1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:21,522 --> 00:00:28,529
MUZIEK DRINGT BINNEN IN DE HEMEL …
BAUDELAIRE

4
00:00:51,218 --> 00:00:54,388
I've Got A Secret, gebracht door Winston…

5
00:00:54,471 --> 00:00:57,432
…de lekkerste filtersigaret van Amerika.

6
00:00:58,141 --> 00:01:00,769
Winston: zoals een sigaret moet smaken.

7
00:01:04,313 --> 00:01:09,778
Winston brengt u Amerika's
geliefdste panelshow, I've Got A Secret.

8
00:01:12,990 --> 00:01:16,076
Panel, om redenen
die zo duidelijk worden…

9
00:01:16,159 --> 00:01:22,332
…noemen we de heer links van mij Mr X.
Ik vertel u wel dat hij uit Wales komt.

10
00:01:22,416 --> 00:01:25,502
Het is een Welshman en een muzikant.

11
00:01:29,256 --> 00:01:31,341
We zijn over 20 seconden terug.

12
00:01:32,009 --> 00:01:34,803
Hoeveel heroïne koop je per dag?

13
00:01:35,971 --> 00:01:37,556
29 gram, 4 of 5 dollar…

14
00:01:42,352 --> 00:01:45,230
Levittown, VS. De zorgvuldig…

15
00:01:50,944 --> 00:01:55,365
Nieuws uit Dallas, Texas.
President Kennedy is officieel…

16
00:02:10,923 --> 00:02:12,841
Eén, twee, drie.

17
00:02:57,803 --> 00:03:02,975
Dit is John Cale, een muziekschrijver
die een prachtconcert heeft gegeven.

18
00:03:03,058 --> 00:03:08,063
Wat was er bijzonder aan dit ene concert?
-Het duurde 18 uur.

19
00:03:09,106 --> 00:03:11,733
Weet iemand het geheim van Mr Schenzer?

20
00:03:12,693 --> 00:03:16,488
Hij is als enige de volle 18 uur
in de zaal gebleven.

21
00:03:16,572 --> 00:03:18,365
Waarom?

22
00:03:20,242 --> 00:03:23,203
Waarom duurde het 18 uur en 40 minuten?

23
00:03:23,996 --> 00:03:30,210
Volgens de componist, Erik Satie,
moet dit stuk muziek hier…

24
00:03:30,294 --> 00:03:33,130
…840 keer herhaald worden.

25
00:03:33,755 --> 00:03:39,469
Waarom moet dat 840 keer voor 't af is?
-Geen idee.

26
00:04:31,647 --> 00:04:34,775
'Het is net alsof ik in een bioscoop zit.

27
00:04:35,943 --> 00:04:40,697
De lange arm van licht
draait rond in het donker.

28
00:04:40,781 --> 00:04:42,658
M'n ogen strak op het doek.

29
00:04:43,909 --> 00:04:47,037
De beelden zijn vol puntjes en stralen.

30
00:04:48,038 --> 00:04:51,208
Ik ben anoniem en ben mezelf vergeten.

31
00:04:52,918 --> 00:04:55,963
Zo gaat het altijd
als je naar de film gaat.

32
00:04:57,256 --> 00:05:00,801
Het werkt, zoals ze zeggen, verslavend.'

33
00:05:09,226 --> 00:05:13,814
Op m'n vierde verhuisden we
naar Long Island. Lou was negen.

34
00:05:13,897 --> 00:05:16,483
We woonden in de voorstad Freeport.

35
00:05:16,567 --> 00:05:23,240
De overstap van Brooklyn naar 'n afgelegen
voorstad vond hij heel zwaar.

36
00:05:27,870 --> 00:05:32,416
M'n moeder was huisvrouw.
M'n vader wilde romanschrijver worden.

37
00:05:33,083 --> 00:05:35,711
M'n oma zei: 'Nee, jij wordt boekhouder.'

38
00:05:36,753 --> 00:05:38,255
Dus werd hij dat.

39
00:05:40,591 --> 00:05:47,264
Dit was nou typisch een gezin
uit de jaren 50 waar vaders wil wet was.

40
00:05:47,347 --> 00:05:50,726
Hij had weinig contact met z'n vader,
omdat die werkte.

41
00:05:50,809 --> 00:05:53,896
Hij was niet iemand
met wie je buiten speelde.

42
00:05:55,063 --> 00:06:00,068
Misschien dacht m'n vader
dat Lou de zaak zou overnemen.

43
00:06:00,152 --> 00:06:04,656
Van mij verwachtte m'n vader dat ik
heerlijke kippensoep leerde maken.

44
00:06:04,740 --> 00:06:08,452
Hij stelde nooit voor
om naar het circus te gaan of zo.

45
00:06:11,955 --> 00:06:14,374
Ik leerde eerst klassieke piano.

46
00:06:15,459 --> 00:06:20,589
Toen ik 10 of 11 was, had ik voor 't eerst
een gitaar vast en volgde ik één les.

47
00:06:20,672 --> 00:06:25,093
Ik had 'Blue Suede Shoes' bij me
en zei dat ik dat wilde leren spelen.

48
00:06:25,177 --> 00:06:27,471
Maar zo werkte het niet echt.

49
00:06:28,847 --> 00:06:30,891
Daar hield de muziekles op.

50
00:06:32,142 --> 00:06:34,937
Ik speelde met platen mee en leerde 't zo.

51
00:06:39,358 --> 00:06:44,154
Doo-wop. The Paragons,
The Jesters, The Diablos.

52
00:06:44,238 --> 00:06:46,156
En rockabilly.

53
00:06:48,325 --> 00:06:54,206
Lou zei altijd dat hij uiteindelijk
rockster wilde worden.

54
00:06:54,289 --> 00:06:55,541
Op school al.

55
00:07:06,051 --> 00:07:10,264
Op m'n 14de maakte ik
m'n eerste plaat: 'Leave Her for Me.'

56
00:07:10,347 --> 00:07:15,394
Ik was zo teleurgesteld toen Murray the K
het op de radio zou spelen…

57
00:07:15,477 --> 00:07:17,104
…maar toen ziek was.

58
00:07:17,187 --> 00:07:20,858
Paul Sherman speelde het,
en ik vond dat heel erg.

59
00:07:20,941 --> 00:07:26,321
We zaten bij de radio.
We kregen er 2,79 dollar royalty's voor.

60
00:07:26,405 --> 00:07:29,741
Veel meer dan wat ik verdiende
met The Velvet Underground.

61
00:07:33,662 --> 00:07:37,416
Hij ging vaak in z'n eentje
in The Hayloft spelen.

62
00:07:40,544 --> 00:07:43,088
Dat was een bekende homotent.

63
00:07:43,172 --> 00:07:47,259
Ik vroeg waarom hij
in homotenten wilde spelen.

64
00:07:47,342 --> 00:07:49,386
Omdat hij het toffe lui vond.

65
00:07:53,265 --> 00:07:56,685
Ze boekten optredens.
Hij zat nog op school.

66
00:07:56,768 --> 00:08:01,523
Ik weet zeker dat dat de oorzaak
van de problemen thuis was.

67
00:08:21,376 --> 00:08:27,424
We woonden bij m'n grootmoeder.
Ze was ontzettend nationalistisch.

68
00:08:27,508 --> 00:08:33,514
Ze vond 't erg dat m'n moeder getrouwd was
met een Engelsman die geen Welsh sprak…

69
00:08:33,597 --> 00:08:36,308
…en die nog in de kolenmijnen werkte ook…

70
00:08:36,390 --> 00:08:39,686
…na al haar moeite
om haar kinderen dat te besparen.

71
00:08:39,770 --> 00:08:44,441
Ze liet al haar zonen
en m'n moeder doorstuderen.

72
00:08:46,485 --> 00:08:51,448
Toen m'n vader erbij kwam,
liet oma ze thuis geen Engels spreken.

73
00:08:51,532 --> 00:08:55,827
Tot ik Engels leerde op school,
kon ik niet met m'n vader praten.

74
00:08:57,788 --> 00:09:02,793
De antipathie die ik kreeg van m'n oma,
was echt intense haat.

75
00:09:03,961 --> 00:09:05,128
Dat was best akelig.

76
00:09:06,588 --> 00:09:09,216
M'n moeder leerde me piano spelen…

77
00:09:09,299 --> 00:09:13,554
…tot ik te goed werd
en iemand anders het overnam.

78
00:09:13,637 --> 00:09:18,642
Ze bleef zich inspannen voor me.
Ik was een jaar of zes, zeven.

79
00:09:21,937 --> 00:09:24,356
We hadden toen alleen maar radio.

80
00:09:25,148 --> 00:09:28,902
Ik had toen al door dat ik de radio…

81
00:09:28,986 --> 00:09:32,698
…kon afstemmen
op alle buitenlandse zenders.

82
00:09:32,781 --> 00:09:35,826
Zoals Suisse Romande en Radio Moscow.

83
00:09:37,703 --> 00:09:42,332
Op de middelbare school
wilde ik bij het schoolorkest.

84
00:09:42,416 --> 00:09:45,836
Ik wilde een viool,
maar die hadden ze niet.

85
00:09:45,919 --> 00:09:48,130
Wel een altviool, dus dat dan maar.

86
00:09:48,922 --> 00:09:52,968
Ze hadden cellostukken
van Bach voor de altviool.

87
00:09:53,051 --> 00:09:59,683
Daardoor leerde ik heel goed spelen.
Maar de capricci van Paganini…

88
00:09:59,766 --> 00:10:05,022
Ik liet m'n leraar versteld staan
toen ik zei dat ik dat wilde leren.

89
00:10:09,026 --> 00:10:11,695
M'n moeder werd
aan haar borsten geopereerd.

90
00:10:11,778 --> 00:10:15,866
Die verdween en ging
naar een isolatieziekenhuis…

91
00:10:15,949 --> 00:10:19,119
…dat buitenmuren van 7,5 meter had.

92
00:10:19,203 --> 00:10:22,289
M'n vader tilde me op
en hield me in de lucht.

93
00:10:24,333 --> 00:10:25,501
Ze verdween.

94
00:10:26,418 --> 00:10:28,754
Toen begon het mis te gaan.

95
00:10:28,837 --> 00:10:30,047
Ik was alleen.

96
00:10:30,589 --> 00:10:34,259
M'n vader werkte.
Ik voelde me ontzettend alleen.

97
00:10:36,053 --> 00:10:41,391
Ik kon niet met m'n vader praten.
Ook niet met m'n moeder.

98
00:10:41,475 --> 00:10:46,355
Ik werd misbruikt en
ik wist niet wat ik daaraan kon doen.

99
00:10:49,399 --> 00:10:53,654
Ik moest iets spelen,
maar ik wist niet meer hoe het eindigde.

100
00:10:53,737 --> 00:10:58,408
Dat improviseerde ik toen.
Dat deed ik nog heel fatsoenlijk ook.

101
00:10:58,492 --> 00:11:02,496
Ik maakte er iets moois van
en bracht het er goed vanaf.

102
00:11:03,080 --> 00:11:06,583
Toen ik de kamer uit kwam,
was ik eerst heel bang.

103
00:11:07,167 --> 00:11:10,295
Om wat er kon gebeuren,
maar toen gebeurde het.

104
00:11:10,379 --> 00:11:12,130
Om wat er toen gebeurde…

105
00:11:12,214 --> 00:11:18,220
…leerde ik al vroeg wat je kon doen
om je uit de nesten te werken.

106
00:11:18,303 --> 00:11:23,141
Bang zijn om wat er kan gebeuren,
is geen probleem.

107
00:11:23,225 --> 00:11:25,102
Toen begon ik te improviseren.

108
00:11:31,650 --> 00:11:35,153
Langzaam kregen m'n ideeën vastere vormen.

109
00:11:35,904 --> 00:11:40,742
Ik nam een heel praktische beslissing.
Ik wilde dirigent worden.

110
00:11:42,828 --> 00:11:45,998
En ik moest duidelijk weg
uit die valleien.

111
00:11:46,081 --> 00:11:49,668
Er is niets. Ik wilde zo graag weg.

112
00:11:50,210 --> 00:11:53,964
Maar die keer dat ik zo schrok…

113
00:11:54,047 --> 00:11:57,968
…en m'n stuk
elegant moest zien af te maken…

114
00:12:00,804 --> 00:12:02,556
Daar heb ik veel aan gehad.

115
00:12:36,089 --> 00:12:42,721
New York werd in de oorlog
een stad waar artiesten heen vluchtten.

116
00:12:44,264 --> 00:12:46,975
In New York kwamen…

117
00:12:47,059 --> 00:12:52,022
…de beste artiesten
van Parijs en Berlijn bijeen.

118
00:12:56,818 --> 00:13:01,490
New York eind jaren '50.
Nu gaan we de jaren '60 in.

119
00:13:06,703 --> 00:13:11,542
De Franse Nouvelle Vague
had Cinémathèque Française.

120
00:13:12,376 --> 00:13:14,878
Wij hadden onze 42nd Street.

121
00:13:15,838 --> 00:13:18,632
Daar gingen we elke avond heen.

122
00:13:18,715 --> 00:13:23,220
Daar stonden iets van 15, 20 filmhuizen.

123
00:13:25,264 --> 00:13:28,767
Dat was de tijd waarin alle kunsten…

124
00:13:28,851 --> 00:13:32,813
…en ook levensstijlen
begonnen te veranderen…

125
00:13:33,438 --> 00:13:36,191
…met als hoogtepunt de jaren '60.

126
00:13:41,864 --> 00:13:47,786
We zijn geen deel van een subcultuur
of tegencultuur. Wij zijn de cultuur.

127
00:13:54,126 --> 00:13:57,087
Schilders, muzikanten, filmmakers.

128
00:13:57,171 --> 00:14:02,134
Ze hoefden niet zozeer
een verhaal te vertellen.

129
00:14:03,385 --> 00:14:09,600
Het poëtische aspect van de cinema verhief
het tot het niveau van de andere kunsten.

130
00:14:18,859 --> 00:14:25,157
In januari '62 werd m'n studio,
The Film-Makers' Cooperative…

131
00:14:25,240 --> 00:14:28,535
…een ontmoetingsplek voor alle filmmakers.

132
00:14:29,119 --> 00:14:34,791
Elke avond was er een film te zien.
En daar hing Andy heel veel rond.

133
00:14:34,875 --> 00:14:40,255
Maar ik wist niet dat hij Andy was. Hij
zat gewoon op de vloer met alle anderen.

134
00:14:41,340 --> 00:14:44,301
Daar leerde hij
z'n eerste supersterren kennen…

135
00:14:44,384 --> 00:14:48,889
…zoals Mario Montez,
Jack Smith en Gerard Malanga.

136
00:14:49,890 --> 00:14:51,808
Daar leerde Andy het vak.

137
00:15:02,903 --> 00:15:05,322
Het Goldsmiths College…

138
00:15:05,405 --> 00:15:10,452
…was echt
een heel vrije onderwijsinstelling.

139
00:15:10,536 --> 00:15:15,290
Ze gaven me altvioollessen,
en compositielessen met Humphrey Searle.

140
00:15:15,374 --> 00:15:19,670
Hij begreep Cage en al die mensen
waarin ik me verdiepte.

