1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:06,548 --> 00:00:10,719
- Günaydın. Kendini tanıtır mısın?
- Homero Gómez González.
3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
4
00:00:10,719 --> 00:00:13,805
Dünyanın en büyük
korunaklı yaşam alanının bulunduğu
5
00:00:13,805 --> 00:00:16,182
El Rosario'nun belediye reisi
ve temsilcisiyim.
6
00:00:34,159 --> 00:00:36,619
İki aylık bir yolculuktan sonra
7
00:00:36,619 --> 00:00:38,955
sonunda onlar uçarken görebiliyoruz!
8
00:00:38,955 --> 00:00:40,749
Güneşin gelinleri.
9
00:00:40,749 --> 00:00:42,208
Gezgin kelebekler.
10
00:00:42,751 --> 00:00:45,336
Dünya mirası.
11
00:00:45,336 --> 00:00:46,838
{\an8}Ölülerin ruhları!
12
00:00:47,338 --> 00:00:50,258
{\an8}Gelip görün! Bir dünya harikası!
13
00:00:53,386 --> 00:00:54,387
{\an8}Şunlara bakın!
14
00:00:55,388 --> 00:00:56,306
{\an8}Muhteşemler.
15
00:01:00,935 --> 00:01:03,229
{\an8}Michoacán Başsavcısı,
16
00:01:03,229 --> 00:01:06,983
{\an8}aktivist Homero Gómez'in kaybı için
bir arama emri çıkarttı.
17
00:01:06,983 --> 00:01:11,362
En son pazartesi, El Soldado köyünde
bir toplantıya katılırken görülmüş.
18
00:01:11,362 --> 00:01:16,034
{\an8}Ama Homero vakası ölüm tehdidi alan
800 aktivisti daha temsil ediyor.
19
00:01:16,034 --> 00:01:19,913
Bugün ailesi, köyü ve belki kelebekleri
20
00:01:19,913 --> 00:01:23,583
Homero Gómez'e ne olduğunu merak ediyor.
21
00:01:29,506 --> 00:01:32,717
Dünyadaki en nefes kesici
doğa olaylarından biri.
22
00:01:32,717 --> 00:01:36,513
Ama korunaklı yaşam alanları
yok olmanın eşiğinde.
23
00:01:37,430 --> 00:01:41,726
{\an8}Kral kelebeği popülasyonu geçen yıla göre
24
00:01:41,726 --> 00:01:43,978
{\an8}%22 azaldı.
25
00:01:43,978 --> 00:01:47,273
Avokado gibi
kârlı mahsullerin yetiştirilmesi yüzünden
26
00:01:47,273 --> 00:01:50,276
uzun çamlar ve oyamel çamları yok edildi.
27
00:01:51,111 --> 00:01:53,655
Suç örgütlerinin
28
00:01:53,655 --> 00:01:55,907
Michoacán'daki savaşı büyüyor.
29
00:01:55,907 --> 00:01:58,576
Bölge ekonomisinden beslenerek
30
00:01:58,576 --> 00:02:02,664
uluslararası uyuşturucu ticaretinden
daha kolay bir iş kolu kurdular.
31
00:02:02,664 --> 00:02:06,251
Son 10 yılda
32
00:02:06,251 --> 00:02:08,753
1.733 çevreci öldürüldü.
33
00:02:08,753 --> 00:02:12,632
%68'i Latin Amerika'da.
34
00:02:12,632 --> 00:02:17,303
{\an8}Meksika en yüksek sayıda
çevreci cinayetine sahipti.
35
00:02:21,307 --> 00:02:28,231
KELEBEKLERİN KORUYUCUSU
36
00:02:29,315 --> 00:02:30,608
Mezun olduktan sonra
37
00:02:30,608 --> 00:02:34,070
erkek kardeşim halkımızın
ilk profesyonellerden biri oldu.
38
00:02:34,070 --> 00:02:35,488
EL ROSARIO
MICHOACÁN, MEKSİKA
39
00:02:35,488 --> 00:02:37,907
İyi bir öğrenciydi.
40
00:02:37,907 --> 00:02:40,994
Hep yüksek notlar alırdı.
41
00:02:40,994 --> 00:02:44,038
Buranın çiftçileri
ona büyük umutlar bağlamıştı.
42
00:02:44,038 --> 00:02:47,542
Yeteneğiyle kendilerine
yardım edebileceğine inanıyorlardı.
43
00:02:48,626 --> 00:02:52,088
{\an8}Ondan sonra çevre konularıyla
ve kral kelebekleriyle...
44
00:02:52,088 --> 00:02:53,256
{\an8}HOMERO'NUN KARDEŞİ
45
00:02:53,256 --> 00:02:55,550
{\an8}...ilgilenmeye başladı.
46
00:02:55,550 --> 00:02:56,467
EL ROSARIO MERKEZİ
47
00:02:56,467 --> 00:03:01,055
Buraya korunaklı yaşam alanı deniyor
çünkü milyonlarca kelebek burada ölüyor.
48
00:03:01,055 --> 00:03:05,894
Dişi kelebek yumurta bırakmak için
ABD ve Kanada'ya döndüğünde erkek ölür.
49
00:03:05,894 --> 00:03:10,023
Çok fazla kelebek ölür.
Kuşlar ve kemirgenler yer.
50
00:03:10,023 --> 00:03:14,402
Yorgunluktan ve soğuktan ölürler.
Bu yüzden korunaklı yaşam alanı deniyor.
51
00:03:16,487 --> 00:03:19,657
Danışman olarak topluluğa
daha çok karışmaya başladı.
52
00:03:19,657 --> 00:03:23,036
Hikâyesi burada başlıyor.
53
00:03:23,036 --> 00:03:24,329
Kariyeri de.
54
00:03:28,208 --> 00:03:30,710
Her gün ormanlarımızı gözetiyoruz.
55
00:03:30,710 --> 00:03:33,004
Binden fazla tarım arazimiz var.
56
00:03:33,004 --> 00:03:34,505
Artık ağaç dikiyoruz.
57
00:03:34,505 --> 00:03:37,342
Bu yer her zaman güvende olacak.
58
00:03:37,342 --> 00:03:40,553
Ama Meksika'nın
doğa harikalarından biri olan
59
00:03:40,553 --> 00:03:44,474
kral kelebeklerini korumak için
daha çok çalışmalıyız.
60
00:03:47,560 --> 00:03:49,687
Homero espritüel biriydi.
61
00:03:49,687 --> 00:03:52,941
Aynı zamanda çok şefkatliydi.
62
00:03:53,942 --> 00:03:55,485
Çocuklarına sarılır
63
00:03:55,485 --> 00:03:57,820
ve onları ne kadar sevdiğini söylerdi.
64
00:04:01,699 --> 00:04:04,244
Küçük Homero doğduğunda
yerinde duramıyordu.
65
00:04:08,665 --> 00:04:11,876
Doğum yaptığımda şöyle dedi.
"Dile benden ne dilersen."
66
00:04:11,876 --> 00:04:13,169
{\an8}Ona nedenini sordum.
