12,947 --> 00:58:14,866
badając te naloty,

841
00:58:14,949 --> 00:58:17,243
i odkryłam,

842
00:58:17,327 --> 00:58:21,289
że co piąty nalot
kończył się śmiercią cywila.

843
00:58:21,372 --> 00:58:25,502
To nie dwa, nie trzy razy więcej,
niż twierdził rząd.

844
00:58:25,585 --> 00:58:27,712
To było 31 razy więcej.

845
00:58:31,591 --> 00:58:33,843
Ludzie byli bardzo gościnni.

846
00:58:34,636 --> 00:58:35,887
Bardzo serdeczni.

847
00:58:35,970 --> 00:58:39,307
Nikt nie odmówił mi rozmowy.

848
00:58:40,391 --> 00:58:43,228
Wielu cywilów wierzyło,

849
00:58:43,311 --> 00:58:46,940
że Amerykanie mogą być precyzyjni.

850
00:58:47,023 --> 00:58:49,442
Jeden mężczyzna wskazał na filiżankę.

851
00:58:49,526 --> 00:58:51,236
Trzymając ją, powiedział:

852
00:58:51,319 --> 00:58:53,905
„Amerykanie mogliby w nią trafić”.

853
00:58:53,988 --> 00:58:55,156
Tak uważał.

854
00:58:56,199 --> 00:58:57,951
„A zobacz, co zrobili mojej rodzinie”.

855
00:59:01,120 --> 00:59:02,247
W kółko

856
00:59:02,747 --> 00:59:05,458
słyszałam od rodziców,

857
00:59:05,542 --> 00:59:07,126
jak śmiała się ich córka.

858
00:59:07,919 --> 00:59:12,298
Pokazywali mi zdjęcie,
na którym trzyma fajerwerki,

859
00:59:12,382 --> 00:59:13,883
na dzień przed śmiercią.

860
00:59:13,967 --> 00:59:16,010
Jej witalność, młodość.

861
00:59:16,511 --> 00:59:19,305
Ta strata, gdy rodzic przeżywa dziecko.

862
00:59:20,515 --> 00:59:22,141
To zawsze ze mną zostaje.

863
00:59:23,476 --> 00:59:29,107
Nie wiem, jak można się po tym pozbierać.

864
00:59:34,320 --> 00:59:36,364
Gdy Obama opuścił urząd,

865
00:59:36,447 --> 00:59:40,451
USA walczyły z terroryzmem

866
00:59:40,535 --> 00:59:42,870
w około 13 krajach.

867
00:59:44,205 --> 00:59:48,209
Zaczęto używać określenia
„niekończąca się wojna”.

868
00:59:48,293 --> 00:59:50,920
Stało się ono powszechne.

869
00:59:54,632 --> 00:59:57,635
Obama, nawet jako „prezydent dronów”,

870
00:59:57,719 --> 01:00:00,388
który rutynowo przeprowadzał
ataki dronów

871
01:00:00,471 --> 01:00:02,348
na coraz większym obszarze Ziemi,

872
01:00:02,890 --> 01:00:04,142
mówił głośno:

873
01:00:04,225 --> 01:00:05,310
„Skąd mamy wiedzieć,

874
01:00:05,393 --> 01:00:09,314
czy nie tworzymy więcej terrorystów,
niż zabijamy?”.

875
01:00:12,734 --> 01:00:14,819
Mamy w tym kraju problem.

876
01:00:14,902 --> 01:00:15,903
Są nimi muzułmanie.

877
01:00:16,487 --> 01:00:18,906
Wiemy, że nasz prezydent
jest muzułmaninem.

878
01:00:18,990 --> 01:00:21,117
- Tak.
- Nie jest nawet Amerykaninem.

879
01:00:21,200 --> 01:00:23,494
- Potrzebujemy pytania.
- Akt urodzenia.

880
01:00:23,578 --> 01:00:29,542
Mamy obozy treningowe,
gdzie chcą nas zabić.

881
01:00:30,376 --> 01:00:32,420
Kiedy się ich pozbędziemy?

882
01:00:32,503 --> 01:00:34,422
Przyjrzymy się wielu rzeczom.

883
01:00:34,505 --> 01:00:36,507
Wiele osób tak mówi.

884
01:00:36,591 --> 01:00:39,344
Mówią, że dzieją się złe rzeczy.

885
01:00:39,427 --> 01:00:44,015
Donald Trump nie jest subtelny,
ale doskonale rozumie podteksty.

886
01:00:45,850 --> 01:00:50,480
Szybko zauważył, że wojna z terroryzmem

887
01:00:50,563 --> 01:00:52,982
to droga do władzy

888
01:00:53,066 --> 01:00:57,320
dla zagorzałych nacjonalistów,
którzy czuli, że kraj

889
01:00:57,403 --> 01:00:59,989
coraz bardziej wymyka im się z rąk.

890
01:01:00,573 --> 01:01:04,661
Donald J. Trump wzywa
do całkowitego zakazu

891
01:01:04,744 --> 01:01:07,747
wjazdu muzułmanów do USA.

892
01:01:08,247 --> 01:01:12,669
Ruch Trumpa dostrzegł,

893
01:01:12,752 --> 01:01:18,841
że wojna z terroryzmem
nadal ma ogromny potencjał polityczny.

894
01:01:18,925 --> 01:01:21,969
Myślę, że islam nas nienawidzi.

895
01:01:22,053 --> 01:01:24,972
Zbudujcie mur!

896
01:01:25,056 --> 01:01:27,392
Chcę monitoringu niektórych meczetów.

897
01:01:29,060 --> 01:01:33,690
Granica stała się dominującym tematem

898
01:01:33,773 --> 01:01:39,404
nieproporcjonalnie
do rzeczywistych problemów.

899
01:01:39,487 --> 01:01:41,781
Cegła po cegle

900
01:01:41,864 --> 01:01:44,283
ten mur zostanie zbudowany.

901
01:01:44,826 --> 01:01:49,831
Na naszej granicy
nie będzie przemocy i chaosu.

902
01:01:50,748 --> 01:01:52,750
- Zamknij się.
- Kto jest na liście?

903
01:01:52,834 --> 01:01:56,587
Cztery lata później,
w kampanii prezydenckiej 2020 roku,

904
01:01:57,213 --> 01:01:59,716
był chyba tylko jeden temat,

905
01:01:59,799 --> 01:02:03,761
w którym prezydent Trump
i kandydat Biden się zgadzali.

906
01:02:04,679 --> 01:02:07,140
Chodziło o zakończenie
niekończących się wojen.

907
01:02:07,974 --> 01:02:09,851
A co z Afganistanem?

908
01:02:10,643 --> 01:02:13,813
Rozpocząłem proces
sprowadzania wojsk do domu.

909
01:02:13,896 --> 01:02:15,690
Nie mogli go zatrzymać.