141
00:15:19,753 --> 00:15:23,298
John Cage en 'Water Walk'.

142
00:15:27,511 --> 00:15:30,556
John Cage was
de toonaangevende avant-gardist…

143
00:15:30,639 --> 00:15:34,059
…in de muziek in New York en Amerika.

144
00:15:34,142 --> 00:15:37,813
Maar La Monte kwam toen al opzetten.

145
00:15:42,359 --> 00:15:46,905
Ik kreeg een Bernstein Fellowship.
Ze betaalden alles voor me.

146
00:15:47,489 --> 00:15:51,702
Je zat in die groep van…
Mrs Koussevitzky leefde nog.

147
00:15:52,286 --> 00:15:56,123
Ze hield 's middags soirees
voor de studenten.

148
00:15:56,957 --> 00:15:59,668
Mijn muziek was te gewelddadig voor ze.

149
00:15:59,751 --> 00:16:03,672
Programmamaker Harry Kraut
vroeg hoe woest mijn stukken waren.

150
00:16:04,631 --> 00:16:10,220
Het stuk zat vooral binnen in de piano.
Ik sloeg aan de binnenkant daarvan.

151
00:16:10,304 --> 00:16:11,763
Toen pakte ik een bijl.

152
00:16:17,186 --> 00:16:20,981
Iemand in de voorste rij
stond op en rende weg.

153
00:16:21,064 --> 00:16:23,942
Dat was Mrs Koussevitzky.
Ze was in tranen.

154
00:16:24,026 --> 00:16:30,240
Ik zei: 'Wauw, het spijt me echt…'
Ze was overstuur, maar dat gaf niet.

155
00:16:30,324 --> 00:16:32,826
We trakteerden haar daarna op cocktails.

156
00:16:35,871 --> 00:16:38,999
Ik ging toen veel om met Cornelius Cardew.

157
00:16:39,625 --> 00:16:43,086
Ik had iemand
die begreep waar ik het over had.

158
00:16:43,170 --> 00:16:45,797
Cornelius had La Monte leren kennen.

159
00:16:51,178 --> 00:16:54,765
La Monte Young
werd de opvolger van John Cage.

160
00:16:56,183 --> 00:16:58,852
Via Tanglewood leerde ik La Monte kennen.

161
00:17:01,522 --> 00:17:06,484
Het werd op een gegeven moment zo erg
dat het geen muziek meer was.

162
00:17:06,568 --> 00:17:07,694
Tot volgende week.

163
00:17:09,029 --> 00:17:12,449
Maar La Monte veranderde dat.

164
00:17:12,532 --> 00:17:16,036
Iedereen wilde gekke dingen doen.
Dus ik ook.

165
00:17:16,994 --> 00:17:21,541
Ik deed iets om je te vervoeren
naar hogere sferen.

166
00:17:27,589 --> 00:17:33,595
Niemand had nog een stuk geschreven
dat bestond uit lange aangehouden tonen.

167
00:17:35,389 --> 00:17:40,686
Nou, John was Welsh.
-Hij schreef een brief vanuit…

168
00:17:40,769 --> 00:17:44,565
Wales. Of Londen.
-Wales of vanuit het VK.

169
00:17:44,648 --> 00:17:46,191
Ergens in het VK.

170
00:17:46,275 --> 00:17:48,902
Hij wilde hier komen studeren.

171
00:17:49,820 --> 00:17:52,114
Dat was goed.
-Natuurlijk.

172
00:17:53,740 --> 00:17:56,368
Ik ging pas in 1963 naar New York.

173
00:17:56,869 --> 00:18:01,582
Dat was m'n eerste keer.
Ik vond het vreselijk. Het was…

174
00:18:01,665 --> 00:18:03,792
De stoom van de stoepen.

175
00:18:04,543 --> 00:18:07,504
'Jezus, wat is het hier smerig.'

176
00:18:10,132 --> 00:18:13,760
Die drones van La Monte
waren heel rustgevend.

177
00:18:14,219 --> 00:18:19,808
Hier zaten we weer in de muziek.
We focusten op wat we zouden gaan horen.

178
00:18:19,892 --> 00:18:25,772
We hoorden drones, maar we bestudeerden
in feite natuurlijke harmoniek.

179
00:18:30,527 --> 00:18:34,781
Lou belde dat hij heel depressief was.

180
00:18:34,865 --> 00:18:37,784
Hij werd ervoor behandeld, zei hij.

181
00:18:38,327 --> 00:18:43,957
Hij dacht dat z'n ouders z'n
homoseksualiteit uit hem wilden schokken.

182
00:18:45,459 --> 00:18:48,253
Dat geloofde ik niet, ik kende ze.

183
00:18:50,088 --> 00:18:52,466
Je kunt natuurlijk zeggen:

184
00:18:52,549 --> 00:18:58,096
'Was hij klinisch depressief?
Gebruikte hij ontzettend veel drugs?'

185
00:18:59,348 --> 00:19:03,435
Ik denk dat de zeitgeist
niet bijzonder meewerkte.

186
00:19:03,519 --> 00:19:07,356
En de hulp die er was,
was te verwaarlozen.

187
00:19:07,439 --> 00:19:13,529
Om al die misvattingen vind ik het naar
om over Lou uit die tijd te praten.

188
00:19:13,612 --> 00:19:17,824
Omdat het hem,
maar ook m'n ouders geen dienst bewijst.

189
00:19:17,908 --> 00:19:23,622
Het is heel erg simplistisch om te denken
dat er een eenvoudige verklaring voor is.

190
00:19:29,086 --> 00:19:30,629
Hij ging studeren.

191
00:19:31,797 --> 00:19:34,216
Hij hield het anderhalf semester vol.

192
00:19:36,635 --> 00:19:41,181
Hij belde dat hij wilde overstappen
naar Syracuse.

193
00:19:53,694 --> 00:19:57,322
Op Syracuse veranderde hij helemaal.

194
00:19:57,406 --> 00:20:03,287
Nors, tegendraads.
Hij verzette zich praktisch overal tegen.

195
00:20:06,123 --> 00:20:08,208
Ik kreeg weinig vat op hem.

196
00:20:12,963 --> 00:20:14,965
We werden stoned en jamden.

197
00:20:15,048 --> 00:20:19,845
We speelden Ray Charles,
Franklie Lymon af en toe. En verder…

198
00:20:19,928 --> 00:20:23,098
We speelden
op studentenverenigingen en zo.

199
00:20:23,182 --> 00:20:27,978
We waren erg slecht
en moesten vaak van naam veranderen.

200
00:20:28,061 --> 00:20:29,688
Niemand vroeg ons terug.

201
00:20:31,940 --> 00:20:35,861
Ik vergat soms in te komen
of ik speelde vals.

202
00:20:36,445 --> 00:20:38,906
Dan draaide hij helemaal door.

203
00:20:38,989 --> 00:20:42,201
Dan draaide hij zich om
en sloeg hij de cimbaal kapot.

204
00:20:42,284 --> 00:20:44,161
Hij had totaal geen geduld.

205
00:20:44,244 --> 00:20:48,665
Als je niet helemaal perfect speelde,
kreeg je ervan langs.

206
00:20:51,001 --> 00:20:56,381
We moesten optreden op een boot
op de rivier de Saint Lawrence.

207
00:20:56,465 --> 00:21:00,719
Lou zei: 'Dat doe ik niet.'
En ik zei: 'Jawel, dat moet gewoon.'

208
00:21:00,802 --> 00:21:03,096
'Nee,' zei hij. Boem.

209
00:21:03,180 --> 00:21:08,519
Hij sloeg z'n hand door een ruit
in een deur en haalde z'n hele hand open.

210
00:21:08,602 --> 00:21:11,730
Dus wij naar het ziekenhuis
voor hechtingen.

211
00:21:11,813 --> 00:21:17,444
Volgens mij was het z'n rechterhand.
Dus hij zei: 'Ik kan niet spelen.'

212
00:21:17,528 --> 00:21:21,156
Ik zei: 'Maar wel zingen.
Je speelt toch slecht gitaar.

213
00:21:21,240 --> 00:21:25,452
Dus dat maakt niet uit.'
En dat deden we dus.

214
00:21:25,536 --> 00:21:27,621
Het was net een kind van drie.

215
00:21:30,791 --> 00:21:34,002
We maakten een demo: 'Your Love'.

216
00:21:43,887 --> 00:21:47,766
We hadden afgesproken in de stad…

217
00:21:47,850 --> 00:21:51,812
…met iemand die sommige demo's
van Lou leuk vond.

218
00:21:52,479 --> 00:21:58,193
Hij zei tegen Lou: 'Nou, wat wil je doen?
Wat wil je bereiken?'

219
00:21:58,277 --> 00:22:02,364
'Ik wil rijk worden
en ik wil rockster worden.

220
00:22:02,447 --> 00:22:08,036
En dat word ik ook, of je m'n muziek
nou te pruimen vindt of niet.'

221
00:22:08,120 --> 00:22:12,624
Hij voelde zich vaak slecht op z'n gemak
in z'n omgeving.

222
00:22:12,708 --> 00:22:18,881
En dan zorgde hij dat de rest
zich ook slecht op z'n gemak voelde.

223
00:22:18,964 --> 00:22:24,636
Dat was z'n troost. Ik weet niet waarom,
maar hij was vreselijk onzeker.

224
00:22:24,720 --> 00:22:27,681
En dat was hij z'n hele leven lang.

225
00:22:28,640 --> 00:22:32,019
Hij was altijd boos
dat hij werd afgewezen.

226
00:22:33,103 --> 00:22:35,814
Dus verbrak hij de vriendschap zelf.

227
00:22:41,653 --> 00:22:47,534
In de donkere kerk van muziek
die nooit alleen van land of zee is…

228
00:22:47,618 --> 00:22:50,746
…maar bloeit in de lucht
binnen in de geest…

229
00:22:50,829 --> 00:22:57,044
Patronen in beweging en actie,
opeenvolgingen van processiehymnes…

230
00:22:57,127 --> 00:23:02,674
…die bewegen met majestueuze zekerheid
om de dichte gordijnen te openen.

231
00:23:02,758 --> 00:23:05,052
Hij ging toen met Delmore om.

232
00:23:07,554 --> 00:23:10,390
Ik keek op naar Delmore Schwartz.

233
00:23:10,474 --> 00:23:15,020
Ik studeerde poëzie met hem,
maar we deden ook andere dingen.

234
00:23:15,103 --> 00:23:17,981
Prachtige korte essays en korte verhalen.

235
00:23:19,149 --> 00:23:25,989
Ik stond paf dat iemand dat kon doen
met zulke eenvoudige, alledaagse taal.

236
00:23:26,657 --> 00:23:29,701
Delmore Schwartz vond
dat Lou echt veel talent had…

237
00:23:29,785 --> 00:23:34,039
…en liet z'n gedichten publiceren
in de Evergreen Review.

238
00:23:34,623 --> 00:23:39,628
Z'n poëzie ging heel veel
over homoseksualiteit.

239
00:23:39,711 --> 00:23:41,421
Maar heel deprimerend.

240
00:23:41,505 --> 00:23:47,427
Over mannen die je tegenkomt
in publieke toiletten…

241
00:23:47,511 --> 00:23:53,559
…voor seksuele handelingen,
en daar maakte hij een gedicht van.

242
00:23:53,642 --> 00:23:59,273
En toen ik een zo'n gedicht las,
zei ik tegen hem: 'Lou, jezus man.

243
00:24:00,148 --> 00:24:05,279
Hoe kom je
aan die onterende ideeën over seks?'

244
00:24:06,238 --> 00:24:10,450
Hij zei: 'Wat niet onterend is,
is niet opwindend. Dan is het geen seks.

245
00:24:10,993 --> 00:24:15,038
Maar dat kun jij niet begrijpen.
Je wordt Republikeins.'

246
00:24:18,667 --> 00:24:21,962
We gingen met Thanksgiving
of kerst naar The Hayloft.

247
00:24:22,921 --> 00:24:25,757
Ik kan me er bijna niets van herinneren.

248
00:24:27,718 --> 00:24:32,472
Een meisje heette Action.
Hij wilde me aan haar koppelen.

249
00:24:33,182 --> 00:24:37,978
Ik zei: 'Ik ben niet lesbisch. En ik hoef
helemaal niet te experimenteren.'

250
00:24:38,437 --> 00:24:41,648
Hij zei: 'Ga met haar dansen.'
Dat was goed.

251
00:24:43,150 --> 00:24:46,153
Hij wilde alleen laten zien
wat voor tent het was.

252
00:24:47,362 --> 00:24:52,201
Ze vroegen waarom me dat niet kon schelen.
Hoe ik nog met hem kon omgaan.

253
00:24:52,284 --> 00:24:54,411
Ik zei: 'Dat gaat me niets aan.'

254
00:24:54,494 --> 00:24:57,623
Ik ben niet jaloers.
Ik zat er gewoon niet mee.

255
00:25:00,042 --> 00:25:04,129
Het was veel enger
om Manhattan en Harlem in te rijden…

256
00:25:04,213 --> 00:25:05,923
…voor heroïne, denk ik.

257
00:25:06,006 --> 00:25:10,928
We gingen naar een kruispunt
op 125th Street. We gingen een flat in.

258
00:25:11,011 --> 00:25:15,307
Hij bracht me graag
op plekken die gevaarlijk waren.

259
00:25:16,683 --> 00:25:21,271
Hij wilde situaties scheppen
waar hij dan over kon schrijven.

260
00:25:23,649 --> 00:25:25,025
Hij schreef altijd.

261
00:25:25,108 --> 00:25:29,571
Hij was altijd bezig met een verhaal of,
eh, tekst of een lied.

262
00:25:29,655 --> 00:25:32,908
Hij vond dat er geen verschil was…

263
00:25:32,991 --> 00:25:38,455
…tussen een boekenschrijver
en een liedjesschrijver.

264
00:25:40,958 --> 00:25:47,047
Zeventien Voznesensky's kreunen,
maar hebben toch geen stem.

265
00:25:47,840 --> 00:25:51,552
Mijn geschreeuw is verscheurd…

266
00:25:51,635 --> 00:25:57,391
…in kilometers magneetband
en eindeloze rode tong.

267
00:25:57,474 --> 00:26:03,313
Op de universiteit
werd ik sterk beïnvloed door Ginsberg.

268
00:26:03,397 --> 00:26:06,108
'Howl', 'Kaddisj'.

269
00:26:06,191 --> 00:26:08,026
Naakte lunch van Burroughs.

270
00:26:08,110 --> 00:26:11,697
Hubert Selby Jr, Laatste halte Brooklyn.

271
00:26:11,780 --> 00:26:15,909
Dat wilde ik ook,
maar dan met een trom en een gitaar.

272
00:26:15,993 --> 00:26:21,582
Dus: 'Ik weet niet waar ik heen ga.
Ik zoek het koninkrijk als dat lukt.

273
00:26:22,291 --> 00:26:27,546
Want dan voel ik me een man.
Als ik een naald in mijn ader steek…

274
00:26:27,629 --> 00:26:30,632
…wordt alles anders, weet je.

275
00:26:30,716 --> 00:26:34,344
Als ik midden in m'n trip zit
en ik net de zoon van Jezus ben.