67
00:04:13,169 --> 00:04:16,339
{\an8}"Bana bir oğul verdiğin için
teşekkür etmek istedim."
68
00:04:16,339 --> 00:04:18,091
{\an8}HOMERO'NUN EŞİ
69
00:04:19,634 --> 00:04:21,302
O zamanlar çok mutluyduk.
70
00:04:21,302 --> 00:04:25,723
Kelebeklerin yaşaması için ağaç lazım.
Kelebekler nereye konuyordu?
71
00:04:25,723 --> 00:04:27,558
Babam mutlu bir adamdı.
72
00:04:30,019 --> 00:04:33,940
Çok küçükken ormanda yürüyüşe çıkardık.
73
00:04:35,692 --> 00:04:39,153
{\an8}Kelebeklerle oynardım.
O kadar yakın uçarlardı ki...
74
00:04:39,153 --> 00:04:40,405
{\an8}HOMERO'NUN OĞLU
75
00:04:40,405 --> 00:04:43,032
{\an8}...onlara dokunmaya çalışırdım
ama kaçarlardı.
76
00:04:43,866 --> 00:04:46,577
Ağaçların derinliklerindeyken bile
77
00:04:46,577 --> 00:04:48,621
kelebeklerin fotoğrafını çekerdi.
78
00:04:53,918 --> 00:04:57,672
Bu sabah yüzlerce kelebek uçuyor.
79
00:04:58,756 --> 00:05:02,719
Çünkü bu sabah gördüğüm
kolonileri kuruyorlar.
80
00:05:02,719 --> 00:05:04,846
Onları şimdi göreceğiz.
81
00:05:09,142 --> 00:05:10,893
Kendi topluluğunun lideriydi.
82
00:05:10,893 --> 00:05:14,397
Topluluk olarak bir arazinin sahibiydiler.
83
00:05:15,440 --> 00:05:17,567
Oldukça ormanlık bir arazi.
84
00:05:17,567 --> 00:05:19,235
Bolca su var.
85
00:05:19,235 --> 00:05:23,364
Ağaçlar çok hızlı büyür.
Ama aynı zamanda çok fakir bir bölgedir.
86
00:05:24,782 --> 00:05:27,493
Homero da
kral kelebeklerinin yaşam alanlarının
87
00:05:27,493 --> 00:05:30,830
korunmasını teşvik etmekten sorumluydu.
88
00:05:42,258 --> 00:05:44,927
Kral kelebeği ormanlarında
89
00:05:45,428 --> 00:05:47,347
yavru bir geyik uyuyor.
90
00:05:49,390 --> 00:05:52,226
Dallarla kendini kamufle ediyor.
91
00:05:52,226 --> 00:05:54,145
Derin uykudayken yakaladım.
92
00:05:55,313 --> 00:05:56,606
Yavru bir geyik.
93
00:05:57,106 --> 00:05:58,399
Geyiklerin
94
00:05:59,525 --> 00:06:01,069
yavrulama sezonundayız.
95
00:06:02,737 --> 00:06:05,198
Michoacán'daki kral kelebeği yaşam alanı
96
00:06:05,198 --> 00:06:07,075
31 Mart'a kadar
97
00:06:07,075 --> 00:06:10,161
kapılarını binlerce ziyaretçiye açıyor.
98
00:06:10,161 --> 00:06:12,205
Eyalet Turizm Bakanlığı
99
00:06:12,205 --> 00:06:15,208
Rosario ve Sierra Chincua yaşam alanlarına
100
00:06:15,208 --> 00:06:16,834
hem yerli hem yabancı
101
00:06:16,834 --> 00:06:19,629
225.000 ziyaretçi gelmesini bekliyor.
102
00:06:19,629 --> 00:06:21,547
KELEBEKLER 300 METRE İLERİDE
103
00:06:25,426 --> 00:06:27,220
Çok güzeller.
104
00:06:27,220 --> 00:06:31,224
Gözlerim doldu.
Gördüğüm en güzel şeylerden biriydi.
105
00:06:31,224 --> 00:06:33,142
Fotoğraflar anlatmaya yetmez.
106
00:06:33,142 --> 00:06:35,436
Elimizden geleni yapıyoruz.
107
00:06:36,020 --> 00:06:39,399
Bu... Son derece muhteşem.
108
00:06:41,359 --> 00:06:43,361
{\an8}Turizmle birlikte kelebekler
109
00:06:43,361 --> 00:06:46,072
{\an8}topluluğun çok önemli bir
110
00:06:46,072 --> 00:06:47,657
{\an8}geçim kaynağı oldu.
111
00:06:47,657 --> 00:06:49,951
{\an8}Homero da bunun büyük bir parçasıydı.
112
00:06:50,701 --> 00:06:53,371
Başlarda kelebekle fotoğraf çekinip
113
00:06:53,371 --> 00:06:55,581
açıklamasıyla Facebook'a yüklerdi.
114
00:06:55,581 --> 00:06:58,793
Sonra onu videoya almamı istedi.
115
00:06:58,793 --> 00:07:00,336
El Rosario'dan selamlar...
116
00:07:00,336 --> 00:07:02,922
Başlarda çok hata yapardı.
117
00:07:03,423 --> 00:07:05,675
"Keselim, baştan çekelim" derdi.
118
00:07:05,675 --> 00:07:08,136
Kendi işaret dilimizi bile yarattık.
119
00:07:08,136 --> 00:07:11,139
İşaret ettiğinde kayda başlardım.
120
00:07:11,139 --> 00:07:13,015
Bugün bir doğa harikası olan
121
00:07:13,015 --> 00:07:15,852
kral kelebeklerinin yaşam alanındayız.
122
00:07:15,852 --> 00:07:19,313
Gezgin, güneşin gelini,
dünya mirası olarak da bilinirler.
123
00:07:19,313 --> 00:07:20,690
Gelip görün.
124
00:07:20,690 --> 00:07:24,026
31 Mart'a kadar her gün
8.00'den 17.00'ye kadar açığız.
125
00:07:24,026 --> 00:07:25,987
Kral kelebekleri, hayatları,
126
00:07:25,987 --> 00:07:28,990
Kanada'dan göçleri hakkında
bir sürü kitabı vardı.
127
00:07:28,990 --> 00:07:31,200
Kelebekleri görmeye Kanada'ya gitti.
128
00:07:32,785 --> 00:07:34,954
Her türlü bilgiyi topladı.
129
00:07:34,954 --> 00:07:38,791
Onlar hakkındaki her şeyi öğrenmişti.
130
00:07:50,011 --> 00:07:52,513
{\an8}İnsanların bu kelebek türüne
niye bu kadar...
131
00:07:52,513 --> 00:07:54,015
{\an8}SOSYOKÜLTÜREL ANTROPOLOG
132
00:07:54,015 --> 00:07:56,309
{\an8}...âşık olduğunu anlamak hiç zor değil.
133
00:07:56,309 --> 00:07:59,020
Çünkü imkânsızı başarıyorlar.
134
00:08:00,229 --> 00:08:02,732
Bu böcekler birçok topluluğa, gruba
135
00:08:02,732 --> 00:08:05,193
nüfuz etmeyi başarıyor.