910
01:02:17,066 --> 01:02:22,029
Bojownicy schwytali pilota w grudniu,
gdy jego F-16 rozbił się w Syrii.

911
01:02:22,113 --> 01:02:23,197
To nagranie…

912
01:02:23,281 --> 01:02:26,743
11 września miałem trzy lata.

913
01:02:26,826 --> 01:02:30,621
Urodziny miałem dziewięć dni
przed tym, jak wszystko się zaczęło.

914
01:02:31,956 --> 01:02:34,667
Wstąpiłem do piechoty morskiej,

915
01:02:34,751 --> 01:02:38,254
by walczyć z ISIS,
bo to widziałem na własne oczy.

916
01:02:38,337 --> 01:02:41,174
…przez ekstremistyczną grupę ISIS.

917
01:02:41,257 --> 01:02:45,595
Na nagraniu opublikowanym w sieci
widać, jak porywacze palą go żywcem…

918
01:02:45,678 --> 01:02:49,182
Byłem wściekły
i chciałem coś z tym zrobić.

919
01:02:49,265 --> 01:02:51,142
To nie było 11 września.

920
01:02:51,225 --> 01:02:55,271
Początek wojny z terrorem wyglądał inaczej

921
01:02:55,813 --> 01:02:58,775
niż to, co działo się w moim pokoleniu.

922
01:02:59,358 --> 01:03:02,862
Pamiętam, że chciałem
być częścią tego wszystkiego.

923
01:03:02,945 --> 01:03:04,155
Zatrzymać to.

924
01:03:04,238 --> 01:03:06,949
OŚRODEK REKRUTACYJNY
KORPUSU PIECHOTY MORSKIEJ USA

925
01:03:13,623 --> 01:03:19,003
26 sierpnia 2017 roku
trafiłem do obozu rekrutów.

926
01:03:20,129 --> 01:03:26,385
Ukończyłem go w październiku
lub na początku listopada.

927
01:03:26,469 --> 01:03:29,138
Słyszałem, że marines to zabójcy.

928
01:03:29,889 --> 01:03:33,893
Chciałem jechać do Afganistanu
lub Iraku i zabijać terrorystów.

929
01:03:33,976 --> 01:03:35,937
To było moje dziecięce marzenie.

930
01:03:40,608 --> 01:03:43,945
To była ta sama jednostka,
co Smoaka i Wyatta.

931
01:03:47,990 --> 01:03:51,244
Wyatt był bardzo poważnym facetem.

932
01:03:52,745 --> 01:03:54,372
Zawsze wyglądał na wkurzonego.

933
01:03:57,708 --> 01:04:01,921
Zawsze, gdy go widziałem,
wyglądał na zirytowanego lub wkurzonego.

934
01:04:02,004 --> 01:04:04,340
Ale był spoko. Bardzo go lubiłem.

935
01:04:04,423 --> 01:04:05,967
TRUMP O AFGANISTANIE: UCIECZKA?

936
01:04:06,050 --> 01:04:07,844
2020 BIDEN WYGRYWA

937
01:04:07,927 --> 01:04:10,471
BIDEN WYCOFA WSZYSTKIE WOJSKA

938
01:04:10,555 --> 01:04:12,265
W kwietniu 2021 roku

939
01:04:12,348 --> 01:04:15,852
prezydent Biden ogłosił,
że Stany Zjednoczone wycofają się

940
01:04:15,935 --> 01:04:19,689
11 września 2021 roku.

941
01:04:19,772 --> 01:04:21,315
Pojechaliśmy do Afganistanu

942
01:04:21,399 --> 01:04:24,819
z powodu przerażającego ataku,
który miał miejsce 20 lat temu.

943
01:04:25,486 --> 01:04:28,906
Prezydent bronił stanowiska,
które zajmował od jakiegoś czasu,

944
01:04:28,990 --> 01:04:32,410
że w Afganistanie
nie było już opcji militarnej.

945
01:04:32,493 --> 01:04:36,831
Powiedział, że nie chce wysyłać
kolejnego pokolenia młodych ludzi,

946
01:04:36,914 --> 01:04:41,419
by walczyli w wojnie,
której nie da się wygrać.

947
01:04:43,212 --> 01:04:46,132
Gdy tylko wojska USA
zaczęły się wycofywać,

948
01:04:46,215 --> 01:04:48,593
talibowie przeszli do ofensywy.

949
01:04:50,177 --> 01:04:54,348
W ciągu kilku dni talibowie
przejęli kontrolę nad Afganistanem,

950
01:04:54,432 --> 01:04:56,767
zajmując miasto po mieście.

951
01:04:59,353 --> 01:05:04,025
Siedzieliśmy w stołówce,
jedliśmy lunch lub kolację.

952
01:05:04,108 --> 01:05:05,985
Oglądałem to w telewizji.

953
01:05:06,068 --> 01:05:08,779
Wszystkie prowincje upadały.

954
01:05:10,156 --> 01:05:14,368
Zmieniali kolor prowincji na czerwony,
gdy talibowie je przejmowali.

955
01:05:14,452 --> 01:05:17,413
Wszystko zmierzało w stronę Kabulu.

956
01:05:17,496 --> 01:05:22,376
Zastanawiałem się,
co do cholery robiliśmy przez 20 lat.

957
01:05:22,960 --> 01:05:26,589
Dlaczego zmarnowano tyle istnień,

958
01:05:26,672 --> 01:05:28,382
skoro się wycofaliśmy,

959
01:05:28,466 --> 01:05:30,676
a oni przejęli wszystko z powrotem?

960
01:05:32,219 --> 01:05:36,182
KABUL
STOLICA AFGANISTANU, 15 SIERPNIA 2021

961
01:05:37,767 --> 01:05:40,353
Wszędzie na drogach są talibowie.

962
01:05:40,436 --> 01:05:41,729
To przerażające.

963
01:05:42,688 --> 01:05:43,856
Pomyślcie.

964
01:05:43,940 --> 01:05:45,566
To oni rządzą.

965
01:05:46,108 --> 01:05:47,902
Ktoś z moją przeszłością,

966
01:05:47,985 --> 01:05:49,320
z moimi aktami…

967
01:05:49,403 --> 01:05:51,614
Miejsca, które zbombardowaliśmy,

968
01:05:51,697 --> 01:05:54,033
wciąż są w ich komputerach.

969
01:05:54,116 --> 01:05:56,202
Mają moje dane biometryczne.

970
01:05:56,285 --> 01:05:58,287
Mają dane biometryczne wszystkich.

971
01:05:59,246 --> 01:06:01,290
Nie ma rządu, niczego.

972
01:06:01,374 --> 01:06:04,126
To jakbyś żył w jasnym miejscu

973
01:06:04,210 --> 01:06:06,379
i nagle zgasło światło.