276
00:26:34,428 --> 00:26:37,639
En ik weet het gewoon niet.
Ik weet het niet.'

277
00:26:43,770 --> 00:26:50,027
Geen enkel probleem in menselijk gedrag
of wangedrag is al zo lang onder ons…

278
00:26:50,110 --> 00:26:53,155
…en is zo onbegrepen als homoseksualiteit.

279
00:26:58,994 --> 00:27:01,747
Wat vindt u het ergste zedenmisdrijf?

280
00:27:02,956 --> 00:27:04,541
Het tegennatuurlijke.

281
00:27:07,794 --> 00:27:10,380
Wat voor straf staat daarop?

282
00:27:10,464 --> 00:27:13,300
De zwaarste straf is 20 jaar gevangenis.

283
00:27:15,844 --> 00:27:21,016
We werden gearresteerd
in die tenten. Maar dat hoorde erbij.

284
00:27:24,853 --> 00:27:31,026
In de tent San Remo leek het wel
of iedereen homo was…

285
00:27:31,109 --> 00:27:34,738
…en heel slim en/of creatief was.

286
00:27:34,821 --> 00:27:39,868
Dat waren mensen zoals Edward Albee,
Andy Warhol en Jasper Johns…

287
00:27:39,952 --> 00:27:44,665
…het centrum
van de opkomende kunstwereld.

288
00:27:45,666 --> 00:27:49,628
Geld, feesten, macht.

289
00:27:50,420 --> 00:27:52,047
De cinema komt op.

290
00:27:52,130 --> 00:27:54,716
Het New York Film Festival,
Lincoln Center.

291
00:27:54,800 --> 00:27:57,553
Dat vond allemaal plaats in de jaren '60.

292
00:27:57,636 --> 00:28:03,684
En het was buitensporig, heel uitbundig.

293
00:28:04,434 --> 00:28:09,690
Dat uitbundige was iets
waarmee je gewoon speelde…

294
00:28:09,773 --> 00:28:11,358
…zoals Jack Smith.

295
00:28:22,661 --> 00:28:24,746
BEGIN 1964

296
00:28:24,830 --> 00:28:30,752
Het was een super… Een opgefokte
vooravond van de ondergang van de wereld.

297
00:28:30,836 --> 00:28:33,088
JOHN CALE TROK IN
BIJ COMPONIST TONY CONRAD.

298
00:28:33,172 --> 00:28:38,510
En op Ludlow Street leerde ik, Jack Smith,
Angus en Tony kennen.

299
00:28:38,594 --> 00:28:42,681
FILMMAKER JACK SMITH WOONDE DAAR OOK,
NET ALS ANDERE ARTIESTEN EN MUZIKANTEN.

300
00:28:42,764 --> 00:28:49,062
Tony Conrad nam de flat op
Ludlow Street 56, die zo belangrijk werd.

301
00:28:49,521 --> 00:28:52,441
Ik wilde geen deel uitmaken
van de economie…

302
00:28:52,524 --> 00:28:58,280
…daarom woonde ik in een flat
die 25,44 dollar per maand kostte.

303
00:28:58,363 --> 00:29:02,618
Als je overstak, stuitte je
op een heel vreemde verandering…

304
00:29:02,701 --> 00:29:06,955
…tussen de documentaire-achtige
avantgardistische Lower East Side…

305
00:29:07,039 --> 00:29:11,877
…en de formele kunstwereld
van wat Soho werd.

306
00:29:13,337 --> 00:29:15,214
Jack trok bij hem in.

307
00:29:15,297 --> 00:29:19,092
Naast ons woonden
Piero Heliczer en z'n vrouw Kate.

308
00:29:19,176 --> 00:29:22,137
Angus MacLise kwam terug naar New York.

309
00:29:22,221 --> 00:29:25,933
Hij kwam ook op die verdieping
op Ludlow Street 56 terecht.

310
00:29:26,016 --> 00:29:30,312
Mario Montez woonde er ook. John…

311
00:29:30,395 --> 00:29:32,523
John Cale trok bij Tony in.

312
00:29:36,527 --> 00:29:38,946
De kern van Ludlow Street…

313
00:29:39,029 --> 00:29:45,494
…werd The Dream Syndicate
met La Monte Young.

314
00:29:45,577 --> 00:29:47,871
La Monte, Marian, Tony en ik…

315
00:29:47,955 --> 00:29:51,375
…deden dit anderhalf jaar
elke dag anderhalf uur.

316
00:29:52,042 --> 00:29:56,171
Ik hield de drone.
Het was een discipline.

317
00:29:56,255 --> 00:29:59,007
Zo ontdekte je veel mogelijkheden.

318
00:30:00,759 --> 00:30:07,307
Elke frequentie wordt ergens anders
op de hersenschors waargenomen.

319
00:30:07,391 --> 00:30:12,938
Dus als je een groep frequenties
steeds blijft herhalen…

320
00:30:13,021 --> 00:30:18,986
…kom je in een heel sterke
en diepe gemoedstoestand terecht.

321
00:30:20,028 --> 00:30:23,574
Je kunt details
in de harmonische reeks horen…

322
00:30:24,575 --> 00:30:29,329
…die ongelooflijk mooi en ongewoon zijn.

323
00:30:30,747 --> 00:30:32,875
Dan begin je te beseffen…

324
00:30:32,958 --> 00:30:38,422
…dat er nieuwe plaatsen in geluid zijn
waar je je thuis kunt voelen.

325
00:30:43,093 --> 00:30:46,513
We hoefden nooit om 'n A te vragen.

326
00:30:46,597 --> 00:30:52,853
We merkten dat het stabielste
waarop we konden afstemmen…

327
00:30:52,936 --> 00:30:56,857
…het gezoem van 60 trillingen
van de ijskast was.

328
00:30:57,858 --> 00:31:03,197
Want dat was voor ons het gezoem
van de westerse beschaving.

329
00:31:07,326 --> 00:31:10,537
Het fundamentele,
de sleutel waarin we zitten…

330
00:31:10,621 --> 00:31:14,875
…als we de derde harmonische als
60 trillingen nemen, zijn 10 trillingen.

331
00:31:14,958 --> 00:31:19,796
Dat is heel toevallig het alfaritme
van de hersenen als je slaapt.

332
00:31:22,382 --> 00:31:25,052
Opeens heb je dan iets gevonden.

333
00:31:27,888 --> 00:31:32,935
Het mooie van The Dream Syndicate
was dat het minimalistische muziek was.

334
00:31:34,144 --> 00:31:40,234
Hele toonladder, houd één noot aan,
en luister naar alle intonaties daarin.

335
00:31:41,610 --> 00:31:46,365
La Monte Young
hield één noot vier uur vast.

336
00:31:46,448 --> 00:31:49,868
Ik ging met Andy naar hem luisteren.

337
00:32:06,802 --> 00:32:11,014
Vóór The Factory
had ik Kiss van Warhol gezien.

338
00:32:13,809 --> 00:32:18,647
Zonder naamsvermeldingen.
Ik had geen idee wie hem had gemaakt.

339
00:32:18,730 --> 00:32:22,693
Het was een wekelijkse serie,
dus er was elke week…

340
00:32:22,776 --> 00:32:25,904
…een spoel van twee
en drie kwart minuut…

341
00:32:25,988 --> 00:32:29,867
…op de juiste snelheid te zien,
16 frames per seconde.

342
00:32:33,871 --> 00:32:40,711
De stomme films van Warhol
waren interessant en zo onwerkelijk…

343
00:32:40,794 --> 00:32:45,507
…omdat ze vertoond moesten worden
op 16 frames per seconde…

344
00:32:45,591 --> 00:32:50,637
…wat betekent dat de mensen
op die beelden ademhalen…

345
00:32:50,721 --> 00:32:55,017
…en dat hun hart
op een ander tijdframe slaat…

346
00:32:55,100 --> 00:32:57,603
…dan het jouwe terwijl je kijkt.

347
00:32:57,686 --> 00:33:02,649
Dat schept een ongelooflijk gevoel
van esthetische afstand.

348
00:33:10,991 --> 00:33:14,077
Er is een postkantoor
in de Empire State Building.

349
00:33:15,829 --> 00:33:21,418
Toen we met tassen vol Film Culture
naar het postkantoor liepen…

350
00:33:21,502 --> 00:33:25,547
…stopten we opeens
en keken we naar het gebouw.

351
00:33:27,799 --> 00:33:33,055
Ik zei: 'Dit is een perfect
iconisch beeld voor Andy Warhol.'

352
00:33:35,807 --> 00:33:37,518
En zo is het gekomen.

353
00:33:50,072 --> 00:33:55,452
Warhol, avant-gardefilm,
en avant-gardemuziek…

354
00:33:55,536 --> 00:33:58,580
…dat ging allemaal over uitgerekte tijd.

355
00:34:22,521 --> 00:34:27,734
La Monte's idee van muziek
was eigenlijk een Chinees idee.

356
00:34:27,818 --> 00:34:30,152
Ja, het Chinese idee van tijd.

357
00:34:30,862 --> 00:34:34,157
En weet je, muziek blijft eeuwen bestaan.

358
00:34:35,701 --> 00:34:41,665
Dit was een improvisatie-ervaring
in een soort religieuze atmosfeer.

359
00:34:41,748 --> 00:34:43,583
En ook heel mysterieus.

360
00:34:45,793 --> 00:34:52,009
Toen kwam Tony op een dag met een pickup
binnen en dat sloeg in als een bom.

361
00:34:53,719 --> 00:34:56,929
Toen konden we het versterken.

362
00:35:02,227 --> 00:35:04,479
Er gebeurde van alles.

363
00:35:05,105 --> 00:35:08,275
Verschiltonen waar het gebouw van trilde.

364
00:35:12,863 --> 00:35:15,240
Het is echt heel sterk.

365
00:35:15,324 --> 00:35:19,661
Als we speelden, leek het wel
alsof er een B-52 in je kamer stond.

366
00:35:48,982 --> 00:35:53,403
Ik verzamelde rock-'n-rollplaten
als een soort fetisj.

367
00:35:54,905 --> 00:35:59,076
John keek daarvan op, weet je,
toen hij bij me introk.

368
00:36:06,291 --> 00:36:10,420
We luisterden naar muziek
die meer te maken had met La Monte…

369
00:36:10,504 --> 00:36:14,049
…vanwege de harmonieën.
De pure harmonieën en zo.

370
00:36:15,092 --> 00:36:17,719
Hank Williams en The Everly Brothers.

371
00:36:22,224 --> 00:36:24,309
'Dream, drea-ea-ea-ea-eam.'

372
00:36:24,393 --> 00:36:29,481
Al die noten aan het begin van dat lied,
dat vond ik zo mooi.

373
00:36:29,565 --> 00:36:32,192
Ik was toen helemaal weg van rock-'n-roll.

374
00:36:32,276 --> 00:36:36,029
En van wat The Beatles deden
en de teksten die ze zongen.

375
00:36:36,113 --> 00:36:37,406
Dat was zware kost.

376
00:36:37,489 --> 00:36:40,909
'Ik ken de dood en door jou
lijkt 't of ik niet geboren ben.'

377
00:36:40,993 --> 00:36:43,537
Dat had Lou kunnen schrijven.

378
00:36:43,620 --> 00:36:46,832
Daar kwam die eerste
waanzinnige band uit voort…

379
00:36:46,915 --> 00:36:50,544
…die zoiets als The Primitives
heette of zo.

380
00:36:50,627 --> 00:36:56,842
En dat was John en Walter De Maria…

381
00:36:56,925 --> 00:37:00,512
…en Tony en Lou.

382
00:37:01,180 --> 00:37:04,224
Oké, even stil nu.
We hebben iets nieuws.

383
00:37:04,308 --> 00:37:06,435
En je bent er vast ondersteboven van.

384
00:37:06,518 --> 00:37:09,646
Hou je vast, daar gaan we. Ja, toe maar.

385
00:37:09,730 --> 00:37:15,110
Ik schreef liedjes voor een budgetlabel
en verhuisde daarom naar New York.

386
00:37:18,822 --> 00:37:22,868
Pickwick was een succesvol budgetlabel.

387
00:37:22,951 --> 00:37:25,120
Platen van 99 cent.

388
00:37:25,204 --> 00:37:30,000
Twaalf surfliedjes of twaalf liedjes
over dat het uitging.

389
00:37:30,083 --> 00:37:31,835
Die verkochten ze in winkels.

390
00:37:36,590 --> 00:37:37,799
Hij had een visie.

391
00:37:37,883 --> 00:37:41,720
Hij oversteeg z'n eigen talent,
als je begrijpt wat ik bedoel.

392
00:37:42,262 --> 00:37:45,224
Hij kan niet zingen of spelen.

393
00:37:45,307 --> 00:37:49,770
Maar alles wat hij zong met die kraakstem,
raakte me vanbinnen.

394
00:37:50,354 --> 00:37:54,608
Met Lou gingen we iets heel nieuws doen,
en dat deed hij ook echt.

395
00:37:57,694 --> 00:38:02,699
Tony was uitgenodigd op 'n feest.
Er kwam 'n vent op ons af: 'Hé.

396
00:38:02,783 --> 00:38:05,869
Jullie zijn te verkopen.
Wil je je plaat promoten?

397
00:38:05,953 --> 00:38:08,080
Kom dan naar Long Island City.'

398
00:38:08,163 --> 00:38:13,252
Dat was Pickwick Records,
en Lou Reed schreef toen liedjes voor ze.

399
00:38:15,712 --> 00:38:19,716
Toen ik Lou leerde kennen,
namen we elkaar goed op.

400
00:38:20,634 --> 00:38:23,762
We dronken koffie, ik had m'n altviool.

401
00:38:27,349 --> 00:38:33,021
Ik speelde de altviool met een zwaar
vibrato, het klonk echt heel klassiek…

402
00:38:33,105 --> 00:38:39,319
…en heel degelijk en Lou zei: 'Shit.
Ik wist dat je een voorsprong op me had.'

403
00:38:45,492 --> 00:38:48,245
Ik wilde een schrijfsessie met ze.

404
00:38:48,328 --> 00:38:52,416
Ik zei de hele tijd
dat we moesten improviseren…

405
00:38:52,499 --> 00:38:54,585
…wat ze ook graag deden.

406
00:38:54,668 --> 00:38:57,671
En frappant genoeg kwam dat door hem.

407
00:38:57,754 --> 00:39:02,926
Hij schreef liedjes en begon
met een riedeltje. Ik vond dat geweldig.

408
00:39:03,010 --> 00:39:07,598
En John en alle anderen
haakten daar dan meteen op in.

409
00:39:07,681 --> 00:39:12,311
Zo schreven we 'The Ostrich'
en een heleboel grote producenten…

410
00:39:12,394 --> 00:39:16,398
…zoals Warren Thompson
van Elektra Records, waren daar weg van.

411
00:39:24,489 --> 00:39:25,532
Goed gedaan.

412
00:39:26,491 --> 00:39:29,077
De gitaar was op één noot gestemd.

413
00:39:29,161 --> 00:39:33,957
De gitaar maakte een hels lawaai
en Lou speelde de tamboerijn en zong.

414
00:39:34,041 --> 00:39:36,001
Hij verzon het ter plekke.