136
00:08:05,193 --> 00:08:08,112
Bu kelebekler imkânsızın, hayallerin
137
00:08:08,112 --> 00:08:09,655
birer sembolü.
138
00:08:09,655 --> 00:08:12,783
Dönüşümü, direnci, olasılıkları, geleceği
139
00:08:12,783 --> 00:08:15,328
ve birden fazla yuvaya sahip olma fikrini
140
00:08:15,995 --> 00:08:18,873
temsil ediyorlar.
141
00:08:18,873 --> 00:08:21,083
{\an8}ABD'de birlikte çalıştığım
142
00:08:21,083 --> 00:08:23,669
{\an8}göçmen gruplarından duyduklarım bunlar.
143
00:08:23,669 --> 00:08:25,213
Belgelenmemiş!
144
00:08:25,213 --> 00:08:26,714
Korkusuz!
145
00:08:26,714 --> 00:08:28,591
- Belgelenmemiş!
- Korkusuz!
146
00:08:28,591 --> 00:08:30,176
Belgelenmemiş!
147
00:08:30,176 --> 00:08:33,679
Bu dayanıklı göçmen kelebekler
148
00:08:33,679 --> 00:08:37,350
ve göçmen insanlar arasında
bir benzerlik var.
149
00:08:44,607 --> 00:08:48,110
Aynı zamanda
Orta Meksika kültüründe bu kelebeklerin,
150
00:08:48,110 --> 00:08:52,156
atalarının ruhlarını taşıdığına inanırlar.
151
00:08:54,075 --> 00:08:58,996
Kelebekler bu ruhları
Meksika törenlerine getirir.
152
00:08:58,996 --> 00:09:02,667
Böylece geçmiş
ve modern gelenekleri birleştirirler.
153
00:09:04,335 --> 00:09:07,630
Bu bağlamda bana ilginç gelen şey
154
00:09:07,630 --> 00:09:10,591
hayali dünyalarla olan bağlantısıdır.
155
00:09:14,262 --> 00:09:17,223
Yani bu kelebek diğer yaratıkların
156
00:09:17,223 --> 00:09:19,684
hayal dahi edemediği bir şeyi başarıyor.
157
00:09:20,685 --> 00:09:22,353
Yumurtayla başlayalım.
158
00:09:22,353 --> 00:09:26,899
Kral kelebekleri yumurtalarını
ipek otu yapraklarının altına bırakır.
159
00:09:27,650 --> 00:09:32,071
Bu bitki de binlerce yıl önce
güneyden kuzeye göç etmiş.
160
00:09:33,030 --> 00:09:35,950
Kral kelebeklerinin tek konak bitkisidir.
161
00:09:42,582 --> 00:09:46,294
Tırtıllar koza ya da diğer adıyla
krizalit örer.
162
00:09:47,211 --> 00:09:49,839
Eskiden tırtıla ait olan organlar
163
00:09:49,839 --> 00:09:51,549
kanatlara dönüşmeye başlar.
164
00:09:57,722 --> 00:10:00,891
Sonra yetişkin bir kral kelebek olarak
165
00:10:00,891 --> 00:10:02,059
kozadan çıkar.
166
00:10:05,396 --> 00:10:08,608
Kanada'da doğan bir kral kelebek
167
00:10:09,191 --> 00:10:11,277
uçuşunu kolaylaştırmak için
168
00:10:11,277 --> 00:10:13,654
rüzgâr akımlarından faydalanabileceği
169
00:10:13,654 --> 00:10:16,240
bir göl bulmaya çalışır.
170
00:10:16,240 --> 00:10:18,784
KİLOMETRE
171
00:10:18,784 --> 00:10:21,871
{\an8}Dünyadaki en muhteşem göçlerden biridir.
172
00:10:21,871 --> 00:10:22,872
{\an8}ONTARIO, KANADA
173
00:10:22,872 --> 00:10:26,792
{\an8}On milyonlarca kral kelebeği
ABD'yi ve Güney Kanada'yı terk edip
174
00:10:26,792 --> 00:10:29,962
Mexico City'nin batısındaki
dağlara kadar uçar.
175
00:10:31,505 --> 00:10:35,718
{\an8}ERIE GÖLÜ
KANADA-ABD SINIRI
176
00:10:35,718 --> 00:10:38,012
{\an8}Kral kelebekleri şu an güneye göç ediyor.
177
00:10:38,012 --> 00:10:40,973
{\an8}Yani normalden daha çok sayıda
görebilirsiniz.
178
00:10:41,974 --> 00:10:44,477
{\an8}BATI VIRGINIA, ABD
179
00:10:44,477 --> 00:10:47,188
{\an8}Kral kelebekleri
uçuşa geçerek Meksika'daki
180
00:10:47,188 --> 00:10:50,483
{\an8}kış evlerine doğru
büyülü göçlerine başladılar.
181
00:10:50,483 --> 00:10:52,818
{\an8}Ne şanslıyız ki burada mola veriyorlar.
182
00:10:53,653 --> 00:10:56,197
Ortabatı'dan geçecekler.
183
00:10:56,822 --> 00:11:00,159
{\an8}Onlar için otoban sayılan
Oklahoma göklerinde
184
00:11:00,159 --> 00:11:02,370
{\an8}uçtuklarını göreceksiniz.
185
00:11:04,080 --> 00:11:06,832
Texas merkezinde kelebekler görüldü.
186
00:11:06,832 --> 00:11:10,753
Daha fazlasının geldiğini de göreceğiz.
187
00:11:11,462 --> 00:11:14,465
{\an8}Çölde zorluklarla karşılaşabilirler.
188
00:11:15,049 --> 00:11:18,969
{\an8}Kelebekler için zorlu geçen bir zamandır
çünkü günlerdir uçuyorlar.
189
00:11:21,514 --> 00:11:24,892
Köprü gibi altyapılar
işlerini zorlaştırabiliyor.
190
00:11:25,476 --> 00:11:27,436
{\an8}HIDALGO, MEKSİKA
191
00:11:28,854 --> 00:11:33,067
Meksika'nın son düzlüğündeki engeller
çok meşakkatlidir.
192
00:11:33,067 --> 00:11:35,236
{\an8}Hem hiç su yoktur
193
00:11:35,236 --> 00:11:37,405
{\an8}hem de bitki örtüsü çok seyrektir.
194
00:11:37,405 --> 00:11:39,782
{\an8}Ne ipek otu ne de nektar kalmıştır.
195
00:11:41,117 --> 00:11:44,245
Beklenen varış sürelerini kaçırmayan
kral kelebekleri
196
00:11:44,245 --> 00:11:47,832
Michoacán'ın
oyamel ormanlarının üstünde uçuyor.
197
00:11:47,832 --> 00:11:50,584
İlk sürüler Güney Kanada'dan ABD'ye,
198
00:11:50,584 --> 00:11:53,129
oradan Meksika'ya kadar ulaşıyor.
199
00:11:54,088 --> 00:11:56,215
Yaşam alanlarına varırlar
200
00:11:56,757 --> 00:12:00,678
ve atalarının geldiği
201
00:12:00,678 --> 00:12:03,597
oyamel ormanına uçarlar.