974
01:06:07,213 --> 01:06:09,632
Jesteś w samym środku chaosu.

975
01:06:10,841 --> 01:06:14,053
Lotnisko im. Hamida Karzaia
było zatłoczone

976
01:06:14,136 --> 01:06:16,430
Afgańczykami, którzy chcieli uciec.

977
01:06:19,517 --> 01:06:22,770
Ludzie, którzy pracowali
z amerykańskim wojskiem,

978
01:06:22,853 --> 01:06:24,772
z amerykańskim rządem,

979
01:06:25,898 --> 01:06:31,737
urzędnicy, tłumacze,
mechanicy, personel sprzątający,

980
01:06:31,821 --> 01:06:36,826
lub którzy pracowali
dla amerykańskich organizacji,

981
01:06:41,080 --> 01:06:44,709
bali się, że będą celem zemsty.

982
01:06:50,256 --> 01:06:56,429
Ewakuacja postępuje powoli.
Tysiące Amerykanów czekają na wyjazd.

983
01:06:56,512 --> 01:07:01,851
To może być największa ewakuacja
od upadku Sajgonu 46 lat temu.

984
01:07:02,476 --> 01:07:04,353
Upadek Kabulu

985
01:07:05,187 --> 01:07:06,689
był szokujący i bolesny

986
01:07:06,772 --> 01:07:07,982
dla mojej rodziny.

987
01:07:09,984 --> 01:07:13,696
Mama opowiadała mi o upadku
rządu Wietnamu Południowego

988
01:07:13,779 --> 01:07:15,448
na rzecz komunistów.

989
01:07:16,365 --> 01:07:20,786
Podobieństwo jest uderzające.
Talibowie przejęli stolicę.

990
01:07:22,872 --> 01:07:25,708
Ludzie próbują uciec

991
01:07:25,791 --> 01:07:29,336
przed katastrofalną sytuacją.

992
01:07:30,296 --> 01:07:34,383
To bardzo podobne emocje
i obrazy same w sobie.

993
01:07:38,846 --> 01:07:41,098
Historia się powtarza.

994
01:07:44,310 --> 01:07:45,853
Czasem brakuje słów.

995
01:07:48,731 --> 01:07:53,319
Wielu z nich ma prawo
do ewakuacji samolotem,

996
01:07:53,402 --> 01:07:55,112
ale talibowie ich nie przepuszczają.

997
01:07:55,196 --> 01:07:58,115
Ich reakcja na miejscu jest brutalna.

998
01:08:00,034 --> 01:08:04,663
Strzelają z broni automatycznej
nad głowami tłumu.

999
01:08:07,541 --> 01:08:09,251
Biją ludzi kijami.

1000
01:08:09,335 --> 01:08:11,712
Przykładają im broń do twarzy.

1001
01:08:14,757 --> 01:08:17,009
Wtedy zaczęły krążyć plotki.

1002
01:08:18,427 --> 01:08:21,305
„Co się dzieje? Co się stanie?”

1003
01:08:21,388 --> 01:08:24,850
Potem usłyszeliśmy: „Jedziecie”.

1004
01:08:25,518 --> 01:08:29,063
Pomyśleliśmy:
„Zaczyna się. Tego chcieliśmy”.

1005
01:08:29,688 --> 01:08:32,983
W końcu prawdziwa misja.

1006
01:08:33,818 --> 01:08:37,863
Prezydent Joe Biden
autoryzował wysłanie 5000 żołnierzy

1007
01:08:37,947 --> 01:08:39,907
w celu wsparcia wycofywania wojsk.

1008
01:08:41,867 --> 01:08:44,120
Sprawdziliśmy sprzęt.

1009
01:08:44,203 --> 01:08:46,997
Kto jest gotowy? Kto jedzie, a kto nie?

1010
01:08:48,040 --> 01:08:49,291
Załadowaliśmy amunicję.

1011
01:08:49,375 --> 01:08:51,252
Wszyscy się szykowali.

1012
01:08:51,335 --> 01:08:52,795
Wszyscy na nogi!

1013
01:08:52,878 --> 01:08:54,713
Wszyscy byli podekscytowani.

1014
01:08:54,797 --> 01:08:56,674
To było nasze marzenie.

1015
01:08:57,550 --> 01:09:02,096
Marzeniem piechoty morskiej
jest Afganistan, Irak.

1016
01:09:03,347 --> 01:09:06,475
Mówiłem chłopakom, że zanim wyruszymy,

1017
01:09:06,559 --> 01:09:10,354
muszą się pogodzić z Bogiem,
bo wszystko może się zdarzyć.

1018
01:09:11,522 --> 01:09:15,067
Powiedziano nam,
że jedziemy na ewakuację bez walki.

1019
01:09:16,360 --> 01:09:21,949
Mieliśmy zabrać obywateli USA
i Afgańczyków z odpowiednimi dokumentami.

1020
01:09:24,326 --> 01:09:26,203
Operacja Sojusznicze Schronienie.

1021
01:09:28,831 --> 01:09:31,792
Wylecieliśmy z Jordanii,
wylądowaliśmy w Kuwejcie.

1022
01:09:31,876 --> 01:09:33,836
Spędziliśmy tam 36 godzin.

1023
01:09:34,336 --> 01:09:37,173
Potem polecieliśmy do Afganistanu

1024
01:09:37,256 --> 01:09:39,800
i wylądowaliśmy w nocy
na lotnisku w Kabulu.

1025
01:09:40,342 --> 01:09:44,346
Słychać było strzały,
widać było lecące pociski.

1026
01:09:44,847 --> 01:09:47,766
Sprawdziłem, czy moi ludzie
mają wszystko, co trzeba.

1027
01:09:48,934 --> 01:09:51,478
Powiedziano nam,
że jedziemy do Abbey Gate.

1028
01:09:54,148 --> 01:09:56,358
„Dobra, Abbey Gate”.

1029
01:09:56,442 --> 01:09:58,444
Nikt nie wiedział, co to jest.

1030
01:09:58,527 --> 01:10:00,571
„No to jazda, chłopaki”.

1031
01:10:17,755 --> 01:10:19,340
Dotarliśmy na miejsce.

1032
01:10:19,423 --> 01:10:22,301
Rozejrzałem się i pomyślałem:
„Co to, kurwa, jest?”.

1033
01:10:37,650 --> 01:10:40,986
Pamiętam, że przed bramą
stało mnóstwo ludzi.

1034
01:10:42,196 --> 01:10:44,490
To była ściana ludzi.

1035
01:10:55,000 --> 01:10:58,963
Wysłaliśmy młodych marines,
oczywiście przeszkolonych w walce,

1036
01:10:59,046 --> 01:11:00,297
każdy jest strzelcem,

1037
01:11:00,381 --> 01:11:03,467
ale robili rzeczy,
do których nie byli przygotowani.