415
00:39:36,084 --> 00:39:41,882
Precies zoals iemand in een garage
gewoon wat zou rotzooien.

416
00:39:41,965 --> 00:39:45,552
Het was geweldig.
Ik heb dat in m'n jeugd gemist.

417
00:39:48,096 --> 00:39:51,350
We moesten optreden met Shirley Ellis…

418
00:39:51,433 --> 00:39:54,269
'Bo-nana-bana-fee-fo-fum'.
Ken je dat lied?

419
00:39:54,353 --> 00:39:58,273
De DJ zei: 'Ja, geweldig.
Nu komt er een band.

420
00:39:58,357 --> 00:40:03,195
The Primitives uit New York City
met hun laatste hit "The Ostrich".'

421
00:40:06,573 --> 00:40:11,495
Ik vond dat bijna een magische vergissing.

422
00:40:11,578 --> 00:40:14,998
We zaten daar echt helemaal verkeerd.

423
00:40:15,082 --> 00:40:21,630
Ik heb dat nooit gezien als een middel
voor m'n serieuze pogingen tot muziek.

424
00:40:23,215 --> 00:40:27,511
Bij Pickwick, moet je horen,
was hij ronduit berucht…

425
00:40:27,594 --> 00:40:31,890
…omdat hij altijd high en ziek was…

426
00:40:31,974 --> 00:40:37,604
…of hij viel weer eens en dan moest ik
hem snel naar het ziekenhuis brengen.

427
00:40:38,397 --> 00:40:41,650
Dat was eigenlijk ook één van de redenen…

428
00:40:41,733 --> 00:40:46,572
…dat ondanks z'n grote talent,
ik hem niet meer wilde hebben.

429
00:40:47,072 --> 00:40:51,326
Lou zei: 'Ik mag de liedjes
die ik wil spelen, niet opnemen.'

430
00:40:51,827 --> 00:40:58,083
Dat was een rode lap voor een stier.
Ik zei: 'Wat? Wat wil je dan spelen?'

431
00:40:58,166 --> 00:40:59,960
Hij liet die liedjes zien.

432
00:41:00,043 --> 00:41:03,297
Ik schreef over pijn.

433
00:41:03,380 --> 00:41:06,383
En over dingen die pijn doen.

434
00:41:06,466 --> 00:41:11,054
En over de werkelijkheid zoals die was
voor mij of vrienden van me…

435
00:41:11,138 --> 00:41:13,891
…of dingen die ik had gezien of gehoord.

436
00:41:13,974 --> 00:41:18,937
Ik wilde communiceren met mensen
die aan de buitenkant stonden.

437
00:41:19,021 --> 00:41:22,274
Hij zei: 'Waarom spelen ze niet?'
Omdat ze klagen dat deze liedjes…

438
00:41:22,357 --> 00:41:26,570
…het gebruik van drugs aanprijzen.
Maar dat is niet zo.

439
00:41:26,653 --> 00:41:30,866
Ze gaan over jongens die ziek zijn,
en ontevreden over hun leven.

440
00:41:30,949 --> 00:41:32,534
Laten we het zelf doen.

441
00:41:32,618 --> 00:41:39,541
In 1964 woonden Cale en Reed
in diezelfde flat in Ludlow Street.

442
00:41:39,625 --> 00:41:42,461
'I'm waiting for the Man.'
Tekst en muziek, Lou Reed.

443
00:41:58,560 --> 00:42:01,939
Het heeft zin om antagonistisch te zijn…

444
00:42:02,606 --> 00:42:05,651
…want zo definieer je een positie…

445
00:42:05,734 --> 00:42:10,447
…en de tegengestelde positie
en daar kun je iets uit opbouwen.

446
00:42:11,698 --> 00:42:17,412
We wisten waar wij stonden en verachtten
al het andere, en dat werkte.

447
00:42:22,835 --> 00:42:26,004
Ja, hij zei altijd: 'Shit, man.

448
00:42:26,088 --> 00:42:30,092
Hoe kan dat verdomme toch? Uit Wales?'

449
00:42:31,718 --> 00:42:35,180
Ik las 'Venus in Furs'
en 'I'm Waiting for the Man'.

450
00:42:35,264 --> 00:42:39,059
Ik vond dat samenhangende,
goed geschreven teksten.

451
00:42:39,142 --> 00:42:44,439
Maar ik zei: 'De muziek ondersteunt niet
waar deze teksten over gaan.'

452
00:42:44,523 --> 00:42:48,402
Lou en ik vonden het heel spannend
wat er allemaal mogelijk was.

453
00:42:49,444 --> 00:42:53,532
We namen allerlei
verschillende verdelingen door…

454
00:42:53,615 --> 00:42:57,828
…van trio's, kwartetten enzovoort.

455
00:43:23,312 --> 00:43:28,609
Op een dag kwam hij Sterling tegen,
zonder schoenen, in de winter…

456
00:43:28,692 --> 00:43:31,028
…die hij na Syracuse niet had gezien.

457
00:43:39,328 --> 00:43:42,789
Hij heeft Lou vast
zien spelen in Syracuse.

458
00:43:42,873 --> 00:43:44,208
En hij wilde erbij.

459
00:43:45,083 --> 00:43:47,127
Hij was er gewoon klaar voor.

460
00:43:47,211 --> 00:43:49,880
Hij speelde al vanaf z'n 15e.

461
00:43:49,963 --> 00:43:52,966
Hij had altijd z'n gitaar vast
op feestjes.

462
00:43:53,050 --> 00:43:56,386
En dat wilde hij. En dit was z'n kans.

463
00:43:58,180 --> 00:44:01,725
Deze gitarist
dacht echt na over z'n solo's.

464
00:44:02,184 --> 00:44:04,478
Lou en ik improviseerden altijd.

465
00:44:04,561 --> 00:44:07,147
En Sterling deed z'n solo.

466
00:44:08,106 --> 00:44:11,902
Hij speelde even goed gitaar
als The Isley Brothers.

467
00:44:12,611 --> 00:44:16,031
Hij speelde heel natuurlijk en gevoelig.

468
00:44:18,408 --> 00:44:24,581
Het idee dat je R&B en Wagner
kon combineren, hing al in de lucht.

469
00:44:33,757 --> 00:44:36,552
Ik reed na school naar huis…

470
00:44:36,635 --> 00:44:41,306
…toen 'Fade Away' van de Stones
op de radio kwam.

471
00:44:41,390 --> 00:44:46,144
Ik zette de auto aan de kant,
ik was te opgewonden om nog te rijden.

472
00:44:48,772 --> 00:44:53,861
Ze zochten een drummer
en ik zei: 'De zus van Jim drumt.'

473
00:44:54,736 --> 00:44:56,488
Ik ging er met Lou heen.

474
00:44:58,282 --> 00:45:02,744
Maureen was de zus van een
oude vriend van me, nog van Syracuse.

475
00:45:02,828 --> 00:45:06,081
Ze was ook bevriend met Lou.

476
00:45:06,164 --> 00:45:12,713
Maureen speelde in een meidenband
in Long Island die uit elkaar ging.

477
00:45:13,755 --> 00:45:18,260
Dus ze kwam gewoon,
weet ik het, een beetje drummen…

478
00:45:18,343 --> 00:45:20,762
…en een beetje meedoen.

479
00:45:20,846 --> 00:45:23,056
Iedereen speelde maar wat.

480
00:45:25,142 --> 00:45:29,438
Als ze 's nachts om vijf uur
thuiskwam, zette ze Bo Diddley op…

481
00:45:29,521 --> 00:45:31,940
…en speelde ze van vijf tot twaalf.

482
00:45:32,024 --> 00:45:34,651
We zagen haar zitten en ze was ook goed.

483
00:45:35,777 --> 00:45:42,492
Het was leuk, ik vond het heel spannend
om met die mensen live te spelen.

484
00:45:42,576 --> 00:45:45,495
Dat had ik nog nooit gedaan.
Dus dat was leuk.

485
00:45:49,082 --> 00:45:55,130
We konden even goed als Bob Dylan elke
avond live andere liedjes improviseren.

486
00:45:55,214 --> 00:45:56,715
Lou was er heel goed in.

487
00:45:56,798 --> 00:46:00,052
Hij kon overal ter plekke
tekst op improviseren.

488
00:46:00,719 --> 00:46:06,016
Hij speelde op de gitaar en ik
de altviool. En dan begon hij aan 'n lied.

489
00:46:08,143 --> 00:46:11,772
En dan kwam er
een heel bijzondere tekst bij.

490
00:46:11,855 --> 00:46:15,901
Daar speelden we dan mee
tot het iets werd.

491
00:46:16,777 --> 00:46:23,408
Je wist nooit wanneer Lou of John
een ingeving kreeg en ging improviseren.

492
00:46:23,492 --> 00:46:28,664
Ik moest klaarstaan zodat ze
daarna weer verder konden.

493
00:46:29,373 --> 00:46:33,669
Lou stond naast me. Het was net
alsof er een muur van geluid opkwam.

494
00:46:35,754 --> 00:46:38,757
Ik keek naar z'n mond
om te zien waar we waren.

495
00:46:41,343 --> 00:46:43,428
Ik volgde Lou in feite.

496
00:46:45,097 --> 00:46:51,103
Hij schreef echt heel goed,
maar ik hield meer van improviseren.

497
00:46:54,857 --> 00:46:58,485
Hij was sterk beïnvloed door 't onbewuste.

498
00:46:58,569 --> 00:47:02,322
Toen ik hoorde dat Lou
shocktherapie had gehad…

499
00:47:03,115 --> 00:47:05,951
…begon ik het beter te begrijpen.

500
00:47:08,954 --> 00:47:14,626
Wat me zo aansprak was dat de muziek
die hij maakte, vooral droommuziek was.

501
00:47:16,587 --> 00:47:20,757
Wat ik het leukste vond
aan de rock-'n-roll van die tijd…

502
00:47:20,841 --> 00:47:23,427
…waren de terugkomende riffs.

503
00:47:23,510 --> 00:47:26,138
Wat voor riff kon je maken…

504
00:47:26,221 --> 00:47:31,351
…die je het hele lied
lekker kon laten terugkomen?

505
00:47:32,269 --> 00:47:34,479
Nou, de drone, bijvoorbeeld.

506
00:47:59,505 --> 00:48:01,840
Toen we de band oprichtten…

507
00:48:01,924 --> 00:48:06,470
…was het geweldig om m'n liedjes
zo tot leven te horen komen.

508
00:48:07,679 --> 00:48:10,516
Ik bedoel, ik speelde in barbands.

509
00:48:14,770 --> 00:48:18,815
Het gebeurt als je samenwerkt,
en twee plus twee zeven wordt.

510
00:48:20,943 --> 00:48:24,404
Er was eigenlijk
geen ruimte voor dat rare.

511
00:48:25,948 --> 00:48:29,076
Er was altijd een norm die vaststond…

512
00:48:30,160 --> 00:48:34,164
…hoe je elegant
en hoe je barbaars moest zijn.

513
00:49:44,651 --> 00:49:47,738
De drone paste meteen
goed bij 'Venus in Furs'.

514
00:49:47,821 --> 00:49:52,659
Ik wist dat we iets deden in rock-'n-roll
wat niemand nog had gedaan.

515
00:49:55,078 --> 00:50:00,292
En dat deden we met verstemde gitaren,
waar ik heel trots op was.

516
00:50:00,375 --> 00:50:04,880
Ik zei: 'Hé, Lou.
Niemand komt erachter hoe we dat doen.'

517
00:50:06,048 --> 00:50:09,009
Ik was verbaasd
over de reactie in New York.

518
00:50:09,092 --> 00:50:12,012
Ik dacht dat we iets deden
wat niemand anders deed.

519
00:50:16,808 --> 00:50:21,021
Ik dacht dat wat wij deden
zo dapper was…

520
00:50:21,104 --> 00:50:23,815
…dat de mensen er weg van zouden zijn.

521
00:50:30,280 --> 00:50:32,866
Café Bizarre was heel klein.

522
00:50:33,492 --> 00:50:35,744
We waren blij dat ze daar speelden.

523
00:50:36,578 --> 00:50:40,916
Er waren weinig mensen en niemand danste.
Dat was heel vreemd.

524
00:50:40,999 --> 00:50:43,460
Sommigen zaten met hun rug
naar het publiek.

525
00:50:45,295 --> 00:50:47,923
Ze straalden iets onaangenaams uit.

526
00:50:48,882 --> 00:50:51,260
Zo van, getsie, ze waren eng.

527
00:50:57,432 --> 00:51:01,478
Barbara Rubin hoorde
bij die filmmakerselite.

528
00:51:01,562 --> 00:51:04,356
Ze kende Bob Dylan en Andy heel goed.

529
00:51:04,439 --> 00:51:07,651
Ze deed haar best
om mensen bijeen te brengen.

530
00:51:07,734 --> 00:51:13,198
Ze zei in The Factory dat er een band was
die ze echt moesten komen zien.

531
00:51:14,533 --> 00:51:17,202
Opeens kwamen er veel meer mensen.

532
00:51:23,542 --> 00:51:26,461
Gerard was het diplomatieke gezicht
van The Factory.

533
00:51:26,545 --> 00:51:31,592
Hij zei tegen mij: 'Ik nodig jullie uit
om morgenmiddag naar The Factory te komen.

534
00:51:41,059 --> 00:51:43,854
Ze waren allemaal in het zwart.

535
00:51:45,731 --> 00:51:47,024
En ze begonnen te spelen.

536
00:51:50,611 --> 00:51:55,616
Ze speelden 'Heroin'. En wij stonden…

537
00:51:55,699 --> 00:51:57,910
Ongelooflijk. We stonden versteld.

538
00:52:00,996 --> 00:52:06,168
Wat zo aanmoedigend en inspirerend was…

539
00:52:06,251 --> 00:52:10,255
…aan The Factory,
was dat het allemaal over werk ging.

540
00:52:12,591 --> 00:52:17,429
Elke dag vroeg hij weer:
'Hoeveel liedjes heb je geschreven?'

541
00:52:17,513 --> 00:52:22,267
'Tien.' En hij: 'Wat ben je toch lui.
Waarom geen 15?'

542
00:52:24,603 --> 00:52:29,650
De mensen kwamen en gingen.
Gezichten die je herkende.

543
00:52:32,945 --> 00:52:35,072
Zo verkochten we onszelf.

544
00:53:31,461 --> 00:53:33,755
Andy is een godheid.

545
00:53:33,839 --> 00:53:37,467
Hij komt van een andere planeet.

546
00:53:38,343 --> 00:53:41,930
Hij was net een vader
die altijd 'Ja, ja' zei.

547
00:53:42,014 --> 00:53:47,644
Door die karaktertrek in hem kwam iedereen
naar The Factory, volgens mij.

548
00:53:47,728 --> 00:53:49,271
Het was een thuis.

549
00:54:11,919 --> 00:54:13,420
Ik wilde indruk maken.

550
00:54:15,005 --> 00:54:18,800
Hij was een publiek.
Daar was ik wanhopig op zoek naar.

551
00:54:18,884 --> 00:54:21,720
Goed. Je hoeft helemaal niets te doen.

552
00:54:22,596 --> 00:54:24,056
Wees jezelf.