202
00:12:03,597 --> 00:12:05,725
Orada mola verirler.
203
00:12:06,475 --> 00:12:07,643
Yorulmuşlardır.
204
00:12:08,144 --> 00:12:12,314
Aylarca, muhtemelen su ve yiyecek olmadan
205
00:12:13,107 --> 00:12:15,359
binlerce kilometre uçtular.
206
00:12:15,359 --> 00:12:17,653
Kelebekler üremek için ara verir
207
00:12:17,653 --> 00:12:20,364
ve koloni oluştururlar.
208
00:12:20,364 --> 00:12:23,951
Hava koşulları nedeniyle
tek başlarına hayatta kalamazlar.
209
00:12:28,372 --> 00:12:30,499
19 Kasım'dan beri açığız.
210
00:12:31,083 --> 00:12:34,545
Çok başarılı bir sezondu.
Ziyaretçi sayımız çok.
211
00:12:34,545 --> 00:12:39,216
Dün 1.300, ondan önceki gün 1.000 kişi.
İnsanlar akın ediyor. İyi durumdayız.
212
00:12:39,216 --> 00:12:42,470
Bu sezon 180.000 turist bekliyoruz.
213
00:12:45,264 --> 00:12:48,851
Halk, ormanlarını koruyor
çünkü burası onların evi.
214
00:12:48,851 --> 00:12:53,564
Diğer türler gibi halk da hayatını
ormanla idame ettiriyor.
215
00:12:54,356 --> 00:12:59,111
Dış bir talep doğrultusunda
bu dinamiklerde bir değişiklik olduğunda
216
00:12:59,111 --> 00:13:02,490
bu durum insan topluluklarına, ormana,
217
00:13:02,490 --> 00:13:05,659
dolayısıyla kelebeklere zarar verebilecek
218
00:13:05,659 --> 00:13:08,496
diğer ögelere ve canlılara kapı açıyor.
219
00:13:17,254 --> 00:13:19,632
Michoacán'ın doğal kaynakları zengindir.
220
00:13:19,632 --> 00:13:21,258
Her türlü iklimi vardır.
221
00:13:21,258 --> 00:13:25,262
Ama doğu bölgesi
kereste konusunda özellikle zengindir.
222
00:13:25,262 --> 00:13:28,307
Mineral açısından da zengindir.
223
00:13:29,683 --> 00:13:32,812
Michoacán, Meksika'nın
en tehlikeli eyaletlerindendir.
224
00:13:32,812 --> 00:13:35,397
Uyuşturucu kartelleri devamlı çatışır,
225
00:13:35,397 --> 00:13:37,983
cinayet oranı rekor seviyededir.
226
00:13:38,651 --> 00:13:42,488
Sadece Michoacán'da
14 suç örgütü tespit ettik.
227
00:13:42,488 --> 00:13:44,657
Bunlar kayıtlı olanlar.
228
00:13:44,657 --> 00:13:46,700
Mencho Özel Kuvvetleri!
229
00:13:46,700 --> 00:13:47,743
Correa Çetesi.
230
00:13:48,285 --> 00:13:49,787
Pájaros de la Sierra.
231
00:13:50,496 --> 00:13:52,039
Yeni Michoacán Ailesi.
232
00:13:52,915 --> 00:13:53,916
Viagras.
233
00:13:54,542 --> 00:13:57,962
Birleşik Karteller.
İki tane de büyük çaplı suç örgütü var.
234
00:13:57,962 --> 00:14:00,089
Yerel müttefikleri de olan
235
00:14:00,089 --> 00:14:03,217
Jalisco Yeni Nesil Karteli
ve Sinaloa Karteli.
236
00:14:03,217 --> 00:14:08,055
Silahtan tutun uyuşturucuya kadar
her şeyin ticaretini yapıyorlar.
237
00:14:08,681 --> 00:14:11,267
Kartellerin gelirinin büyük bir kısmı
238
00:14:11,267 --> 00:14:14,186
metamfetamin imalatından
239
00:14:14,186 --> 00:14:16,480
ve meth laboratuvarlarından geliyor.
240
00:14:21,151 --> 00:14:23,779
{\an8}Michoacán
uyuşturucu kartelleri için önemli
241
00:14:23,779 --> 00:14:26,949
{\an8}çünkü kuzeydeki
uyuşturucu ticareti yolunun bir parçası.
242
00:14:26,949 --> 00:14:29,618
Bu yolları farklı gruplar kontrol ediyor.
243
00:14:31,453 --> 00:14:35,916
Güney Amerika'dan gelen sevkiyatların
çıkarma noktası burası.
244
00:14:35,916 --> 00:14:40,296
Bu sevkiyatlar sınıra ulaşmak için
kara yolundan gitmek zorunda.
245
00:14:48,012 --> 00:14:49,013
Lanet olsun!
246
00:14:53,976 --> 00:14:56,270
Michoacán'da şiddet giderek artıyor.
247
00:14:56,270 --> 00:14:59,607
Kasten adam öldürme suçunda
%22'lik bir artış var.
248
00:14:59,607 --> 00:15:02,902
Maalesef bu şiddet bitecek gibi değil.
249
00:15:03,485 --> 00:15:06,280
Bu durum kartelleri böldü.
250
00:15:06,280 --> 00:15:10,826
Ana suç eylemleri olan
uyuşturucu ticareti evrilerek
251
00:15:10,826 --> 00:15:13,746
daha geniş bir suç yelpazesine dönüştü.
252
00:15:13,746 --> 00:15:20,127
Gasp, adam kaçırma
ve yasa dışı kerestecilik.
253
00:15:26,717 --> 00:15:28,677
Meksika'daki kereste ihracatı
254
00:15:28,677 --> 00:15:30,930
3,2 milyar dolar değerinde.
255
00:15:30,930 --> 00:15:35,476
Tahminlere göre
Meksika'dan çıkan kerestenin %70'i
256
00:15:35,476 --> 00:15:37,019
yasa dışı elde ediliyor.
257
00:15:42,066 --> 00:15:44,026
Bu kerestelerin büyük kısmı
258
00:15:44,026 --> 00:15:45,903
ABD'ye gidiyor.
259
00:15:49,740 --> 00:15:52,076
Organize suç örgütleri de
260
00:15:52,076 --> 00:15:54,411
bu kârdan istifade edip
261
00:15:54,411 --> 00:15:57,831
bir kısmına konmaya çalışıyor.
262
00:16:01,335 --> 00:16:03,796
Bunu gasp yoluyla
263
00:16:03,796 --> 00:16:06,799
ve kereste şirketlerine
koruma sunarak yapıyorlar.
264
00:16:06,799 --> 00:16:09,635
Ama bu organize suç örgütlerinin
kereste işine
265
00:16:09,635 --> 00:16:12,388
daha çok girdiğini görüyoruz.
266
00:16:12,388 --> 00:16:13,806
{\an8}Homero ormanlarımızın...