1038
01:11:03,550 --> 01:11:05,636
Na przykład kontrola tłumu.

1039
01:11:15,604 --> 01:11:17,982
Tłumaczenie oficjalnych dokumentów,

1040
01:11:18,065 --> 01:11:20,734
które mogą być napisane
w jednym z afgańskich dialektów,

1041
01:11:20,818 --> 01:11:22,236
a nie po angielsku.

1042
01:11:25,364 --> 01:11:27,741
To była bardzo niestabilna

1043
01:11:27,825 --> 01:11:29,827
i zmienna sytuacja.

1044
01:11:35,457 --> 01:11:38,168
To było prawie 20 lat po 11 września.

1045
01:11:39,920 --> 01:11:42,047
To, co zaczęło się 11 września,

1046
01:11:42,131 --> 01:11:44,383
zakończyło się przy Abbey Gate.

1047
01:11:46,135 --> 01:11:49,888
Powiedziano nam, że mamy traktować
talibów jak sojuszników.

1048
01:11:50,389 --> 01:11:54,893
Mieliśmy współpracować,
by wywieźć ludzi z Afganistanu.

1049
01:11:56,395 --> 01:11:57,688
To było…

1050
01:11:59,064 --> 01:12:01,025
szaleństwo.

1051
01:12:02,776 --> 01:12:05,863
Zwłaszcza dla naszych sierżantów,

1052
01:12:05,946 --> 01:12:11,410
którzy służyli od prawie 20 lat
i byli w samym sercu wojny.

1053
01:12:11,493 --> 01:12:13,203
Przeżyli to wszystko.

1054
01:12:13,871 --> 01:12:18,125
Ludzie, którzy zabili moich przyjaciół
10 lat temu, są teraz moimi sojusznikami.

1055
01:12:18,792 --> 01:12:22,004
To było nierealne.

1056
01:12:24,340 --> 01:12:27,634
Abbey Gate była mikrokosmosem

1057
01:12:28,927 --> 01:12:31,096
ponad 20-letniej wojny
na Bliskim Wschodzie.

1058
01:12:32,264 --> 01:12:34,350
Patrząc, jak Afganistan się rozpada,

1059
01:12:34,433 --> 01:12:38,228
nie wiem, jak można widzieć
Afganistan i Irak

1060
01:12:38,312 --> 01:12:40,189
jako coś innego niż porażkę.

1061
01:12:41,190 --> 01:12:46,278
Wiele osób nie miało
amerykańskiego paszportu, zielonej karty.

1062
01:12:46,362 --> 01:12:48,572
Nie mieli nic. Chcieli wyjechać.

1063
01:12:48,655 --> 01:12:50,574
Po prostu się bali.

1064
01:12:55,537 --> 01:12:59,083
W mieście i poza nim panował chaos.

1065
01:13:00,584 --> 01:13:04,254
Bramy lotniska były zamknięte.

1066
01:13:04,338 --> 01:13:10,094
Nie wpuszczano ludzi,
bo były ich tam tysiące.

1067
01:13:11,303 --> 01:13:12,930
Trzymałem dzieci.

1068
01:13:13,722 --> 01:13:18,018
Moja córka miała trzy miesiące,
a syn dwa i pół roku.

1069
01:13:20,145 --> 01:13:23,273
Nie mieliśmy gdzie ich odesłać,
jeśli zostali odrzuceni.

1070
01:13:23,899 --> 01:13:27,820
Zrobiliśmy dziurę w ogrodzeniu
i nazwaliśmy ją Bramą Wolności.

1071
01:13:28,320 --> 01:13:32,866
Odrzucone osoby
niestety musiały przez nią wyjść.

1072
01:13:38,205 --> 01:13:40,958
Po drugiej stronie byli talibowie.

1073
01:13:41,041 --> 01:13:48,048
Jeśli ktoś nie przeszedł,
to go bili i strzelali do niego.

1074
01:13:49,341 --> 01:13:53,262
Siedziałem tam i wiedziałem,
co ich czeka,

1075
01:13:53,345 --> 01:13:58,559
ale nic nie mogłem zrobić,
jeśli nie mieli odpowiednich dokumentów.

1076
01:13:59,309 --> 01:14:05,149
To szalona odpowiedzialność
dla 23-latka.

1077
01:14:06,942 --> 01:14:10,821
Chciałbym myśleć,
że nie straciłem współczucia,

1078
01:14:11,947 --> 01:14:13,949
ale na pewno stajesz się otępiały.

1079
01:14:18,745 --> 01:14:21,999
Rozeszła się wieść,
że zamkniemy wszystkie bramy.

1080
01:14:22,082 --> 01:14:24,460
Ludzie byli zdesperowani.

1081
01:14:24,543 --> 01:14:26,462
Oddawali swoje dzieci.

1082
01:14:33,760 --> 01:14:35,637
Niektórzy mieli niemowlęta.

1083
01:14:35,721 --> 01:14:39,475
Uznali, że najlepiej będzie
przerzucić je przez mur.

1084
01:14:46,231 --> 01:14:50,027
To było nierealne, bo sam mam dzieci.

1085
01:14:51,278 --> 01:14:55,032
Trudno było sobie wyobrazić,
że oddaję jedno z nich.

1086
01:14:55,741 --> 01:14:56,575
Tak.

1087
01:15:03,874 --> 01:15:06,126
Miałem zdjęcie córki w kamizelce.

1088
01:15:07,252 --> 01:15:11,215
Cztery dni po moim pierwszym wyjeździe
urodziła się moja najstarsza.

1089
01:15:13,425 --> 01:15:15,385
Mój sierżant też ma dzieci.

1090
01:15:15,469 --> 01:15:16,970
Nie wiem, co to było,

1091
01:15:17,054 --> 01:15:19,640
ale wpadliśmy na siebie,

1092
01:15:21,350 --> 01:15:22,976
a ja się załamałem.

1093
01:15:23,060 --> 01:15:25,103
Rozkleiłem się.

1094
01:15:29,233 --> 01:15:30,567
Nowe pokolenie.

1095
01:15:34,988 --> 01:15:37,574
Moja żona była wtedy chora.

1096
01:15:37,658 --> 01:15:38,575
Była słaba.

1097
01:15:38,659 --> 01:15:40,744
Nie mogła normalnie chodzić.

1098
01:15:41,453 --> 01:15:45,123
Moja córka była mała,
a amerykański żołnierz powiedział:

1099
01:15:45,207 --> 01:15:48,835
„Daj mi córkę, wezmę ją do środka,
a wy wejdziecie przez bramę”.

1100
01:15:50,087 --> 01:15:52,172
Moja żona została z tyłu,

1101
01:15:54,716 --> 01:15:56,677
a oni zamknęli za nią bramę.