553
00:54:31,104 --> 00:54:32,105
Goed zo.

554
00:54:36,527 --> 00:54:37,986
Het ging vanzelf.

555
00:54:41,323 --> 00:54:45,953
Warhol zei niets, maar z'n aanwezigheid
maakte na 'n poos van alles los.

556
00:54:46,036 --> 00:54:47,663
Omdat hij niets zei.

557
00:54:49,748 --> 00:54:51,959
Dan wil je zelf iets doen.

558
00:55:05,889 --> 00:55:08,100
Kijk recht in de camera.

559
00:55:08,183 --> 00:55:12,271
Beweeg zo weinig mogelijk.
Knipper niet met je ogen.

560
00:55:14,439 --> 00:55:16,024
Dat moest je goed kunnen.

561
00:56:06,241 --> 00:56:09,369
We sponsoren een nieuwe band,
The Velvet Underground.

562
00:56:09,870 --> 00:56:14,666
Ik wil niet meer schilderen,
daarom wil ik dit combineren.

563
00:56:14,750 --> 00:56:18,712
We kunnen nu muziek
combineren met kunst…

564
00:56:18,795 --> 00:56:21,882
…en films en zo.

565
00:56:21,965 --> 00:56:26,678
En we werken nog steeds aan een soort
van de grootste discotheek ter wereld.

566
00:56:53,288 --> 00:56:57,125
En bijna alles in het recente verleden…

567
00:56:58,043 --> 00:57:00,921
Staat hij aan?
-Het heden laat zien…

568
00:57:03,340 --> 00:57:07,427
Er gebeuren
veel goede dingen op zakelijk gebied.

569
00:57:07,511 --> 00:57:09,680
De wereld komt in deze positie.

570
00:57:09,763 --> 00:57:13,392
Dat betekent dat er
veel succes en geluk aankomt.

571
00:57:13,475 --> 00:57:15,853
En het rad van fortuin dat…

572
00:57:15,936 --> 00:57:20,691
…meer vertelt van je ambities en ook…

573
00:57:20,774 --> 00:57:23,610
…heel hechte vrienden, die om je geven.

574
00:57:23,694 --> 00:57:27,155
Je hebt met weinig onenigheid te maken.

575
00:57:27,906 --> 00:57:30,659
Geen ruzies en dat soort dingen.

576
00:57:30,742 --> 00:57:34,246
Omdat we niet werken.
-Dat duidt…

577
00:57:41,670 --> 00:57:45,841
Carrière, zaken,
je beroep, dat soort dingen…

578
00:57:45,924 --> 00:57:49,178
…ik zie daar veel concurrentie, altijd.

579
00:57:49,720 --> 00:57:52,806
Je zult altijd met veel concurrentie
te maken hebben…

580
00:57:56,351 --> 00:58:02,149
De mensen kwamen naar The Factory
vooral omdat ze er gefilmd werden.

581
00:58:02,232 --> 00:58:07,738
En ze dachten dat ze er
beroemde sterren konden worden.

582
00:58:15,245 --> 00:58:19,750
Het ziet er goed voor je uit. Je krijgt
nieuwe ideeën en er gaat veel gebeuren.

583
00:58:20,375 --> 00:58:25,714
Een bepaald ideaal
van vrouwelijke schoonheid…

584
00:58:26,548 --> 00:58:31,220
…en als je daar niet aan voldeed…

585
00:58:31,303 --> 00:58:33,889
En wie kon eraan voldoen?

586
00:58:35,057 --> 00:58:36,934
Dat werkte heel negatief.

587
00:58:38,644 --> 00:58:40,521
Het was er naar voor vrouwen.

588
00:58:41,355 --> 00:58:47,986
Als je 't niet van je af kon zetten dat je
vooral op je uiterlijk beoordeeld werd…

589
00:58:52,241 --> 00:58:54,826
…dan, weet je wel…

590
00:58:57,788 --> 00:59:02,835
Op een dag in The Factory
kwam Gerard langs, net terug uit Europa.

591
00:59:02,918 --> 00:59:08,131
Hij had een singletje bij zich
met een heel vreemde stem…

592
00:59:19,142 --> 00:59:21,520
Ze zat in La dolce vita.

593
00:59:21,603 --> 00:59:23,522
Anita Ekberg was de ster.

594
00:59:23,605 --> 00:59:28,443
Maar Nico was het clandestiene gezicht
in die film dat iedereen zag.

595
00:59:28,527 --> 00:59:30,612
Omdat ze zo opvallend mooi was.

596
00:59:35,409 --> 00:59:37,995
Toen kwam Nico naar New York.

597
00:59:41,206 --> 00:59:45,502
Paul zag Nico wel zitten
en wilde haar promoten.

598
00:59:47,045 --> 00:59:52,759
Paul overtuigde Andy ervan dat een
rock-'n-rollgroep alleen niet genoeg is…

599
00:59:52,843 --> 00:59:57,431
…omdat Lou nou niet bepaald
zo'n knappe vent was of zo.

600
00:59:57,514 --> 01:00:00,976
En hij kon niet zingen.
Er moest een mooie meid bij.

601
01:00:06,940 --> 01:00:10,777
Andy moest Lou gewoon smeken
of hij het wilde doen.

602
01:00:18,785 --> 01:00:24,625
Het irriteerde ze eerst vreselijk
dat ze gewoon geen wijs kon houden.

603
01:00:27,544 --> 01:00:32,174
John snapte na een poos
wat ze met die stem konden doen.

604
01:00:36,178 --> 01:00:37,721
Het was eng.

605
01:00:37,804 --> 01:00:42,601
Eerst kon ze bijna niets
en opeens kon ze alles heel goed.

606
01:00:43,644 --> 01:00:45,187
Dat moet ik leren.

607
01:00:54,279 --> 01:00:58,408
Opeens merk je
dat je meer bekendheid krijgt…

608
01:00:58,492 --> 01:01:02,996
…dankzij die blonde ijsberg
midden op het podium…

609
01:01:03,080 --> 01:01:04,915
…naast ons, in het zwart.

610
01:01:11,213 --> 01:01:15,050
Die drie, vier liedjes die ze zong,
waren perfect voor haar.

611
01:01:15,133 --> 01:01:18,095
Als iemand anders ze zingt,
werkt het gewoon niet.

612
01:01:20,055 --> 01:01:23,475
We vonden haar mysterieus.

613
01:01:23,559 --> 01:01:27,938
We hadden weinig gezien.
We waren niet wereldwijs, op John na.

614
01:01:28,730 --> 01:01:30,440
Maar ze kon zingen.

615
01:01:30,524 --> 01:01:34,945
Ze stond niet daar niet
alleen maar mooi te wezen.

616
01:01:50,419 --> 01:01:54,840
Andy wilde dat ze
in een doos van plexiglas zong.

617
01:01:54,923 --> 01:01:56,717
Dat wilde Nico niet.

618
01:01:57,467 --> 01:02:00,304
Ze wilde serieus genomen worden
als ze zong.

619
01:02:01,305 --> 01:02:05,434
Dat haar schoonheid zoveel aandacht trok…

620
01:02:05,517 --> 01:02:09,062
…had er volgens mij
voor haar niets mee te maken.

621
01:02:16,320 --> 01:02:19,156
Misschien wilde Andy dat ze zo was.

622
01:02:19,239 --> 01:02:23,911
Zo afstandelijk, onbereikbaar.
Ze wilde helemaal niet zo beroemd worden.

623
01:02:23,994 --> 01:02:27,789
Ze wilde goed werk afleveren,
dat gewoon goed zat.

624
01:02:29,833 --> 01:02:32,461
Als onbekende
word je met iedereen vergeleken.

625
01:02:32,544 --> 01:02:36,632
Dus vergeleken ze haar
met Marlene Dietrich or Garbo.

626
01:02:43,931 --> 01:02:45,641
Nu vergelijken ze anderen met haar.

627
01:02:50,771 --> 01:02:52,189
Ze hielpen ons.

628
01:02:52,272 --> 01:02:56,318
We leerden Tom Wilson kennen,
de producer van Bob Dylan.

629
01:02:56,401 --> 01:03:00,072
Het begon op gang te komen.
We konden een plaat maken.

630
01:03:00,155 --> 01:03:04,576
Norman Dolph kwam langs en gaf Andy
1500 dollar om de plaat te maken.

631
01:03:05,410 --> 01:03:06,578
Wauw.

632
01:03:07,454 --> 01:03:08,830
We jaagden iets na.

633
01:03:36,149 --> 01:03:41,947
Andy was heel bijzonder en ik denk echt
dat het zonder hem niet was gebeurd.

634
01:03:42,030 --> 01:03:46,785
Was het contract er gekomen zonder Andy's
hoesontwerp of Nico's schoonheid?

635
01:04:03,177 --> 01:04:06,054
We deden een jaar
over het album met de banaan.

636
01:04:08,223 --> 01:04:13,353
Andy produceerde ons eerste album.
Hij was erbij, in de studio.

637
01:04:13,437 --> 01:04:15,981
Maar hij deed meer dan alleen dat.

638
01:04:16,064 --> 01:04:18,150
Hij liet ons een plaat maken…

639
01:04:18,233 --> 01:04:22,529
…zonder dat iemand eraan zat
omdat Andy Warhol erbij was.

640
01:04:29,036 --> 01:04:30,954
Hij wist wat we wilden…

641
01:04:31,038 --> 01:04:36,210
…en hoe hij onze creatieve kant
het beste naar buiten kon brengen.

642
01:04:37,044 --> 01:04:39,463
En hij gaf ons veel steun.

643
01:04:45,135 --> 01:04:48,680
Nico was verliefd op Lou. Andy ook.

644
01:04:49,473 --> 01:04:52,893
Jongens en meisjes, mannen en vrouwen,
werden verliefd op hem.

645
01:05:03,362 --> 01:05:06,740
Ik schilderde en tekende al
en wilde begrepen worden.

646
01:05:06,823 --> 01:05:08,659
Ik zocht aansluiting.

647
01:05:08,742 --> 01:05:13,789
Toen nam een vriend van me
hun plaat mee toen ik 15 was.

648
01:05:13,872 --> 01:05:17,125
Hij wilde hem ruilen,
hij hield niet van die muziek.

649
01:05:17,209 --> 01:05:20,212
Ik had een plaat van The Fugs
die weg mocht.

650
01:05:20,295 --> 01:05:22,589
De cadans van Lou Reeds stem was mooi.

651
01:05:22,673 --> 01:05:26,510
'PR shoes and a big straw hat.'

652
01:05:32,683 --> 01:05:35,894
En dan de drone van Cale daaronder.

653
01:05:37,145 --> 01:05:39,064
En zo kwam het.

654
01:05:39,147 --> 01:05:41,733
Wil jij die plaat niet? Geef maar.

655
01:05:41,817 --> 01:05:46,905
Het kan best dat ik toen zei:
'Zij zouden me tenminste begrijpen.'

656
01:05:51,785 --> 01:05:55,163
Sommige elementen van wat Lou deed,
klopten gewoon helemaal.

657
01:05:55,247 --> 01:05:58,333
Zijn manier van tekstschrijven.

658
01:05:58,417 --> 01:06:03,589
Dylan had een heel nieuwe,
intelligente manier van liedjes schrijven.

659
01:06:03,672 --> 01:06:06,717
Lou was weer meer avant-garde.

660
01:06:06,800 --> 01:06:10,554
Hij greep terug
naar Baudelaire en Rimbaud en…

661
01:06:10,637 --> 01:06:13,473
Maar dat werd toen
niet belangrijk gevonden.

662
01:06:18,645 --> 01:06:20,647
Niet gepromoot.

663
01:06:20,731 --> 01:06:23,609
Veel radiozenders
wilden onze muziek niet spelen.

664
01:06:23,692 --> 01:06:26,570
'Heroin' en zo, dat wilden ze niet spelen.

665
01:06:27,821 --> 01:06:29,740
En ook MGM was niet…

666
01:06:29,823 --> 01:06:33,118
Ze dachten dat Mothers of Invention…

667
01:06:33,202 --> 01:06:36,872
…meer zouden opbrengen,
maar dat was helemaal niet zo.

668
01:06:36,955 --> 01:06:39,750
Ons contract was voor spek en bonen.

669
01:07:01,396 --> 01:07:03,190
We zijn er allemaal.

670
01:07:03,273 --> 01:07:06,026
Andy Warhol, dichter Gerard Malanga.

671
01:07:06,109 --> 01:07:10,697
Richt je camera even op Ed Sanders
van rock-'n-rollgroep The Fugs.

672
01:07:10,781 --> 01:07:14,576
Peter Orlovsky, dichter,
die ook Indiase mantra's zingt.

673
01:07:14,660 --> 01:07:17,287
Jonas Mekas filmt, en dat doet hij nu ook.

674
01:07:19,414 --> 01:07:25,879
In New York alleen al
had je 30, 40 verschillende artiesten…

675
01:07:25,963 --> 01:07:29,967
…die iets deden
wat niet alleen hun eigen kunst was…

676
01:07:30,050 --> 01:07:32,344
…maar met andere kunsten te maken had.

677
01:07:34,763 --> 01:07:38,100
We organiseerden het eerste festival…

678
01:07:38,183 --> 01:07:41,562
…dat een onderzoek was
naar wat er gaande was…

679
01:07:41,645 --> 01:07:45,816
…in expanded arts en expanded cinema.

680
01:07:45,899 --> 01:07:49,528
Dat was in november, december '65.

681
01:07:49,611 --> 01:07:53,615
In '66 huurde ik een theater
in de 41st Street…

682
01:07:53,699 --> 01:07:58,537
…op het Times Square,
en daar gingen we verder.

683
01:08:02,916 --> 01:08:07,754
Chelsea Girls en veel andere films
van Warhol waren daar te zien.

684
01:08:23,562 --> 01:08:25,731
We deden iets met multimedia.

685
01:08:25,814 --> 01:08:30,068
Het liep drie weken
en het heette 'Andy Warhol's Up-Tight'.

686
01:08:30,652 --> 01:08:33,363
Met The Velvet Underground
en Gerard Malanga.

687
01:08:33,447 --> 01:08:36,658
En Mary Woronow. Iedereen danste er.

688
01:08:44,082 --> 01:08:48,629
Ter voorbereiding filmden we The
Velvet Underground en Nico in The Factory.

689
01:08:50,130 --> 01:08:56,553
Toen ze live optraden in de cinematheque,
projecteerden we dat op hen.

690
01:09:02,434 --> 01:09:06,939
Op de een of andere manier was
The Dom Polski op Saint Mark's Place…

691
01:09:07,022 --> 01:09:13,529
…in East Village hier beschikbaar voor
en huurden we het een maand.

692
01:09:13,612 --> 01:09:19,243
En we werkten 'Andy Warhol's Up-Tight' uit
tot 'Exploding Plastic Inevitable.'

693
01:09:22,412 --> 01:09:25,290
Dit was het Poolse thuisfront.

694
01:09:25,374 --> 01:09:29,252
Nu is het The Dom, centrum
van het nachtleven in East Village.

695
01:09:29,336 --> 01:09:32,339
Muziek van Nico en The Velvet Underground.