267
00:16:13,806 --> 00:16:15,182
{\an8}LA VOZ DE MICHOACÁN MUHABİRİ
268
00:16:15,182 --> 00:16:16,976
{\an8}...altın madeni olduğunu söylerdi.
269
00:16:16,976 --> 00:16:18,894
{\an8}Otuz metrelik bir çam ağacı
270
00:16:18,894 --> 00:16:21,271
18.000 pesoya satılabilir.
271
00:16:55,431 --> 00:16:59,059
Ağaç kesen, ağaç çalan bazı kişileri
272
00:16:59,768 --> 00:17:01,020
suçüstü yakaladık.
273
00:17:01,020 --> 00:17:04,273
Yaşam alanını kapatıp
yetkililerden yardım istedik.
274
00:17:04,273 --> 00:17:06,191
Ama yetkililer onları koruyor.
275
00:17:13,282 --> 00:17:15,784
Gururla nöbet tutuyoruz
276
00:17:15,784 --> 00:17:18,162
çünkü ormanlarımızı kirletemeyecekler.
277
00:17:18,162 --> 00:17:21,165
Devletin dikkatini çekmemizi de sağlıyor.
278
00:17:54,073 --> 00:17:55,741
Akşam daha sakin olduğu için
279
00:17:55,741 --> 00:18:00,329
elektrikli testere ya da balta sesini
duymak daha kolaydır.
280
00:18:07,961 --> 00:18:08,879
Ormana sadece
281
00:18:09,546 --> 00:18:12,424
tüfek ve bıçak götürüyoruz.
282
00:18:15,135 --> 00:18:17,179
Riske girdiğimizi biliyoruz.
283
00:18:20,766 --> 00:18:24,394
Avantajları
ormanı avuçlarının içi gibi bilmeleriydi.
284
00:18:38,075 --> 00:18:43,372
Onları yakalıyor
ve yetkililere teslim ediyorlardı.
285
00:18:51,630 --> 00:18:53,132
- Yüzünü göster.
- Hadi!
286
00:18:53,132 --> 00:18:56,135
- O senin patronun dostum.
- Kaldır onu.
287
00:18:56,135 --> 00:18:59,054
Sadece cesaretiyle silahlanan bölge halkı
288
00:18:59,054 --> 00:19:02,057
kerestelere el koydu.
289
00:19:05,310 --> 00:19:10,315
Ama kesilen onca ağacı gördüğünde
suç duyurusunda bulundu.
290
00:19:11,733 --> 00:19:14,862
Ama o insanlar ona şöyle dedi.
291
00:19:15,529 --> 00:19:17,030
"Çıktığımızda görüşürüz."
292
00:19:22,619 --> 00:19:25,789
Toplantılarımızda birçok kez şunu söyledi.
293
00:19:25,789 --> 00:19:30,669
"Kardeşlerim, ormanlardaki,
yaşam alanımızdaki haklarımızı
294
00:19:30,669 --> 00:19:32,129
{\an8}korumaya devam edelim."
295
00:19:32,129 --> 00:19:33,338
{\an8}HOMERO'NUN ARKADAŞI
296
00:19:33,338 --> 00:19:35,007
{\an8}"Birimiz öldürülse bile
297
00:19:35,007 --> 00:19:36,800
hepimizi öldüremezler."
298
00:19:49,521 --> 00:19:54,651
{\an8}Organize suçların sonraki adımının
299
00:19:54,651 --> 00:20:00,282
{\an8}doğal kaynakları ele geçirmek
olduğunu söylemişti.
300
00:20:00,282 --> 00:20:01,867
{\an8}EDİTÖR, EL SOL DE MORELIA
301
00:20:08,707 --> 00:20:13,253
Suyu ve ormanı
ele geçireceklerini söylerdi.
302
00:20:13,253 --> 00:20:15,088
Bunu yaptılar da.
303
00:20:15,088 --> 00:20:17,299
Şu an bunu yaşıyoruz.
304
00:20:19,843 --> 00:20:24,681
Organize suç örgütleri
her yerde aynı şekilde çalışır.
305
00:20:27,392 --> 00:20:28,936
Bir konvoy olur.
306
00:20:28,936 --> 00:20:32,606
Kamyonetlerde 20, 30 silahlı adam vardır.
307
00:20:32,606 --> 00:20:34,399
Kasalarında testerelerle
308
00:20:34,399 --> 00:20:36,026
ormana doğru ilerlerler.
309
00:20:44,326 --> 00:20:48,538
Kereste dolu kamyonetler
tepeden aşağı iner.
310
00:20:58,257 --> 00:21:00,175
Çekirdek bölgenin peşindelerdir.
311
00:21:02,427 --> 00:21:04,763
Çekirdek bölge dokunulmaz bir bölgedir.
312
00:21:05,347 --> 00:21:08,141
Kral kelebeklerinin yuvasıdır.
313
00:21:14,439 --> 00:21:16,817
Ormanı kestikten sonra
314
00:21:16,817 --> 00:21:17,943
orayı yakarlar.
315
00:21:19,987 --> 00:21:21,863
Toprak erozyona uğrar
316
00:21:21,863 --> 00:21:24,491
ve yapısını değiştirirler.
317
00:21:24,491 --> 00:21:26,910
Çam ekmeye elverişli değildir.
318
00:21:26,910 --> 00:21:29,830
Ama başka ne isterseniz ekebilirsiniz,
319
00:21:29,830 --> 00:21:31,581
bu da genelde avokado olur.
320
00:21:37,671 --> 00:21:42,426
Organize suç grupları
bu sayede ek gelir elde ederler.
321
00:21:42,426 --> 00:21:49,308
Yasa dışı yoldan elde ettikleri arazilerde
avokado üretimini teşvik ederek.
322
00:21:49,308 --> 00:21:56,023
Bugünlerde birçok organize suç örgütü
hektarlarca avokado tarlasına sahip.
323
00:22:01,320 --> 00:22:05,949
Sonra birdenbire
Meksika'nın ürettiğini tüketecek
324
00:22:05,949 --> 00:22:08,952
ve milyarlarca dolarlık gelir sağlayacak
325
00:22:10,120 --> 00:22:13,123
çok büyük bir pazara sahip oldular.
326
00:22:13,874 --> 00:22:17,002
Organize suç örgütleri
iki büyük ekonomi olan
327
00:22:17,002 --> 00:22:19,755
Meksika ve ABD arasındaki
328
00:22:19,755 --> 00:22:23,550
bu uluslararası ticarete
daha çok müdahil olmaya başlıyor.
329
00:22:24,593 --> 00:22:25,635
Son 10 yıl içinde
330
00:22:25,635 --> 00:22:30,265
avokado talebinin artması
doğal kaynakların küçülmesine neden oldu.
331
00:22:30,265 --> 00:22:33,602
Korunan bir ormanı
332
00:22:33,602 --> 00:22:37,397
avokado tarlasına dönüştürmek
zor bir iştir.
333
00:22:38,940 --> 00:22:42,152
Avokado tarımına dönmek
334
00:22:42,152 --> 00:22:45,906
kelebekleri doğrudan etkilemez
ama şu an etkiliyor
335
00:22:45,906 --> 00:22:47,991
çünkü çok fazla su kullanılıyor.