1102
01:15:57,427 --> 01:15:59,596
I wciąż jest w Afganistanie.

1103
01:16:02,474 --> 01:16:03,892
To straszne.

1104
01:16:06,395 --> 01:16:09,147
Powiedziano mi, że ją ewakuujemy.

1105
01:16:09,815 --> 01:16:11,066
Nic nie widziałem.

1106
01:16:15,612 --> 01:16:16,947
Byłem szczęśliwy.

1107
01:16:18,448 --> 01:16:20,409
Nagle tracisz wszystko.

1108
01:16:23,912 --> 01:16:25,664
Masz szczęśliwe życie,

1109
01:16:27,249 --> 01:16:29,459
a tracisz je w jeden dzień.

1110
01:16:34,298 --> 01:16:39,720
Sytuację pogarszał wywiad,
który donosił, że ISIS-K,

1111
01:16:40,387 --> 01:16:44,474
czyli Państwo Islamskie w Iraku i Syrii,

1112
01:16:44,558 --> 01:16:48,395
miało w Afganistanie
oddział zwany ISIS-Chorasan.

1113
01:16:50,606 --> 01:16:53,525
Chorasan to starożytna nazwa tego regionu.

1114
01:16:54,151 --> 01:16:56,069
ISIS-K planowało atak.

1115
01:16:57,362 --> 01:17:01,033
26 SIERPNIA 2021

1116
01:17:01,366 --> 01:17:05,454
Powiedziano nam,
że to będzie zamachowiec-samobójca,

1117
01:17:05,537 --> 01:17:09,833
prawdopodobnie ogolony,
z czarną torbą ze strzałką.

1118
01:17:09,916 --> 01:17:12,127
Szukaliśmy go.

1119
01:17:12,210 --> 01:17:14,296
Nie wiedzieliśmy, kiedy przyjdzie.

1120
01:17:14,379 --> 01:17:16,632
Wszyscy myśleli:

1121
01:17:17,215 --> 01:17:20,302
„Jak mam go tu znaleźć?”.

1122
01:17:20,385 --> 01:17:23,347
Przede mną były tysiące ludzi.

1123
01:17:23,430 --> 01:17:26,141
Staliśmy w miejscu, powstrzymując tłum,

1124
01:17:26,224 --> 01:17:30,103
czekając na ostateczną decyzję,
czy się wycofujemy.

1125
01:17:32,397 --> 01:17:35,692
Ktoś krzyknął: „IED”.

1126
01:17:44,201 --> 01:17:45,369
Bomba wybuchła.

1127
01:17:48,288 --> 01:17:52,417
Zobaczyłem wielką chmurę dymu
i rękę lecącą w powietrzu.

1128
01:17:54,628 --> 01:17:57,297
Dzwoni mi w uszach. Nic nie słyszę.

1129
01:17:57,381 --> 01:18:00,133
Widzę twarz przed sobą.

1130
01:18:01,134 --> 01:18:02,844
Nie wyglądała na żywą.

1131
01:18:02,928 --> 01:18:06,598
Nie mogłem zrozumieć,
czyja to była twarz.

1132
01:18:07,391 --> 01:18:12,562
Wyskoczyłem i zacząłem biec
w stronę dziury,

1133
01:18:12,646 --> 01:18:14,898
którą wycięliśmy w Abbey Gate.

1134
01:18:14,981 --> 01:18:17,901
Oficer mnie złapał i próbował powstrzymać.

1135
01:18:18,402 --> 01:18:22,531
Kazałem mu się odwalić,
bo tam byli moi przyjaciele.

1136
01:18:23,115 --> 01:18:25,492
Odwróciłem się i zacząłem biec.

1137
01:18:25,575 --> 01:18:28,495
Widziałem tylko stos ciał.

1138
01:18:29,538 --> 01:18:31,873
Pierwszą osobą, którą zobaczyłem,

1139
01:18:32,833 --> 01:18:36,211
był mój przyjaciel, kapral Daegan Page.

1140
01:18:37,462 --> 01:18:40,424
Od razu wiedziałem, że nie żyje.

1141
01:18:42,175 --> 01:18:45,721
Ktoś chwycił go za kamizelkę,
ja za drugą stronę.

1142
01:18:46,430 --> 01:18:50,100
Zaczęliśmy go ciągnąć
do dziury w ogrodzeniu.

1143
01:18:50,559 --> 01:18:53,395
Kapitan powiedział, że zajmie się Page’em,

1144
01:18:53,478 --> 01:18:55,647
a ja mam wracać po kolejnych.

1145
01:18:56,481 --> 01:18:58,525
Zostawiłem go…

1146
01:19:02,612 --> 01:19:03,864
i…

1147
01:19:06,032 --> 01:19:07,075
Przepraszam.

1148
01:19:28,346 --> 01:19:31,600
Zacząłem słyszeć krzyki i trzaski.

1149
01:19:31,683 --> 01:19:35,645
Myślałem, że widzę gwiazdy,
ale to były błyski.

1150
01:19:35,729 --> 01:19:38,273
Pomyślałem, że ktoś do mnie strzela.

1151
01:19:39,441 --> 01:19:41,943
Dostałem w lewe ramię.

1152
01:19:44,738 --> 01:19:46,281
Byłem 10 metrów od wybuchu.

1153
01:19:47,449 --> 01:19:49,826
Ściana kanału była tutaj,

1154
01:19:49,910 --> 01:19:52,537
a on stał po drugiej stronie.

1155
01:19:55,081 --> 01:19:56,875
Prawe płuco mi się zapadło.

1156
01:19:57,751 --> 01:20:01,505
Kula trafiła mnie w szczękę,
w mięsień na plecach,

1157
01:20:01,588 --> 01:20:05,300
a potem w prawą nogę na dole.

1158
01:20:06,551 --> 01:20:09,471
Wychodzę, potykając się.

1159
01:20:09,554 --> 01:20:11,681
Oddycham jak przez słomkę.

1160
01:20:13,767 --> 01:20:16,269
Daegan Page i Max Soviak

1161
01:20:17,312 --> 01:20:19,356
byli nierozłączni.

1162
01:20:20,357 --> 01:20:21,566
To byli dobrzy ludzie.

1163
01:20:21,650 --> 01:20:24,820
Max i Page byli nierozłączni.

1164
01:20:32,244 --> 01:20:36,790
Max i Page byli za mną,
a potem nas trafili.

1165
01:20:36,873 --> 01:20:40,293
Kiedy się odwróciłem,
przeczołgałem się po kimś.

1166
01:20:40,377 --> 01:20:42,754
Do dziś jestem przekonany,

1167
01:20:42,838 --> 01:20:45,590
że to był Page.

1168
01:20:47,425 --> 01:20:49,177
Nie przeżyli.

1169
01:20:56,226 --> 01:20:58,270
Wtedy próbowałem złapać Kelsee.