696
01:09:32,421 --> 01:09:34,550
'The Exploding Plastic Inevitable'…

697
01:09:34,633 --> 01:09:39,971
…ontworpen door popartindustrieel
Andy Warhol, met z'n meisje van dit jaar.

698
01:09:40,055 --> 01:09:43,392
Haar zangstijl is nogal apart.

699
01:09:46,895 --> 01:09:48,313
ANDY HEEFT VOOR ELK WAT WILS

700
01:09:48,397 --> 01:09:53,819
Andy heeft een groep
rock-'n-rollers, The Velvet Underground.

701
01:09:56,613 --> 01:10:01,410
Hij ziet een discotheek als 'n dansruimte…

702
01:10:01,493 --> 01:10:06,582
…waar z'n band speelt en hij
meerdere films tegelijk laat zien…

703
01:10:06,665 --> 01:10:10,752
…met allerlei lichten
en mensen die dansen of kijken.

704
01:10:11,295 --> 01:10:12,671
Wild.

705
01:10:20,345 --> 01:10:25,517
Ik werd Nico's gitarist
in The Dom. En ik deed het voorprogramma.

706
01:10:25,601 --> 01:10:30,564
Ik had geen plaat, ik was geen attractie.
Ik deed alleen een set.

707
01:10:33,650 --> 01:10:36,653
Maar de mensen kwamen pas als Andy kwam.

708
01:10:38,113 --> 01:10:39,364
Hij was de attractie.

709
01:10:55,130 --> 01:10:58,425
Andy zette de projectoren op het balkon…

710
01:10:58,509 --> 01:11:02,596
…samen met kleurfilters,
kleuren en stroboscopen.

711
01:11:06,391 --> 01:11:10,187
Niemand wist hoe die lichten
werkten, dus mocht het publiek het doen.

712
01:11:10,270 --> 01:11:14,399
Ook daarom verdienden we niets,
ze gingen kapot of vielen van het balkon.

713
01:11:14,483 --> 01:11:17,861
Andy's aanpak werkte zo…

714
01:11:17,945 --> 01:11:21,907
'Wie weet hoe die lichten werken?
Weet jij dat soms?'

715
01:11:28,539 --> 01:11:33,544
Ze keken naar z'n films,
maar er zat geen verhaal in.

716
01:11:33,627 --> 01:11:37,339
Dus je wist maar niet
of het echt was of een verhaal.

717
01:11:37,422 --> 01:11:40,342
Dat wisten we niet.
Het werkte hypnotiserend.

718
01:12:14,376 --> 01:12:17,588
Boven vormde zich een bepaalde kring.

719
01:12:17,671 --> 01:12:20,674
Mensen zoals Walter Cronkite
en Jackie Kennedy…

720
01:12:20,757 --> 01:12:24,761
…en veel socialites
die er kwamen vanwege Andy…

721
01:12:24,845 --> 01:12:30,142
…en z'n banden met de kunstverzamelaars
van Central Park West.

722
01:12:30,225 --> 01:12:34,771
Er kwamen ongelooflijke mensen dansen.
Nureyev bijvoorbeeld.

723
01:12:34,855 --> 01:12:38,025
Het hele New York City Ballet
kwam er dansen.

724
01:12:56,293 --> 01:12:59,505
Ik denk niet dat ze
bij elkaar waren gekomen…

725
01:12:59,588 --> 01:13:02,841
…om spectaculaire optredens te geven…

726
01:13:02,925 --> 01:13:09,097
…maar omdat er muzikaal
iets geweldigs gebeurde…

727
01:13:09,181 --> 01:13:12,643
…als ze Lou's liedjes speelden.

728
01:13:14,102 --> 01:13:16,855
Barbara Rubin wist wat ze waard waren…

729
01:13:16,939 --> 01:13:21,360
…maar begon die verdomde stippen
op hen te schijnen…

730
01:13:21,443 --> 01:13:26,073
…terwijl ze speelden,
alsof ze niet interessant genoeg waren.

731
01:13:26,156 --> 01:13:29,618
Ik zei:
'Lou, waarom moeten ze dat nou doen?'

732
01:13:29,701 --> 01:13:32,454
Hij haalde z'n schouders op:

733
01:13:32,538 --> 01:13:36,625
'Andy wil dat graag,
en hij is familie, weet je wel.'

734
01:13:37,417 --> 01:13:41,505
Toen we drie weken gespeeld hadden,
gingen we toeren.

735
01:13:54,351 --> 01:13:57,354
We speelden heel vaak op kunstshows.

736
01:13:57,437 --> 01:14:02,025
Ze nodigden Andy uit en wij werden
er tentoongesteld, weet je wel?

737
01:14:03,735 --> 01:14:07,990
We zagen allerlei rijke mensen
van goede stand…

738
01:14:08,073 --> 01:14:10,242
…en artiesten en zo en het was…

739
01:14:10,325 --> 01:14:12,911
Ze wilden ons daar helemaal niet.

740
01:14:16,081 --> 01:14:20,335
Ik had Exploding Plastic Inevitable
in The Dom in New York gezien.

741
01:14:20,419 --> 01:14:25,591
Maar toen ik hoorde dat ze hier en
in Provincetown kwamen, waar ik woonde…

742
01:14:25,674 --> 01:14:29,219
In het Chrysler Museum.
Het was geboekt als kunst.

743
01:14:29,303 --> 01:14:31,930
Het was niet vol. De stad snapte het niet.

744
01:14:33,515 --> 01:14:38,812
Ik vond het bizar, het idee dat zij
midden in het hippietijdperk hier kwamen.

745
01:14:38,896 --> 01:14:40,814
Ze waren zo antihippie.

746
01:14:50,490 --> 01:14:56,622
We kregen er veel fans bij, maar
we zeiden altijd: 'Hoeveel zijn er nog?

747
01:14:56,705 --> 01:14:58,999
De helft. Dan hebben we goed gespeeld.'

748
01:15:10,177 --> 01:15:14,139
Het was niet alleen maar lawaai…

749
01:15:14,223 --> 01:15:20,395
…maar het was het soort muziek
die je hoort als het buiten stormt.

750
01:15:37,871 --> 01:15:41,291
Paul boekte ons langs de Westkust.

751
01:15:52,386 --> 01:15:58,016
De Westkust was een georganiseerde macht
die de pop wilde domineren.

752
01:16:00,477 --> 01:16:06,233
We huurden een auto op het vliegveld.
Het lied op de radio was 'Monday, Monday.'

753
01:16:06,316 --> 01:16:10,112
Ik zei: 'Tja.
Misschien zijn we hier niet klaar voor.'

754
01:16:14,283 --> 01:16:18,829
We kwamen naar Los Angeles.
We merkten dat we anders waren…

755
01:16:18,912 --> 01:16:22,875
…toen we bij dé plaats aankwamen,
Tropicana Motel.

756
01:16:24,001 --> 01:16:29,506
We zijn allemaal geheel gehuld in 't zwart
en we zitten bij 't zwembad.

757
01:16:29,590 --> 01:16:32,467
Dat zag er heel stom uit.

758
01:16:32,968 --> 01:16:36,054
Op Gerard na.
Die was iemand aan het neuken.

759
01:17:01,580 --> 01:17:04,082
We waren nog nooit
aan de Westkust geweest.

760
01:17:04,166 --> 01:17:08,128
Het viel ons ontzettend op
hoe gezond iedereen was.

761
01:17:08,837 --> 01:17:12,966
Voor hen was een lichtshow
een dia van Boeddha op de muur.

762
01:17:14,551 --> 01:17:17,930
In Californië traden we op in de Trip,
met een podium.

763
01:17:18,013 --> 01:17:20,724
Wat zet je daarop? Gerard en mij.

764
01:17:20,807 --> 01:17:25,729
Wij dansten daar zodat er meer mensen
de Velvets zouden zien.

765
01:17:38,408 --> 01:17:41,453
Ze lieten Frank Zappa er ook optreden.

766
01:17:41,537 --> 01:17:44,831
En The Mothers of Invention.
En die verachtten wij.

767
01:17:44,915 --> 01:17:48,377
Voor ons waren zij nou echt de Westkust.

768
01:17:49,419 --> 01:17:52,256
Het waren hippies. Die haatten wij.

769
01:17:52,339 --> 01:17:55,425
Ik bedoel, flowerpower, beha's verbranden.

770
01:17:55,509 --> 01:17:57,594
Ben je soms van de pot gerukt?

771
01:17:57,678 --> 01:18:00,806
We haatten dat gezeik
over liefde en vrede.

772
01:18:01,431 --> 01:18:07,312
En vrije liefde en, 'Iedereen is mooi
en ik hou van iedereen. Ik ben geweldig.'

773
01:18:08,480 --> 01:18:13,110
Iedereen wil vrede,
niemand wil in z'n hoofd geschoten worden.

774
01:18:13,193 --> 01:18:18,323
Maar met een bloem voorkom je echt niet
dat een gek je wil neerschieten.

775
01:18:19,157 --> 01:18:20,534
Ze hadden…

776
01:18:21,827 --> 01:18:24,830
…daklozen moeten helpen of zo.

777
01:18:24,913 --> 01:18:29,251
Doe iets en loop niet
met die bloemen in je haar.

778
01:18:31,420 --> 01:18:35,883
Ze wilden ontkennen
dat gevaar belangrijk was.

779
01:18:35,966 --> 01:18:40,929
Als je in die wereld leeft,
herken je de waarde van gevaar niet.

780
01:18:42,556 --> 01:18:44,391
De mens was verknipt.

781
01:18:45,100 --> 01:18:49,438
En ze werden verneukt
door de maatschappij.

782
01:18:49,521 --> 01:18:55,277
Daar word je niet depressief van en zo.
Je wordt sterk…

783
01:18:55,360 --> 01:18:58,614
…en je bent tegen dingen
waar anderen niet tegen zijn.

784
01:18:58,697 --> 01:18:59,990
Dus je bent niet…

785
01:19:00,073 --> 01:19:05,871
Daar komt nou de artiest in beeld.
Die hoort niet bij de maatschappij.

786
01:19:06,788 --> 01:19:07,915
Hij is anders.

787
01:19:13,170 --> 01:19:17,424
Het is bijna onmogelijk te beschrijven
wat je voelt in een rockdans.

788
01:19:17,508 --> 01:19:21,011
Misschien daarom komen hier
elk weekend zoveel jongeren…

789
01:19:21,094 --> 01:19:24,389
…op Bill Graham en Fillmore West af.

790
01:19:24,473 --> 01:19:30,479
Ze zijn aardig. De sfeer
hier vind je niet in andere steden…

791
01:19:30,562 --> 01:19:35,901
…zoals New York, Chicago, Detroit,
waar het leven een stuk harder is.

792
01:19:35,984 --> 01:19:37,653
Hij haatte ons.

793
01:19:37,736 --> 01:19:43,867
Toen we op het podium kwamen, zei hij:
'Ik hoop dat 't helemaal misgaat, eikels.'

794
01:19:45,244 --> 01:19:47,996
Nou, waarom heb je ons dan geboekt?

795
01:19:48,080 --> 01:19:51,875
Ik denk dat hij echt jaloers en kwaad was…

796
01:19:51,959 --> 01:19:55,295
…omdat hij vond dat hij
de eerste multimedia had.

797
01:19:55,379 --> 01:20:00,551
Maar dat stelde niets voor
vergeleken met wat Andy had gemaakt.

798
01:20:00,634 --> 01:20:03,554
En er kwam een recensie over uit ons.

799
01:20:03,637 --> 01:20:09,268
'Ze zouden begraven moeten worden,
The Velvet Underground. En wel heel diep.'

800
01:20:09,351 --> 01:20:12,437
Dat zei, hoe heet ze ook weer, Cher.

801
01:20:12,521 --> 01:20:15,649
Terug in New York zouden we
weer in The Dom spelen.

802
01:20:15,732 --> 01:20:18,694
Maar nee, dat kon niet. 'Waarom niet?'

803
01:20:18,777 --> 01:20:23,073
Hij had de licentie verkocht
aan Al Grossman…

804
01:20:23,156 --> 01:20:28,078
…de manager van Dylan, en Dylan
had het hernoemd tot de Balloon Farm.

805
01:20:28,787 --> 01:20:31,582
En wij lagen eruit.

806
01:20:42,342 --> 01:20:47,139
Op het tweede album
hoorde je de gevolgen van al dat getoer.

807
01:20:47,222 --> 01:20:53,228
Alle agressiviteit. Die weerspiegelde
alles wat er speelde in de band.

808
01:20:54,104 --> 01:20:58,775
Het werd steeds zwaarder voor ons
om samen te werken.

809
01:21:14,416 --> 01:21:18,045
Het was vast
het snelste album dat er was. Echt.

810
01:21:18,128 --> 01:21:20,005
De opnametechnicus ging weg.

811
01:21:20,088 --> 01:21:23,050
Eentje zei:
'Ik hoef hier niet naar te luisteren.

812
01:21:23,133 --> 01:21:26,762
Hij staat op opnemen.
Roep maar als je klaar bent.'

813
01:21:52,538 --> 01:21:58,126
Alle liedjes van het tweede album
waren onvoorbereid en agressief.

814
01:21:58,919 --> 01:22:01,880
Dat was gewoon regelrecht amfetamine.

815
01:22:05,259 --> 01:22:06,593
We praatten niet meer.

816
01:22:07,511 --> 01:22:11,348
Iedereen zette steeds
z'n eigen geluid harder.

817
01:22:11,431 --> 01:22:14,017
Dus het werd steeds harder en harder.

818
01:22:14,101 --> 01:22:18,313
'Wie staat er nu het hardst?'
Het was gewoon zo kinderachtig.

819
01:22:22,025 --> 01:22:24,611
Zonder improvisatie
werden we gek van elkaar.

820
01:22:24,695 --> 01:22:27,531
Maar we werden sowieso gek van elkaar.

821
01:22:27,614 --> 01:22:30,826
Maar improvisatie hielp bij het toeren…

822
01:22:30,909 --> 01:22:34,621
…als je telkens weer
hetzelfde lied moest spelen.

823
01:22:35,664 --> 01:22:37,791
De samenwerking brokkelde af.

824
01:22:49,094 --> 01:22:52,723
STILTE GRAAG
LIVE-UITZENDING

825
01:22:52,806 --> 01:22:57,019
Voor ons zat Nico
niet voorgoed bij The Velvet Underground.

826
01:22:57,102 --> 01:23:00,480
Dat was voor ons maar iets tijdelijks.

827
01:23:32,304 --> 01:23:35,682
Nico deed alles wat we van haar vroegen.

828
01:23:36,308 --> 01:23:41,605
Maar ik denk dat ze diep vanbinnen
met iets anders bezig was.

829
01:23:44,483 --> 01:23:47,736
Ze was altijd teksten
en poëzie aan het schrijven.

830
01:23:49,112 --> 01:23:54,201
Ze was altijd met iets
buiten de band om bezig.

831
01:23:57,829 --> 01:23:59,289
Ze zwierf.

832
01:23:59,373 --> 01:24:04,670
Ze dwarrelde zomaar de band in
en dwarrelde er ook stilletjes weer uit.

833
01:24:22,855 --> 01:24:28,819
En na al dat gedoe
draaide Lou opeens door.

834
01:24:31,196 --> 01:24:34,241
En toen ontsloeg hij Andy en…

835
01:24:35,075 --> 01:24:36,535
…Andy noemde hem een rat.