336
00:22:48,492 --> 00:22:51,286
O yüzden tarımsal araziler yaratıp
337
00:22:51,286 --> 00:22:53,705
yer altı sularını çalmaya başlıyorlar.
338
00:22:54,956 --> 00:22:57,542
Bu su kral kelebeği ormanlarından geliyor
339
00:22:57,542 --> 00:23:02,047
ve kelebekler de dâhil olmak üzere
hem insanları hem doğal yaşamı etkiliyor.
340
00:23:05,384 --> 00:23:07,677
Homero endişeliydi
341
00:23:07,677 --> 00:23:11,848
çünkü her geçen gün
yeni bir orman yangını çıkıyordu.
342
00:23:15,769 --> 00:23:16,895
Şöyle derdi.
343
00:23:18,063 --> 00:23:19,731
"Uyuşturucu tacirleri bizi vurdu."
344
00:23:20,273 --> 00:23:23,819
"Her şey için, orman için bile
bizi suçlayacaklar."
345
00:23:24,403 --> 00:23:26,571
Yaşadığı sürece organize suçların
346
00:23:26,571 --> 00:23:30,242
topluluğumuza nüfuz etmesine
izin vermeyeceğini söyledi.
347
00:23:35,163 --> 00:23:36,665
Hepsi birbirini tanıyor.
348
00:23:37,416 --> 00:23:40,669
Orada yaşayanlar şikâyette bulunursa
349
00:23:40,669 --> 00:23:43,713
bunu duyarlar ve onların ya da ailelerinin
350
00:23:44,297 --> 00:23:45,882
peşinden gelirler.
351
00:23:48,051 --> 00:23:49,594
"Ciddi bir sorunum var
352
00:23:49,594 --> 00:23:52,180
ve çözebileceğimi sanmıyorum."
353
00:23:53,974 --> 00:23:55,642
Bunlar onun sözleriydi.
354
00:23:57,477 --> 00:23:59,813
El Rosario Yaşam Alanı terk edildi.
355
00:23:59,813 --> 00:24:02,065
{\an8}Homero Gómez güvensizlik ortamının
356
00:24:02,065 --> 00:24:06,736
{\an8}ziyaretçi sayısını
%70 azalttığını vurguladı.
357
00:24:06,736 --> 00:24:08,613
Keresteciliğe izin vermiyoruz.
358
00:24:08,613 --> 00:24:10,240
Hayatımızı riske atıyoruz.
359
00:24:10,907 --> 00:24:14,661
Ama bizi dinlemek veya yardım etmek yerine
baskı görüyoruz.
360
00:24:14,661 --> 00:24:17,956
Dinlemek ya da yardım etmek yerine
bizi susturdular.
361
00:24:17,956 --> 00:24:22,127
Yerel ya da ulusal basınla
nasıl konuşuyorsa
362
00:24:22,127 --> 00:24:26,214
uluslararası örgütlerle de
aynı rahatlıkla konuşuyordu.
363
00:24:26,214 --> 00:24:29,342
Basın aracılığıyla
364
00:24:29,342 --> 00:24:31,928
tüm ülkede ve uluslararası çapta
365
00:24:31,928 --> 00:24:34,681
dikkat çekerek daha büyük bir
366
00:24:34,681 --> 00:24:36,766
{\an8}etki yaratabileceğini biliyordu.
367
00:24:36,766 --> 00:24:40,270
{\an8}Kral kelebeği yaşam alanı
günde 500 ağaç kesilmesiyle
368
00:24:40,270 --> 00:24:43,565
{\an8}ciddi bir tehlike altında.
369
00:24:44,065 --> 00:24:48,278
Her yıl ana haber bültenleri
370
00:24:48,278 --> 00:24:51,781
kral kelebeklerinin gelişini haber yapar.
371
00:24:51,781 --> 00:24:54,951
Ama bunu yaparak
hikâyenin karanlık kısmına,
372
00:24:54,951 --> 00:24:57,496
biyosferin ormansızlaşmasına da
ışık tutarlardı.
373
00:24:57,496 --> 00:25:00,499
Homero ile düzenli olarak
röportaj yaparlardı.
374
00:25:00,499 --> 00:25:02,834
Yasa dışı keresteci tehdidi vardı
375
00:25:02,834 --> 00:25:05,921
ama halk birlik oldu ve buna engel oldu.
376
00:25:05,921 --> 00:25:08,340
Ardından onları gözaltına aldırdık.
377
00:25:08,340 --> 00:25:11,218
Bizi bilgilendirirdi. "Geldiler" derdi.
378
00:25:11,218 --> 00:25:16,515
Bunu kamera önünde söylemezdi
çünkü ihtiyatlıydı.
379
00:25:16,515 --> 00:25:19,309
Homero ile düzenli olarak
röportaj yaparlardı.
380
00:25:19,309 --> 00:25:22,479
Bunu kamera önünde söylemezdi
çünkü ihtiyatlıydı.
381
00:25:22,979 --> 00:25:25,774
Basının baskısı
ve Homero'nun sosyal aktivizmi
382
00:25:25,774 --> 00:25:30,529
yetkilileri organize suç üyelerine karşı
önlem almaya zorladı.
383
00:25:30,529 --> 00:25:34,282
Operasyonlar düzenlemek,
soruşturma yürütmek
384
00:25:34,282 --> 00:25:38,245
ve yasa dışı kereste sevkiyatlarına
el koymak zorunda kaldılar.
385
00:25:43,708 --> 00:25:47,295
Bölgedeki uyuşturucu karteli
rahatsız olmaya başladı.
386
00:25:47,295 --> 00:25:50,715
Çünkü Homero
yaşam alanına dikkat çekiyordu.
387
00:25:50,715 --> 00:25:55,178
Kendi ailesini
ve onu lider olarak gören topluluğunu
388
00:25:55,178 --> 00:25:56,972
ayakta tutmak için
389
00:25:56,972 --> 00:26:00,725
organize suç örgütleriyle çarpıştı.
390
00:26:13,863 --> 00:26:15,323
Michoacán'da
391
00:26:15,323 --> 00:26:18,618
organize suçlar politik destek arıyor.
392
00:26:18,618 --> 00:26:20,745
Bilinmeyen bir nedenden ötürü
393
00:26:22,247 --> 00:26:27,586
her şeyi kontrol edebilen
politik bir yapıya
394
00:26:27,586 --> 00:26:29,879
dönüşmek istiyorlar.
395
00:26:29,879 --> 00:26:31,506
Pablo Escobar gibi
396
00:26:32,424 --> 00:26:33,717
olmak istiyorlar.
397
00:26:35,010 --> 00:26:37,887
Eyaletin son dört ya da beş valisinin
398
00:26:37,887 --> 00:26:40,348
organize suçlarla
399
00:26:40,348 --> 00:26:43,560
doğrudan bağlantısı vardı.
400
00:26:45,562 --> 00:26:47,564
{\an8}Bu güvensizlik ortamını
401
00:26:47,564 --> 00:26:50,900
{\an8}ortadan kaldıracağız!