1170
01:20:59,980 --> 01:21:04,025
Kelsee Lainhart była
w żeńskim zespole kontaktowym.

1171
01:21:04,943 --> 01:21:08,071
Złapałem ją i ciągnąłem, ile mogłem.

1172
01:21:09,239 --> 01:21:11,783
Zrozumiałem, że to tutaj umrę.

1173
01:21:12,284 --> 01:21:13,201
Jebać to.

1174
01:21:14,911 --> 01:21:16,037
Przekręciłem się.

1175
01:21:16,538 --> 01:21:18,331
To tu się stanie.

1176
01:21:18,832 --> 01:21:21,001
Ułożyłem się jak najwygodniej.

1177
01:21:23,044 --> 01:21:27,048
Spojrzałem w prawo i usłyszałem krzyki.

1178
01:21:27,132 --> 01:21:28,133
I zobaczyłem…

1179
01:21:28,884 --> 01:21:31,428
Wyatta na noszach.

1180
01:21:32,429 --> 01:21:37,851
Zawieziono mnie do ciemnego korytarza,
gdzie lekarz JSOC nie wyczuł pulsu.

1181
01:21:40,812 --> 01:21:44,983
Zaryzykował i wykonał
awaryjną torakotomię.

1182
01:21:47,277 --> 01:21:48,653
Ostatnia deska ratunku.

1183
01:21:50,864 --> 01:21:54,492
Przecinają mostek
i ręcznie pompują serce.

1184
01:21:56,620 --> 01:21:58,580
Przywrócił mi funkcje życiowe.

1185
01:21:59,205 --> 01:22:01,750
Nie wiem, ile jednostek krwi
mieści się w ciele,

1186
01:22:01,833 --> 01:22:05,503
ale wlali we mnie tyle,
ile mieści się w całym ciele.

1187
01:22:19,142 --> 01:22:23,730
Wilson ma tatuaż na ramieniu.

1188
01:22:23,813 --> 01:22:25,732
Oddaje całe jego życie.

1189
01:22:25,815 --> 01:22:28,109
„Jestem zbyt uparty, by umrzeć”.

1190
01:22:28,193 --> 01:22:31,571
I to prawda,
bo jest upartym skurczybykiem.

1191
01:22:34,074 --> 01:22:36,284
Nie wiedziałem, że to ISIS.

1192
01:22:36,368 --> 01:22:38,536
Ale w trakcie śledztwa

1193
01:22:38,620 --> 01:22:40,372
dowiedziałem się,

1194
01:22:40,455 --> 01:22:42,582
że to ISIS.

1195
01:22:42,666 --> 01:22:45,001
Ten facet siedział w więzieniu,

1196
01:22:45,627 --> 01:22:48,922
ale uwolnili go talibowie.

1197
01:22:51,549 --> 01:22:52,592
Tak.

1198
01:22:53,969 --> 01:22:57,430
Zginęło 13 żołnierzy.

1199
01:23:00,558 --> 01:23:03,770
Widok Wyatta to dar.

1200
01:23:05,355 --> 01:23:06,356
Naprawdę.

1201
01:23:06,439 --> 01:23:09,275
Kiedy zobaczyłem go na noszach…

1202
01:23:16,866 --> 01:23:18,660
…a teraz widzę go tutaj,

1203
01:23:19,411 --> 01:23:21,579
to po prostu czuję radość.

1204
01:23:21,663 --> 01:23:25,875
Nie wiem, jak to wyjaśnić.
Po prostu cieszę się, że tu jest.

1205
01:23:30,588 --> 01:23:34,050
Dwa, trzy dni po przebudzeniu
zawieźli mnie tam,

1206
01:23:34,134 --> 01:23:35,844
gdzie poznałem Kelsee.

1207
01:23:37,095 --> 01:23:38,680
Jesteś w szoku,

1208
01:23:38,763 --> 01:23:42,475
więc nie zdajesz sobie sprawy
z wagi sytuacji.

1209
01:23:44,269 --> 01:23:49,607
Na szczęście udało się ją wyciągnąć.
Była ze mną, gdy odchodziłem na emeryturę.

1210
01:23:51,317 --> 01:23:52,610
Była sparaliżowana.

1211
01:24:01,077 --> 01:24:04,581
Co noc albo co drugą noc
dostawaliśmy raport

1212
01:24:04,664 --> 01:24:08,126
o tym, ilu ludzi uratowaliśmy
w ciągu tygodnia.

1213
01:24:15,175 --> 01:24:18,470
Pod koniec było to 120 tysięcy ludzi.

1214
01:24:24,267 --> 01:24:26,853
To dobre uczucie

1215
01:24:27,812 --> 01:24:29,522
zrobić coś,

1216
01:24:29,606 --> 01:24:33,735
być częścią czegoś i pomagać ludziom.

1217
01:24:33,818 --> 01:24:34,986
To miłe uczucie.

1218
01:24:36,029 --> 01:24:38,364
Ale jednocześnie…

1219
01:24:39,783 --> 01:24:41,242
czy było warto?

1220
01:24:43,453 --> 01:24:46,956
To może niepoprawna politycznie
odpowiedź, ale moim zdaniem

1221
01:24:48,917 --> 01:24:53,546
nie oddałbym życia żadnego
Afgańczyka za życie moich przyjaciół.

1222
01:25:03,765 --> 01:25:07,560
Szybko zauważyłem,
że nie powinienem był wracać.

1223
01:25:08,269 --> 01:25:10,980
Powinienem być w szpitalu
jeszcze przez dwa miesiące.

1224
01:25:13,274 --> 01:25:17,737
Na szczęście zmusili mnie
do wizyty u psychiatry,

1225
01:25:17,821 --> 01:25:20,240
bo sam nigdy bym tego nie zrobił.

1226
01:25:20,740 --> 01:25:23,368
Do dziś chodzę do tego samego psychiatry.

1227
01:25:24,828 --> 01:25:28,540
Nie chciałem o tym rozmawiać.
Nienawidziłem tego.

1228
01:25:32,293 --> 01:25:35,421
Potem zrozumiałem, że można o tym mówić.

1229
01:25:35,505 --> 01:25:39,092
Można być przez chwilę bezbronnym.

1230
01:25:39,175 --> 01:25:41,761
Uwierzcie, mam ogromne ego.

1231
01:25:43,012 --> 01:25:45,640
Kiedy w końcu odpuściłem

1232
01:25:46,224 --> 01:25:48,143
i zrozumiałem, że to w porządku,

1233
01:25:48,810 --> 01:25:51,437
wszystko zaczęło się szybko poprawiać.

1234
01:25:58,111 --> 01:25:59,779
- Tato?
- Co tam?

1235
01:25:59,863 --> 01:26:01,656
Jak wejść na ten kamień?