836
01:24:51,967 --> 01:24:54,887
Alles werd
achter gesloten deuren geregeld.

837
01:24:54,970 --> 01:24:56,930
Ik wist niet dat Andy ontslagen was.

838
01:24:58,765 --> 01:25:01,560
Ze dachten dat Andy Warhol
de leadgitarist was.

839
01:25:01,643 --> 01:25:07,441
Dat was lastig voor ons
toen we weggingen bij onze grote herder.

840
01:25:41,892 --> 01:25:43,310
Dit heet 'Sister Ray'.

841
01:25:45,938 --> 01:25:47,523
Het gaat over nichten.

842
01:25:49,399 --> 01:25:51,527
Ze heten Duck en Sally.

843
01:26:24,685 --> 01:26:28,397
Docenten op Harvard,
modellen uit New York…

844
01:26:29,064 --> 01:26:32,818
…pure jeugdmisdadigers,
weet je wel, motorbendes…

845
01:26:34,903 --> 01:26:36,822
…sulletjes zoals ik.

846
01:26:39,533 --> 01:26:42,578
Grateful Dead-fans.
Veel mensen waren fans van beide bands.

847
01:26:50,669 --> 01:26:53,589
We merkten dat we fans kregen.

848
01:26:53,672 --> 01:26:56,842
En dat was natuurlijk leuk…

849
01:26:56,925 --> 01:27:00,470
…vooral in Boston,
omdat we daar vaak speelden.

850
01:27:01,722 --> 01:27:04,516
Ik heb ze 60, 70 keer gezien.

851
01:27:05,601 --> 01:27:09,313
Ik voelde me emotioneel vrij
als ik die muziek hoorde…

852
01:27:09,396 --> 01:27:11,607
…die compleet origineel was.

853
01:27:11,690 --> 01:27:15,819
Het klonk altijd weer anders.
Dat was heel spannend.

854
01:27:21,366 --> 01:27:24,912
Het was nieuw, maar ook radicaal anders.

855
01:27:25,704 --> 01:27:30,751
Het was langzame muziek op mid-tempo
die geen rock-'n-roll was.

856
01:27:30,834 --> 01:27:33,754
Het waren echt heel vreemde melodieën.

857
01:27:35,797 --> 01:27:40,469
Als je ze zag spelen,
snapte je sommige tonen gewoon niet.

858
01:27:40,552 --> 01:27:41,970
Je zag wel dat…

859
01:27:43,931 --> 01:27:46,141
…maar dan was er een vervormde lead.

860
01:27:47,267 --> 01:27:49,019
Iets. En dan de baslijn.

861
01:27:51,772 --> 01:27:56,527
Er waren andere geluiden in de zaal,
maar waar je ook keek…

862
01:27:56,610 --> 01:28:01,031
Waar kwam dat vandaan?
Het was een groepsgeluid.

863
01:28:13,418 --> 01:28:19,216
Vaak deden ze een lange versie
van 'Sister Ray' en de vijf seconden erna.

864
01:28:20,509 --> 01:28:24,221
Die vijf seconden erna zijn typisch
voor hoe het was om ze te zien.

865
01:28:24,304 --> 01:28:26,098
Opeens deden ze…

866
01:28:28,308 --> 01:28:30,519
Toen alle stukken op het keyboard.

867
01:28:33,689 --> 01:28:36,441
Allerlei dingen door elkaar. De drums.

868
01:28:36,525 --> 01:28:37,609
En dan opeens…

869
01:28:39,152 --> 01:28:41,655
Zo hield het op, en het publiek…

870
01:28:41,738 --> 01:28:45,409
…was even doodstil, één…

871
01:28:49,538 --> 01:28:53,125
Vijf, en dan klapten ze.

872
01:28:54,376 --> 01:28:58,297
Zij, The Velvet Underground,
hadden ze weer gehypnotiseerd.

873
01:29:01,175 --> 01:29:05,637
Ik ben op de Boston Tea Party.
The Velvet Underground is bezig.

874
01:29:05,721 --> 01:29:08,891
Ze zetten alles klaar.
Ze waren al aan het stemmen.

875
01:29:09,474 --> 01:29:14,438
Ik stelde vragen: 'Wat deed die fuzz-tone
daar opeens? Waarom?'

876
01:29:14,521 --> 01:29:15,814
Of: 'En dat geluid?'

877
01:29:15,898 --> 01:29:19,568
En hij: 'Dat geluid, jongeman,
zijn veel dingen.'

878
01:29:21,236 --> 01:29:25,240
En Sterling Morrison
leerde me gitaar spelen.

879
01:29:25,324 --> 01:29:32,122
Door die vrijheid knelden school
en conventies van andere muziek minder…

880
01:29:32,206 --> 01:29:34,750
…en kon ik m'n eigen muziek maken.

881
01:29:35,375 --> 01:29:38,462
Zo zaten ze in elkaar. Ze hielpen graag.

882
01:29:38,545 --> 01:29:42,925
Mij in ieder geval. Ik mocht zelfs
een keer hun voorprogramma doen.

883
01:29:43,008 --> 01:29:49,181
Dus als er spanningen tussen bandleden
waren, mocht ik erbij blijven.

884
01:29:49,264 --> 01:29:51,183
Ik hield m'n mond wel.

885
01:29:52,017 --> 01:29:55,103
Maar ja, je voelde die spanningen wel.

886
01:29:55,187 --> 01:30:02,027
Maar ik schrok toen het zo erg was
dat John Cale de band verliet.

887
01:30:08,367 --> 01:30:11,203
Het botste vaak tussen die drie.

888
01:30:11,286 --> 01:30:16,333
Ik kon nauwelijks de repetities bijwonen,
het was zo akelig.

889
01:30:16,416 --> 01:30:19,628
Soms ruzieden ze over de muziek.

890
01:30:19,711 --> 01:30:22,798
En soms deed Lou chagrijnig.

891
01:30:22,881 --> 01:30:26,885
Of hij deed te bazig
en zei wat de rest moest doen.

892
01:30:28,053 --> 01:30:32,724
Dat was er altijd wel.
Dat Lou weer zo nodig alles moest bepalen.

893
01:30:39,898 --> 01:30:46,321
Ik kon geen goed doen bij hem.
Ik bedoel, ik kon niets doen wat…

894
01:30:46,947 --> 01:30:50,534
Als je aardig deed, werd het nog erger.
Hij was…

895
01:30:53,203 --> 01:30:56,748
Als je iets voorstelde,
wuifde hij dat weg.

896
01:30:57,833 --> 01:30:59,459
Hij lijdt.

897
01:31:00,919 --> 01:31:04,173
Maar John Cale
kon vreselijk van leer trekken.

898
01:31:04,256 --> 01:31:07,634
Z'n aanwezigheid kan onverdraaglijk zijn…

899
01:31:08,635 --> 01:31:10,137
…als hij zich rot voelt.

900
01:31:10,220 --> 01:31:11,346
Hij was somber.

901
01:31:14,057 --> 01:31:17,561
We wisten waar wij stonden
en waar de rest stond.

902
01:31:17,644 --> 01:31:20,147
En we verachtten de rest.

903
01:31:20,856 --> 01:31:24,067
Uiteindelijk, helaas…

904
01:31:24,151 --> 01:31:27,154
…vielen we uit elkaar.

905
01:31:27,905 --> 01:31:31,158
Op een gegeven moment had je zoiets van:

906
01:31:31,241 --> 01:31:34,995
als we ons zo gedragen, lossen we niks op.

907
01:31:35,078 --> 01:31:39,041
En er is ook niemand
die ons daarbij helpt.

908
01:31:39,124 --> 01:31:42,836
Daar stonden we ook
helemaal niet voor open.

909
01:31:44,379 --> 01:31:48,926
Zonder alle drugs hadden we
wel iets geprobeerd te bereiken.

910
01:31:49,801 --> 01:31:52,679
Dat het tijd was om je
even terug te trekken.

911
01:31:54,056 --> 01:31:55,557
Het vertrouwen was weg.

912
01:31:57,100 --> 01:32:01,188
Misschien was Lou jaloers.
Het kwam vast daardoor.

913
01:32:03,065 --> 01:32:07,986
Lou stelde een ultimatum:
óf hij weg óf John weg.

914
01:32:08,070 --> 01:32:11,698
Hij sprak af met mij en Sterling
in een café.

915
01:32:11,782 --> 01:32:15,285
En hij zei dat hij niet meer
met John kon samenwerken.

916
01:32:15,369 --> 01:32:18,664
We konden bij hem blijven
of met John meegaan.

917
01:32:20,249 --> 01:32:24,795
Sterling kwam langs:
'Ik ben net bij Lou geweest.'

918
01:32:24,878 --> 01:32:28,632
Ik zei: 'Ja, we moeten repeteren.
We gaan naar Cleveland.'

919
01:32:28,715 --> 01:32:32,094
Hij zei: 'Nou, nee.
Wij wel, maar jij niet.'

920
01:32:32,970 --> 01:32:34,221
'Wat zeg je?'

921
01:32:34,304 --> 01:32:38,058
'Ik moest je van Lou komen zeggen dat…

922
01:32:38,141 --> 01:32:41,228
…dat hij heeft gezegd:
"Als John weggaat, blijf ik."'

923
01:32:41,979 --> 01:32:43,021
En dat was dat.

924
01:32:43,647 --> 01:32:49,528
En toen had ik zo'n moment waarop je
je afvraagt wat er nu gaat gebeuren.

925
01:32:52,322 --> 01:32:55,450
Ik dacht dat ik beter kon gaan produceren.

926
01:33:00,247 --> 01:33:06,670
Ik vond het vreselijk omdat ik
door deze band het leven beter begreep.

927
01:33:06,753 --> 01:33:10,883
Dankzij hun geluiden kon ik
dromen maken om in te vluchten.

928
01:33:10,966 --> 01:33:13,177
Hun toonkleuren… Dat was…

929
01:33:14,386 --> 01:33:17,556
Ik had het gevoel
dat ik naast Michelangelo stond.

930
01:33:22,102 --> 01:33:26,982
Lou wilde echt heel graag
wat meer succes krijgen.

931
01:33:27,065 --> 01:33:28,650
Je weet wel, echt succes.

932
01:33:29,401 --> 01:33:35,073
Misschien wilde hij het minder
avant-garde maken, of hoe je het ook zegt.

933
01:33:37,492 --> 01:33:38,994
Gewoon, wat normaler.

934
01:33:41,038 --> 01:33:42,623
Goed, daar gaan we.

935
01:34:08,440 --> 01:34:13,487
Doug Yule kwam erbij
en leerde heel snel heel veel liedjes.

936
01:34:14,112 --> 01:34:18,909
Hij was een heel veeleisend
en serieus muzikant.

937
01:34:19,535 --> 01:34:23,121
Zijn gevoel voor harmonie
gaf de band iets nieuws.

938
01:34:25,332 --> 01:34:27,125
Het veranderde veel.

939
01:34:27,876 --> 01:34:33,507
We waren nog steeds een goede band
en Doug bracht z'n eigen dingen mee.

940
01:34:33,590 --> 01:34:35,884
Maar Cale was onvervangbaar.

941
01:34:42,891 --> 01:34:46,979
Goedenavond.
Wij zijn jullie lokale Velvet Underground.

942
01:34:47,062 --> 01:34:49,690
Ik ben blij om jullie te zien.

943
01:34:52,442 --> 01:34:53,777
Bedankt.

944
01:34:53,861 --> 01:34:57,698
We zijn vooral blij dat jullie
tijd hebben gevonden…

945
01:34:57,781 --> 01:35:00,450
…om je met ons te komen vermaken.

946
01:35:04,079 --> 01:35:07,416
Ze speelden heel rustig.
Hun muziek was rustiger geworden.

947
01:36:03,889 --> 01:36:07,184
Er zat een bepaald idee van ruimte achter.

948
01:36:07,267 --> 01:36:08,977
Alle liedjes hadden dat.

949
01:36:09,061 --> 01:36:12,356
We stopten er geen dingen in,
maar haalden ze eruit.

950
01:36:12,439 --> 01:36:15,108
De rest werkt net andersom.

951
01:36:15,192 --> 01:36:19,363
We voegen er geen instrumenten aan toe,
of extra mensen.

952
01:36:19,446 --> 01:36:24,284
We doen in feite niets
wat we op het podium niet kunnen nadoen.

953
01:36:35,504 --> 01:36:40,801
Het derde album, het grijze…
We speelden in LA…

954
01:36:40,884 --> 01:36:47,057
…en Steve zei: 'Jongens, we blijven hier
nog een week en maken een album.'

955
01:37:03,532 --> 01:37:09,079
'Candy Says' gaat over iemand
die zegt dat ze haar lichaam haat…

956
01:37:09,162 --> 01:37:11,039
…en wat het nodig heeft.

957
01:37:11,123 --> 01:37:15,878
Je hoort zoveel zoete muziek dat je
bij dit lied zegt: waar gaat dit nou over?

958
01:37:15,961 --> 01:37:19,006
En de rest van het derde album
gaat daarover.

959
01:37:24,887 --> 01:37:31,143
Ik wist pas dat ik dat zou zingen
toen hij opeens zei: 'Zing jij dat maar.

960
01:37:31,226 --> 01:37:37,524
Het is leuk om gitaar te spelen
en niet steeds de leadzang te doen.'

961
01:37:38,108 --> 01:37:41,236
Ik had bij dit lied eerst bedacht…

962
01:37:41,320 --> 01:37:45,240
…dat ik het zelf zou doen
in een goudkleurige jurk.

963
01:37:45,324 --> 01:37:49,244
Maar toen dacht ik:
daar zijn ze niet klaar voor.

964
01:37:49,870 --> 01:37:54,625
Dus lieten we Maureen het doen
omdat ik niet geloofwaardig zou zijn.

965
01:37:54,708 --> 01:37:58,462
Laatste lied van de set.
Het heet 'After Hours'.

966
01:38:13,810 --> 01:38:15,812
Ik was doodsbang.

967
01:38:15,896 --> 01:38:21,610
Ik had nog nooit iets gezongen
en dacht echt dat ik het niet kon.

968
01:38:21,693 --> 01:38:26,490
We moesten Sterling wegsturen
omdat hij om me lachte.

969
01:38:30,661 --> 01:38:35,290
Ik zei: 'Ik zing het alleen live
als iemand erom vraagt.'

970
01:38:35,374 --> 01:38:38,126
Ik hoopte dat dat nooit zou gebeuren.

971
01:38:38,919 --> 01:38:44,758
Maar twee optredens later, in Texas, vroeg
iemand erom en sloeg ik me erdoorheen.

972
01:38:47,094 --> 01:38:50,639
Op de Boston Tea Party zong Maureen…

973
01:38:50,722 --> 01:38:54,017
…en ook mensen
die eigenlijk geen fans waren…

974
01:38:54,101 --> 01:38:56,854
…jeugdmisdadigers, zeiden: 'Wie zijn dat?

975
01:38:56,937 --> 01:39:00,023
Waar zijn de gitaarsolo's?
Wat stelt dit voor?'