402
00:26:50,900 --> 00:26:51,985
MICHOACÁN POLİSİ
403
00:26:52,652 --> 00:26:54,904
{\an8}Michoacán'ı geliştireceğiz
404
00:26:54,904 --> 00:26:56,615
{\an8}ve onu
405
00:26:56,615 --> 00:27:00,827
{\an8}Meksika'nın
en güvenli eyaletlerinden biri yapacağız.
406
00:27:00,827 --> 00:27:01,786
Teşekkürler.
407
00:27:02,287 --> 00:27:04,873
Michoacán'daki
aktivistler ve politikacılar
408
00:27:04,873 --> 00:27:08,043
yerel basında Silvano Aureoles'e karşı
409
00:27:08,043 --> 00:27:11,296
suçlamalarda bulunuyor.
410
00:27:11,296 --> 00:27:14,132
Silvano Aureoles kendi yönetiminde
411
00:27:14,132 --> 00:27:17,218
yedi sığınak yaptırarak
milyonlarca peso harcadı.
412
00:27:22,724 --> 00:27:28,146
{\an8}Silvano, Tapınak Şövalyeleri Karteli'ni
desteklerken yakalandı.
413
00:27:28,146 --> 00:27:32,025
{\an8}Görünüşe göre örgütün lideri Dulce
414
00:27:32,025 --> 00:27:35,654
{\an8}birkaç gün önce
ona iki milyon dolar vermiş.
415
00:27:35,654 --> 00:27:38,406
Size iki milyon dolar verdikleri
söyleniyor.
416
00:27:38,406 --> 00:27:41,409
Diyorum ya Ciro.
Her türlü soruşturmaya açığım.
417
00:27:42,619 --> 00:27:47,374
İşleri yoluna koymaya
418
00:27:47,374 --> 00:27:50,460
{\an8}çok kararlıydım.
419
00:27:50,460 --> 00:27:52,087
{\an8}MICHOACÁN VALİSİ 2015-2021
420
00:27:52,087 --> 00:27:54,255
{\an8}Eyaletin kapasitesini arttırdım.
421
00:27:54,255 --> 00:27:56,257
Ama yöresel seviyede
422
00:27:56,257 --> 00:27:59,219
belediyeler tamamen savunmasızdır.
423
00:27:59,219 --> 00:28:03,223
O suç örgütleri serbestçe dolaşıp
kendi çıkarları için
424
00:28:03,223 --> 00:28:05,058
halka baskı yapmaya başladı.
425
00:28:05,058 --> 00:28:08,019
Bu suç örgütlerinin yaptığı iş ne peki?
426
00:28:08,019 --> 00:28:09,604
Uyuşturucu ticareti
427
00:28:10,105 --> 00:28:12,357
ve yasa dışı kerestecilik.
428
00:28:17,028 --> 00:28:21,866
Yasa dışı kerestecilik çok kârlı bir iş.
429
00:28:21,866 --> 00:28:23,952
Çok cazip.
430
00:28:23,952 --> 00:28:28,915
Hatta şunu söyleyebilirim ki
şu anda geçmişe göre
431
00:28:29,499 --> 00:28:34,546
yasa dışı kerestecilik yapmak
esrar yetiştirmekten daha kârlı.
432
00:28:37,924 --> 00:28:41,678
Homero ve El Rosario halkı,
topluluklarını korumak için
433
00:28:41,678 --> 00:28:43,847
o suç örgütleriyle yüzleşti.
434
00:28:44,806 --> 00:28:47,642
Komşu bölgelere bakarsanız
435
00:28:48,143 --> 00:28:52,105
ormanlarının
ne kadar küçüldüğünü görürsünüz.
436
00:28:52,105 --> 00:28:54,691
Ama El Rosario
kendi ormanını korudu. Niye?
437
00:28:54,691 --> 00:29:00,280
Homero'nun azimle ve cesaretle
onlarla yüzleşmesi sayesinde.
438
00:29:00,280 --> 00:29:01,990
Silahlı çatışma bile oldu.
439
00:29:05,869 --> 00:29:07,203
Bunun dışında
440
00:29:07,203 --> 00:29:09,497
onunla anlaşmazlıklarımız oldu.
441
00:29:10,206 --> 00:29:15,628
Davasını haklı bulsam da
bize bir direniş gösteriyordu
442
00:29:15,628 --> 00:29:20,800
çünkü politik bölgesine
tecavüz ettiğimizi düşünüyordu.
443
00:29:22,677 --> 00:29:24,262
Bu büyük bir fırsat.
444
00:29:24,262 --> 00:29:27,056
Komşumuza
445
00:29:27,056 --> 00:29:29,225
ağaç ekmesini söyleyebiliriz.
446
00:29:29,225 --> 00:29:32,604
Bu sayede aylık bir gelir elde edecek.
447
00:29:32,604 --> 00:29:35,398
Basın toplantılarında
448
00:29:35,398 --> 00:29:37,901
vali istediğini söyleyebilir.
449
00:29:37,901 --> 00:29:42,822
Ama özünde kral kelebekleri
ve doğudaki ormanlar
450
00:29:42,822 --> 00:29:44,240
umurunda bile değildi.
451
00:29:44,240 --> 00:29:45,909
Homero şunu da söylerdi.
452
00:29:45,909 --> 00:29:49,704
"O dostum olsa da beni görmezden geldi.
Hiç cevap alamıyorum."
453
00:29:49,704 --> 00:29:52,999
Vali Silvano bir söz verdi
ama arkasında durmadı.
454
00:29:52,999 --> 00:29:55,502
Hiçbirinin geldiğini görmedik.
455
00:29:55,502 --> 00:30:00,089
Ağaçlarımızın kesilmesine engel oluyoruz.
Hayatımızı riske atıyoruz.
456
00:30:00,089 --> 00:30:03,760
Sarhoş, barmenin hâlinden anlamaz derler.
457
00:30:03,760 --> 00:30:05,011
Demem o ki
458
00:30:05,845 --> 00:30:08,807
protesto eden,
talepte bulunan tarafta olmakla
459
00:30:08,807 --> 00:30:10,141
resmî kararlar veren
460
00:30:10,141 --> 00:30:12,060
bir devlet makamında olmak
461
00:30:12,060 --> 00:30:15,605
aynı şey değildir.
462
00:30:20,109 --> 00:30:24,531
Onlara yeterince yardım etmediğimi
463
00:30:24,531 --> 00:30:27,325
öfkeli bir biçimde dile getirirdi.
464
00:30:27,325 --> 00:30:30,954
Parayı aldı. 4,5 milyon peso gitti.
465
00:30:30,954 --> 00:30:33,039
Ne paramız ne kaynağımız var.
466
00:30:33,039 --> 00:30:35,458
- İnsanlar böyle çalışamaz.
- Tek tek.
467
00:30:35,458 --> 00:30:38,002
Yoksa liste uzar gider.
468
00:30:38,002 --> 00:30:40,839
Silvano'yu protesto etmeye gittik.
469
00:30:40,839 --> 00:30:44,175
{\an8}Bir çözüm arayalım, geçmişi unutalım.