1236
01:26:01,739 --> 01:26:03,992
- Co?
- Chcę wejść na ten duży kamień.

1237
01:26:04,075 --> 01:26:06,119
- Boisz się?
- Hej!

1238
01:26:07,537 --> 01:26:09,831
- Puść mnie.
- Puścić?

1239
01:26:09,914 --> 01:26:11,249
Tato, przestań!

1240
01:26:11,332 --> 01:26:13,334
Przestań mnie trzymać za tyłek!

1241
01:26:13,793 --> 01:26:15,211
CÓRKA WYATTA

1242
01:26:15,295 --> 01:26:17,630
Pops urodziła się podczas pierwszej misji.

1243
01:26:20,550 --> 01:26:23,595
Pagie urodziła się w 2022 roku.

1244
01:26:23,678 --> 01:26:25,221
Zaraz skończy cztery lata.

1245
01:26:26,264 --> 01:26:30,935
Nazwałem ją
po Daeganie Page’u i Maksie Soviaku.

1246
01:26:32,228 --> 01:26:36,482
Skróciłem Soviak do Sovie,
bo tak bardziej do niej pasuje.

1247
01:26:40,737 --> 01:26:43,740
Pops to przeżyła.
Widziała mnie w szpitalu.

1248
01:26:45,450 --> 01:26:47,493
Miała wtedy dwa i pół roku.

1249
01:26:47,577 --> 01:26:49,162
To moje dziecko traumy.

1250
01:26:49,245 --> 01:26:52,373
Przechodzimy przez to razem.

1251
01:26:52,457 --> 01:26:55,293
Wychowuje mnie tak samo, jak ja ją.

1252
01:26:55,376 --> 01:27:00,256
Świat ogląda sceny desperacji
i chaosu w Afganistanie.

1253
01:27:01,633 --> 01:27:03,593
Nie wiem, jak to wytłumaczyć.

1254
01:27:04,594 --> 01:27:07,513
Ledwo mogę to wyjaśnić wam
w sensowny sposób,

1255
01:27:07,597 --> 01:27:11,184
a co dopiero ośmio- i dziewięciolatkom,
gdy osiągną ten wiek.

1256
01:27:13,186 --> 01:27:15,730
Tato, mam cytryny!

1257
01:27:22,654 --> 01:27:26,157
Moje dzieci widziały mnie
bez koszulki z blizną po kuli.

1258
01:27:26,241 --> 01:27:28,076
Pytały, co to jest.

1259
01:27:28,159 --> 01:27:31,204
Nie lubię tego owijać w bawełnę,
bo zostałem postrzelony.

1260
01:27:31,955 --> 01:27:35,541
Na świecie są źli ludzie,
którzy próbują cię skrzywdzić.

1261
01:27:38,878 --> 01:27:41,673
Żona tego nienawidzi,
bo mówią, że chcą być marines

1262
01:27:41,756 --> 01:27:43,967
i przeżyć to, co ja.

1263
01:27:44,592 --> 01:27:47,804
Nie chce, żeby nasze dzieci
przechodziły przez to samo.

1264
01:27:51,766 --> 01:27:56,229
Od czasu przejęcia Afganistanu
przez talibów w 2021 roku

1265
01:27:56,312 --> 01:28:01,150
około 200 000 Afgańczyków,
wielu wspierających USA,

1266
01:28:01,234 --> 01:28:03,778
znalazło schronienie w Stanach.

1267
01:28:06,155 --> 01:28:08,533
Wsiadłem do samolotu jak na lot czarterowy

1268
01:28:09,117 --> 01:28:13,788
z Kabulu do Bahrajnu
i z Bahrajnu do New Jersey.

1269
01:28:14,998 --> 01:28:19,627
W New Jersey byłem w obozie przez miesiąc.

1270
01:28:21,754 --> 01:28:24,507
Potem opuściłem obóz i przyjechałem
do Arizony.

1271
01:28:26,134 --> 01:28:28,594
Teraz pracuję w Amazon Flex.

1272
01:28:28,678 --> 01:28:32,682
Przez godzinę, dwie, trzy dziennie.

1273
01:28:32,765 --> 01:28:37,228
Nie mogę pracować normalnie,
bo mam dzieci na głowie.

1274
01:28:37,312 --> 01:28:40,064
Czekam na żonę, aż do mnie dołączy.

1275
01:28:42,483 --> 01:28:45,528
Jest żoną byłego pilota.

1276
01:28:47,196 --> 01:28:51,617
Od 2021 roku
cały czas musi nosić hidżab.

1277
01:28:53,453 --> 01:28:56,039
Takie są zasady talibów.

1278
01:28:58,291 --> 01:29:01,544
Nie czuje się dobrze.

1279
01:29:03,546 --> 01:29:06,966
Straciła męża, syna, córkę.

1280
01:29:07,759 --> 01:29:09,135
Co się z nią stanie?

1281
01:29:17,685 --> 01:29:24,067
Ironia polega na tym, że zagrożenie
dla amerykańskiej wolności

1282
01:29:24,150 --> 01:29:28,071
nie pochodziło od terrorystów
w Afganistanie

1283
01:29:28,654 --> 01:29:31,407
ani od samego zagrożenia terroryzmem,

1284
01:29:31,491 --> 01:29:35,036
ale od reakcji naszego kraju
na terroryzm.

1285
01:29:36,704 --> 01:29:43,461
Bin Laden wierzył, że nie zniszczy USA,

1286
01:29:44,128 --> 01:29:46,964
ale atakując Stany Zjednoczone,

1287
01:29:47,048 --> 01:29:51,302
kłując w czułe miejsca imperium,

1288
01:29:51,386 --> 01:29:55,223
mógł sprawić,
że Ameryka zniszczy się sama.

1289
01:29:56,724 --> 01:30:02,063
Jeśli przyjrzymy się
niemal każdemu aspektowi życia

1290
01:30:02,146 --> 01:30:04,816
w dzisiejszych Stanach Zjednoczonych,

1291
01:30:04,899 --> 01:30:08,820
zobaczymy, jak 11 września
zmienił ten kraj.

1292
01:30:14,409 --> 01:30:17,453
Widzimy, jak to szkodzi

1293
01:30:17,537 --> 01:30:22,625
naszemu poczuciu prawnych ograniczeń
władzy prezydenta.

1294
01:30:22,708 --> 01:30:25,920
Widzimy, jak te wojskowe taktyki
wracają do kraju.

1295
01:30:26,003 --> 01:30:27,171
Co jest?

1296
01:30:27,922 --> 01:30:30,967
Widzimy, jak traktuje się Amerykanów.

1297
01:30:31,050 --> 01:30:36,889
To znajome dla tych,
którzy widzieli wojnę z terroryzmem.