976
01:39:00,107 --> 01:39:03,569
Opeens kwam Maureen Tucker tevoorschijn…

977
01:39:03,652 --> 01:39:08,198
…en dan begon ze zo te zingen:
'If you close the door'…

978
01:39:08,282 --> 01:39:11,493
…en dan was iedereen verkocht,
echt iedereen.

979
01:39:12,494 --> 01:39:13,537
Bedankt.

980
01:40:39,581 --> 01:40:45,546
Ik zou nu weigeren Loaded op te nemen
tot Maureen het kon spelen.

981
01:40:46,797 --> 01:40:51,260
Loaded is in april 1970
opgenomen, geloof ik.

982
01:40:51,343 --> 01:40:55,722
Ik was zwanger en te dik om bij de drums
te komen, dus ik kon niet spelen.

983
01:40:56,849 --> 01:41:02,020
Ik vond dat jammer, omdat ik vond
dat ik voor een aantal liedjes nodig was.

984
01:41:02,104 --> 01:41:03,522
Het veranderde alles.

985
01:41:07,234 --> 01:41:09,820
Maureen deed niet mee, Sterling…

986
01:41:09,903 --> 01:41:13,323
…kwam niet meer.
Ik speelde veel gitaar op Loaded.

987
01:41:13,407 --> 01:41:17,411
Het was vast rot voor hem
om uren in de controlekamer te zitten…

988
01:41:17,494 --> 01:41:21,081
…terwijl er iets kleins werd doorgenomen.

989
01:41:21,790 --> 01:41:25,794
Ik wist dat ze platen maakten.
Ik heb Doug nooit ontmoet.

990
01:41:26,503 --> 01:41:28,046
Ik…

991
01:41:28,130 --> 01:41:31,842
Maar ik had er toch
niets meer mee te maken.

992
01:41:32,342 --> 01:41:34,094
Dat maakte Lou wel duidelijk.

993
01:41:35,971 --> 01:41:39,016
In het begin waren ze uniek.

994
01:41:39,099 --> 01:41:43,312
Elk lid droeg op z'n eigen manier
evenveel bij, weet je wel.

995
01:41:43,395 --> 01:41:45,564
Maar nu was het een gewone band…

996
01:41:45,647 --> 01:41:49,651
…met een briljante creatieve man
die alles bepaalde.

997
01:41:49,735 --> 01:41:52,321
En Lou had honderden popsongs.

998
01:41:53,447 --> 01:41:57,159
En Lou begon z'n eigen stem te vinden.

999
01:41:59,661 --> 01:42:03,290
Hoge cultuur gebracht als pop.
Dat is het werk van Lou.

1000
01:42:03,373 --> 01:42:05,709
Dat kwam uit Long Island.

1001
01:42:05,792 --> 01:42:09,838
Het smolt de kristalstructuur,
wat ook precies was wat we wilden.

1002
01:43:02,724 --> 01:43:05,853
Het is geweldig
dat we dit voor ze kunnen spelen.

1003
01:43:05,936 --> 01:43:08,814
Ik vind het zo gaaf
dat zij het gaaf vinden.

1004
01:43:11,275 --> 01:43:17,114
We hoeven niets te bewijzen
en willen anderen niets opdringen.

1005
01:43:22,578 --> 01:43:24,371
Hij wist wat hij kon.

1006
01:43:24,454 --> 01:43:29,084
En dat hij heel goed gitaar speelde
en mooie liedjes schreef.

1007
01:43:30,043 --> 01:43:34,506
Maar we bereikten bij lange na niet
wat hij hoopte.

1008
01:43:35,757 --> 01:43:38,677
En verdomme, komt het nog?

1009
01:44:12,794 --> 01:44:14,922
Toen traden we op in Max's.

1010
01:44:17,508 --> 01:44:18,926
En hij hield ermee op.

1011
01:44:30,312 --> 01:44:32,523
En dan, vijf jaar later…

1012
01:44:32,606 --> 01:44:39,112
…spelen ze boven bij Max's
met een veel kleinere band.

1013
01:44:47,955 --> 01:44:53,210
Hij kreeg het amper af.
Hij had er totaal geen plezier in.

1014
01:44:57,923 --> 01:45:03,929
Ik ging weer studeren.
Ik was al dat gedoe helemaal zat.

1015
01:45:05,681 --> 01:45:07,391
Hij wilde het niet zeggen.

1016
01:45:07,474 --> 01:45:11,562
Hij vluchtte niet,
maar hij zei het pas op het vliegveld.

1017
01:45:11,645 --> 01:45:13,856
Toen zei hij pas: 'Ik ga niet.'

1018
01:45:16,525 --> 01:45:21,154
Hij deed dat omdat hij
bang was dat ze hem zouden ompraten.

1019
01:45:21,947 --> 01:45:24,032
Moe zou huilen. Nee.

1020
01:45:25,576 --> 01:45:28,912
Moe zei dat het een dolk in haar hart was.

1021
01:45:40,674 --> 01:45:45,554
Ik kwam ze zien bij Max's.
De set was voorbij.

1022
01:45:45,637 --> 01:45:51,518
Ik zag Lou naar de uitgang lopen.
Ik riep hem, maar hij liep heel snel door.

1023
01:45:53,395 --> 01:45:56,607
Iemand zei:
'Hij is net uit de band gestapt.'

1024
01:46:00,611 --> 01:46:03,864
Hij was weg. Dat was het. Het is voorbij.

1025
01:46:26,136 --> 01:46:31,058
Daarna is hij anderhalf jaar
bij z'n ouders gaan wonen.

1026
01:46:31,808 --> 01:46:35,938
Hij probeerde orde op zaken te stellen
in z'n hersenen.

1027
01:46:36,522 --> 01:46:39,525
Het management liep niet.

1028
01:46:39,608 --> 01:46:41,527
Ik ging m'n wonden likken.

1029
01:46:41,610 --> 01:46:47,491
M'n moeder zei vroeger: 'Ga op typles, dan
heb je een beroep om op terug te vallen.'

1030
01:47:09,221 --> 01:47:11,807
Hun licht had zo fel geschenen…

1031
01:47:11,890 --> 01:47:16,979
…dat die hoeveelheid licht
in geen enkele ruimte te vangen was.

1032
01:47:25,112 --> 01:47:28,991
Die band op z'n hoogtepunt was net fysica.

1033
01:47:35,163 --> 01:47:39,501
Er zat entropie binnen in de band.

1034
01:49:06,213 --> 01:49:07,297
Het is Barbara.

1035
01:49:10,092 --> 01:49:12,010
Heb je nog nieuws?

1036
01:49:12,928 --> 01:49:14,054
Gaaf.

1037
01:49:14,805 --> 01:49:18,100
Welnee. Stuur gewoon snel iets hierheen.

1038
01:49:20,143 --> 01:49:21,270
Tot straks.

1039
01:49:25,023 --> 01:49:28,193
Vind je die kleuren mooi zo?
Ze zijn heel vreemd.

1040
01:49:28,277 --> 01:49:30,195
Zijn het foto's?

1041
01:49:30,279 --> 01:49:32,447
Nee, schilderijen.
-Ze zijn mooi.

1042
01:49:32,531 --> 01:49:36,660
The Velvet Underground zit er ook bij.
Geweldig, hè?

1043
01:49:36,743 --> 01:49:38,370
Niet te geloven.

1044
01:49:39,663 --> 01:49:40,956
Wie is dat?

1045
01:49:41,039 --> 01:49:42,249
Dat is Sterling.

1046
01:49:43,333 --> 01:49:45,794
Die heb ik gemist.

1047
01:49:45,878 --> 01:49:47,004
Zie je ze nog?

1048
01:49:47,087 --> 01:49:50,966
Ja, ik heb Maureen vorige week gezien.

1049
01:49:51,550 --> 01:49:53,552
Ze is computerprogrammeur.

1050
01:49:53,635 --> 01:49:56,847
In een fabriek.
-…op meer dan een manier.

1051
01:49:58,599 --> 01:50:00,809
IBM. Ze heeft een kind.

1052
01:50:00,893 --> 01:50:06,064
Heb je nog contact met John Cale?
-Ik sprak hem laatst nog.

1053
01:50:06,565 --> 01:50:12,029
Wat doet hij? Hij schrijft natuurlijk nog.
-Hij werkt bij Island Records.

1054
01:50:12,905 --> 01:50:14,865
Bij Island? Dat wist ik niet.

1055
01:50:14,948 --> 01:50:17,201
Hij zat bij Warner Brothers,
nu bij Island.

1056
01:50:25,751 --> 01:50:27,794
OP 22 FEBRUARI 1987
OVERLEED ANY WARHOL.

1057
01:50:27,878 --> 01:50:29,129
Het duurde even.

1058
01:50:29,213 --> 01:50:32,174
HIJ WAS 58 JAAR OUD.

1059
01:50:33,717 --> 01:50:37,721
OP 18 JULI 1988 OVERLEED NICO
AAN EEN HERSENBLOEDING. ZE WAS 49.

1060
01:50:41,808 --> 01:50:45,103
OP 30 AUGUSTUS 1995
OVERLEED STERLING MORRISON.

1061
01:50:46,980 --> 01:50:48,315
HIJ WAS 53 JAAR.

1062
01:50:50,567 --> 01:50:54,905
OP 27 OKTOBER 2013 STIERF LOU REED
AAN EEN LEVERZIEKTE: HIJ WAS 71.

1063
01:52:47,100 --> 01:52:49,978
LOU REED BRACHT 22 STUDIOALBUMS
EN 9 LIVEALBUMS ALS SOLOARTIEST UIT.

1064
01:52:50,062 --> 01:52:52,689
JOHN CALE BRACHT 16 STUDIO- EN 6
LIVEALBUMS UIT EN PRODUCEERDE ER 75.

1065
01:52:52,773 --> 01:52:54,525
HIJ TOERT NOG STEEDS EN WOONT IN LA.

1066
01:52:54,608 --> 01:52:59,571
STERLING MORRISON STUDEERDE AF IN EN WERD
UNIVERSITAIR DOCENT MEDIËVISTIEK IN TEXAS.

1067
01:52:59,655 --> 01:53:04,952
MAUREEN TUCKER BRACHT 4 STUDIOALBUMS UIT
EN WOONT IN ZUID-GEORGIA.

1068
01:53:05,035 --> 01:53:10,666
NICO, LIEDJESSCHRIJVER EN MUZIKANT,
BRACHT 6 STUDIOALBUMS ALS SOLOARTIEST UIT.

1069
01:53:10,749 --> 01:53:16,630
DOUG YULE, MUZIKANT, BRACHT 1 LIVEALBUM
UIT EN WOONT IN SEATTLE.

1070
01:53:17,214 --> 01:53:19,466
MERRILL REED-WEINER, ZUS VAN LOU,
PSYCHOTHERAPEUT…

1071
01:53:19,550 --> 01:53:21,426
…WOONT OP LONG ISLAND, NEW YORK

1072
01:53:21,510 --> 01:53:25,556
ALLAN HYMAN, SCHOOLVRIEND EN BANDLID,
WOONT OP LONG ISLAND, NEW YORK.

1073
01:53:25,639 --> 01:53:29,184
HENRY FLYNT, COMPONIST, FILOSOOF
EN AUTEUR, WOONT IN NEW YORK CITY.

1074
01:53:29,268 --> 01:53:33,063
LA MONTE YOUNG, OPRICHTER VAN THEATRE
OF ETERNAL MUSIC, WOONT IN NEW YORK.

1075
01:53:33,146 --> 01:53:35,566
MARIAN ZAZEELA,
LID VAN THEATRE OF ETERNAL MUSIC…

1076
01:53:35,649 --> 01:53:37,484
…EN THE DREAM SYNDICATE,
WOONT IN NEW YORK.

1077
01:53:37,568 --> 01:53:40,904
RICHARD MISHKIN, SCHOOLVRIEND
EN BANDLID, WOONT IN NEW YORK.

1078
01:53:40,988 --> 01:53:44,616
SHELLEY CORWIN, LOU REEDS EX,
IS ARTIEST EN WOONT IN ZUID-CALIFORNIË.

1079
01:53:44,700 --> 01:53:47,119
DANNY FIELDS, MANAGER,
WOONT IN NEW YORK EN LONDEN.

1080
01:53:47,202 --> 01:53:51,498
AMY TAUBIN, BEZOEKER VAN DE FACTORY,
IS FILMCRITICUS EN WOONT IN NEW YORK.

1081
01:53:51,582 --> 01:53:55,294
TERRY PHILIPS, DIRECTEUR BIJ PICKWICK
RECORDS, WOONT IN NEW YORK.

1082
01:53:55,377 --> 01:54:00,007
MARTHA MORRISON WERKTE OP VASSAR COLLEGE,
EN WOONT IN NEW YORK.

1083
01:54:00,090 --> 01:54:02,759
MARY WORONOV, ACTRICE EN SCHRIJFSTER,
WOONT IN LA.

1084
01:54:03,760 --> 01:54:06,972
JACKSON BROWNE, MUZIKANT,
MILIEUACTIVIST, WOONT IN LA.

1085
01:54:07,055 --> 01:54:09,099
JONATHAN RICHMAN,
OPRICHTER VAN THE MODERN LOVERS…

1086
01:54:09,183 --> 01:54:10,767
…WOONT IN NOORD-CALIFORNIË.

1087
01:54:10,851 --> 01:54:13,562
JOHN WATERS, FILMMAKER,
SCHRIJVER, ACTEUR, ARTIEST…

1088
01:54:13,645 --> 01:54:15,522
…WOONT IN BALTIMORE,
SAN FRANCISCO EN PROVINCETOWN.

1089
01:54:15,606 --> 01:54:19,234
JOSEPH FREEMAN, WARHOLS EX-ASSISTENT
IN THE FACTORY, WOONT IN NEW YORK.

1090
01:54:19,318 --> 01:54:22,237
DELMORE SCHWARTZ WAS SCHRIJVER
EN DOCENT CREATIEF SCHRIJVEN.

1091
01:54:22,321 --> 01:54:24,448
TONY CONRAD WAS
EXPERIMENTEEL FILMMAKER…

1092
01:54:24,531 --> 01:54:27,534
…EN LID VAN THE PRIMITIVES,
SAMEN MET LOU REED EN JOHN CALE.

1093
01:54:27,618 --> 01:54:29,995
BILLY NAME (BILLY LINICH) WAS
MEDEWERKER VAN WARHOL, FOTOGRAAF…

1094
01:54:30,078 --> 01:54:31,997
EN HOOFDBEHEERDER VAN THE FACTORY.

1095
01:54:32,080 --> 01:54:35,918
DAVID BOWIE HEEFT LOU REEDS DOORBRAAKALBUM
TRANSFORMER GEPRODUCEERD.

1096
01:54:36,001 --> 01:54:38,420
TER HERINNERING AAN JONAS MEKAS,
FILMMAKER, ARTIEST…

1097
01:54:38,504 --> 01:54:41,215
…EN OPRICHTER VAN
ANTHOLOGY FILM ARCHIVES…

1098
01:54:41,298 --> 01:54:44,676
…DIE ZIJN LEVEN HEEFT GEWIJD
AAN AMERIKAANSE AVANT-GARDE-CINEMA.

1099
02:00:15,132 --> 02:00:17,134
Vertaling: Marc de Jongh