1298
01:30:43,104 --> 01:30:45,273
I teraz zdajemy sobie sprawę,
że to straszne,

1299
01:30:45,356 --> 01:30:48,901
gdy jedna osoba może
zlecić użycie siły militarnej

1300
01:30:48,985 --> 01:30:52,989
lub śmiertelnej siły,
a my nie możemy nic z tym zrobić.

1301
01:30:53,906 --> 01:30:55,658
Administracja Trumpa potwierdza,

1302
01:30:55,741 --> 01:30:58,870
że uderzyła w rzekomy statek z narkotykami
nie raz, a dwa razy.

1303
01:30:58,953 --> 01:31:02,999
Drugi atak zlecono, bo pierwszy
nie zabił wszystkich na pokładzie.

1304
01:31:05,793 --> 01:31:08,880
Ta operacja wojskowa,
nie użyję słowa „wojna”,

1305
01:31:08,963 --> 01:31:13,259
bo nie lubią tego słowa,
bo trzeba uzyskać zgodę,

1306
01:31:13,342 --> 01:31:15,720
więc powiem „operacja wojskowa”.

1307
01:31:16,679 --> 01:31:18,222
Zakończymy to

1308
01:31:18,306 --> 01:31:23,186
na warunkach „Ameryka przede wszystkim”,
które wybierze prezydent Trump.

1309
01:31:23,895 --> 01:31:26,439
Śmierć i zniszczenie z nieba.

1310
01:31:30,401 --> 01:31:33,696
Ludzie myślą,
że wojna z terroryzmem dobiegła końca.

1311
01:31:33,779 --> 01:31:35,656
Tak powiedzieli im przywódcy.

1312
01:31:35,740 --> 01:31:40,203
Ale instytucje i operacje wciąż istnieją.

1313
01:31:40,286 --> 01:31:41,621
Znajdują nowe cele.

1314
01:31:45,208 --> 01:31:50,046
Nie powinniśmy się łudzić,
że widzieliśmy jej ostateczną formę.

1315
01:31:50,129 --> 01:31:52,465
Będzie dotykać coraz więcej z nas.

1316
01:32:01,766 --> 01:32:05,436
Jesteśmy w punkcie zwrotnym.

1317
01:32:05,520 --> 01:32:08,940
Wkrótce musi dojść do dużej wymiany

1318
01:32:09,023 --> 01:32:13,152
wśród bardzo starych polityków,
którzy od dawna są u władzy.

1319
01:32:14,987 --> 01:32:16,864
To prawda, wystarczy poczytać sondaże.

1320
01:32:16,948 --> 01:32:19,700
Młodsze pokolenie
ma inne zdanie na te tematy.

1321
01:32:22,078 --> 01:32:24,705
Moich studentów nie było wtedy na świecie.

1322
01:32:25,456 --> 01:32:30,002
Dla nich 11 września
to jak dla mnie II wojna światowa.

1323
01:32:30,503 --> 01:32:33,506
A nawet mniej,
to jeszcze bardziej odległe.

1324
01:32:34,173 --> 01:32:38,010
Oni odziedziczyli obecną sytuację.

1325
01:32:38,594 --> 01:32:41,055
Nie wiemy, jak to jest nie mieć

1326
01:32:41,138 --> 01:32:45,226
policjantów w metrze czy na każdym rogu.

1327
01:32:45,309 --> 01:32:48,104
Bardziej boimy się tego,

1328
01:32:48,187 --> 01:32:50,273
że będąc w złym miejscu o złej porze,

1329
01:32:50,356 --> 01:32:52,316
możemy stracić życie

1330
01:32:52,400 --> 01:32:54,652
lub zostać poważnie poszkodowani.

1331
01:32:55,319 --> 01:32:58,489
Takie katastrofalne wydarzenia

1332
01:32:58,573 --> 01:33:02,868
zmieniają świat,
ale nie możemy nic z tym zrobić.

1333
01:33:02,952 --> 01:33:06,539
Żyjemy w innym świecie.

1334
01:33:15,798 --> 01:33:18,467
Co zyskaliśmy na wojnie w Afganistanie?

1335
01:33:20,219 --> 01:33:22,430
To najdłuższa wojna w historii USA

1336
01:33:22,513 --> 01:33:25,099
i najdłuższa wojna w historii Afganistanu.

1337
01:33:26,517 --> 01:33:28,352
To trauma międzypokoleniowa.

1338
01:33:30,229 --> 01:33:32,773
Rozmawiałem z wieloma żołnierzami.

1339
01:33:32,857 --> 01:33:37,445
Nie wiadomo, czy ktoś,
kto był tam w 2021 roku,

1340
01:33:37,528 --> 01:33:41,657
ma coś wspólnego z atakami z 11 września.

1341
01:33:46,162 --> 01:33:48,331
Dorwaliśmy tego, który za to odpowiadał.

1342
01:33:48,414 --> 01:33:50,583
To można uznać za plus,

1343
01:33:51,292 --> 01:33:54,378
ale stało się to dopiero po 10 latach.

1344
01:33:55,087 --> 01:33:59,425
Jak rozumieć globalną wojnę z terroryzmem
25 lat po 11 września?

1345
01:34:01,135 --> 01:34:04,388
To pytanie za milion dolarów.
Czy było warto?

1346
01:34:11,228 --> 01:34:14,899
Czuję, że tyle przeszłam.

1347
01:34:14,982 --> 01:34:18,027
Moja rodzina tyle przeszła,
gdy byłam taka młoda.

1348
01:34:20,237 --> 01:34:25,576
To, że udało mi się z tego wyjść,
bardzo mnie szokuje.

1349
01:34:29,497 --> 01:34:31,999
Chciałabym wiedzieć, jaka bym była

1350
01:34:32,083 --> 01:34:35,211
i jakie byłoby moje życie,

1351
01:34:35,294 --> 01:34:37,088
ale nie miałam takiej szansy.

1352
01:34:38,422 --> 01:34:43,177
Staram się nadrobić życie,
które straciłam.

1353
01:34:46,555 --> 01:34:49,141
Będę się starać jak najlepiej.

1354
01:35:00,319 --> 01:35:03,989
W ciągu ostatnich 25 lat
amerykańskie społeczeństwo się podzieliło

1355
01:35:04,073 --> 01:35:06,617
i ludzie nie chcą się nawzajem słuchać.

1356
01:35:09,370 --> 01:35:12,415
Dlatego tak ważny jest dialog

1357
01:35:12,498 --> 01:35:15,543
i konstruktywne rozwiązywanie różnic.

1358
01:35:17,753 --> 01:35:20,506
Historia oceni nas
na podstawie tego, co robimy teraz.

1359
01:35:30,725 --> 01:35:35,479
PUNKTY ZWROTNE:
POKOLENIE 11 WRZEŚNIA

1360
01:37:36,392 --> 01:37:41,397
Napisy: Filip Bernard Karbowiak