470
00:30:44,175 --> 00:30:47,971
Silvano onun dostu sanıyorduk.
471
00:30:47,971 --> 00:30:50,223
Nihayetinde olmadığını fark ettik.
472
00:30:50,223 --> 00:30:51,641
Bunları kayda alın.
473
00:30:52,642 --> 00:30:57,564
İşte o zaman
Homero'yu yakalayıp tutukladılar.
474
00:31:01,109 --> 00:31:02,527
"Onu bırakmazsanız
475
00:31:02,527 --> 00:31:04,654
{\an8}herkesi toplarız" dedik.
476
00:31:05,613 --> 00:31:08,825
"Biz 250 kişiysek 1.000 kişi daha gelir."
477
00:31:10,660 --> 00:31:12,078
Herkes bu tarafa gelsin!
478
00:31:12,579 --> 00:31:14,163
- Buradan dön.
- Buraya gel.
479
00:31:14,163 --> 00:31:15,415
Bu tarafa dön.
480
00:31:16,416 --> 00:31:18,418
Onu bıraktılar ve geri döndük.
481
00:31:19,377 --> 00:31:22,046
Saat 3.00 gibi El Rosario'ya vardık.
482
00:31:22,046 --> 00:31:23,631
Onunla dönmeyi başardık.
483
00:31:24,340 --> 00:31:27,760
Kral kelebeği yaşam alanı
patlamaya hazır bomba gibiydi.
484
00:31:27,760 --> 00:31:29,846
Çatışma içindeki politik gruplar,
485
00:31:30,597 --> 00:31:34,309
hâkimiyet kurmaya çalışan suç örgütleri
486
00:31:34,309 --> 00:31:38,104
ve karşılarında hepsine meydan okuyup
köşeye sıkıştıran,
487
00:31:38,104 --> 00:31:39,898
problemi basına taşıyan
488
00:31:39,898 --> 00:31:44,193
ve alternatif bir
politik hareket sunan bir rakip.
489
00:31:44,193 --> 00:31:47,071
Tarihi bir an.
Kelebekler hiç böyle gecikmedi.
490
00:31:47,071 --> 00:31:49,324
İklim değişikliğinin sonucu bu.
491
00:31:49,324 --> 00:31:51,534
Kuzey ülkeleri
kelebekleri tehlikeye atıyor.
492
00:31:51,534 --> 00:31:54,162
Rastgele kullandıkları böcek ilaçları
493
00:31:54,162 --> 00:31:57,457
ve büyük transgenik mısır tarlaları
ağaçları öldürüyor.
494
00:31:57,457 --> 00:32:00,460
Sorun da bu zaten, adı da Monsanto.
495
00:32:00,460 --> 00:32:01,628
{\an8}HOMERO'NUN KARDEŞİ
496
00:32:01,628 --> 00:32:04,172
{\an8}Hep bizim için mücadele etti
ve valimiz olmak istedi.
497
00:32:04,172 --> 00:32:05,548
Seçimde aday oldu.
498
00:32:06,174 --> 00:32:11,512
Valimiz turizmde ve kültürel alanlarda
hiç görülmemiş değişiklikler yaptı.
499
00:32:11,512 --> 00:32:14,515
Hâlâ sadece fotoğraf için gelenler var.
500
00:32:14,515 --> 00:32:16,643
Valiye yakın olmak istiyorlar.
501
00:32:16,643 --> 00:32:19,228
Ama yardım istediğimizde
sırt çeviriyorlar.
502
00:32:19,729 --> 00:32:21,731
Valinin değişikliklerinden memnunum.
503
00:32:22,941 --> 00:32:25,443
Kardeşimin politikaya girmesinin
ana nedeni
504
00:32:25,443 --> 00:32:30,323
davası ve doğaya, kral kelebeklerine
duyduğu sevgiydi.
505
00:32:30,323 --> 00:32:34,077
Kardeşim özünde
506
00:32:34,077 --> 00:32:35,703
güç düşkünü biri değildi.
507
00:32:35,703 --> 00:32:38,539
{\an8}Bunu sosyal sorumluluk olarak görürdü.
508
00:32:38,539 --> 00:32:41,542
Dostluk ve insanlara yardım adına
birçok iş yaptı.
509
00:32:45,880 --> 00:32:49,842
El Rosario halkı bunu biliyor.
O yüzden onu seviyor.
510
00:32:49,842 --> 00:32:52,095
Çünkü orada geçirdiği süre zarfında
511
00:32:52,095 --> 00:32:55,473
bir daha tekrarlanmayacak
büyük işler başarıldı.
512
00:33:04,232 --> 00:33:05,858
Babam aday olduğunda
513
00:33:06,442 --> 00:33:07,652
kaçırıldı.
514
00:33:08,152 --> 00:33:11,614
Üstünde baskı kurup
kazanmamasını sağlamak için.
515
00:33:13,533 --> 00:33:16,786
Halkına başkasına oy vermelerini
ya da hiç vermemelerini
516
00:33:16,786 --> 00:33:19,038
söylemesini istediler.
517
00:33:22,625 --> 00:33:26,379
Seçimleri kazanırsa
ona ve tüm ailesine bela olmakla
518
00:33:26,379 --> 00:33:29,382
tehdit ettiler.
519
00:33:34,554 --> 00:33:35,513
Pazarlık yapmak
520
00:33:36,180 --> 00:33:37,098
istediler.
521
00:33:39,976 --> 00:33:42,228
Protestoları bırakmasını,
522
00:33:42,729 --> 00:33:45,148
yasa dışı keresteciliğe
karışmamasını istediler.
523
00:33:50,486 --> 00:33:52,321
Sabah babamı bıraktılar.
524
00:33:52,989 --> 00:33:55,074
Ertesi gün seçim günüydü.
525
00:33:55,616 --> 00:34:00,204
Cumartesi günü boyunca insanları
oy vermekten caydırmaya çalıştılar.
526
00:34:05,543 --> 00:34:10,214
O zamanlar
iki kişinin kaçırıldığı söylentisi vardı.
527
00:34:10,214 --> 00:34:12,050
Her şey kapalıydı
528
00:34:12,050 --> 00:34:15,261
çünkü birisi ölü bulunmuştu.
529
00:34:17,138 --> 00:34:20,433
O zamanlar bu bölge
en yüksek kaçırılma oranına sahipti.
530
00:34:22,852 --> 00:34:26,647
Topluluk üyeleri kaçırılıyor,
ertesi gün ölü bulunuyordu.
531
00:34:26,647 --> 00:34:30,485
Seçim döneminde adaylar öldürülüyordu.
532
00:34:32,487 --> 00:34:35,198
Pencere kenarında çok vakit geçirirdi.
533
00:34:35,198 --> 00:34:39,744
Yoldan bir araba geçerse
gelip onu kaçıracaklarını düşünürdü.
534
00:34:39,744 --> 00:34:41,704
Çünkü çok endişeliydi.
535
00:34:42,789 --> 00:34:47,293
Michoacán'daki suç örgütlerince kaçırıldım
536
00:34:47,293 --> 00:34:50,922
ama bu savaşmamıza engel olmadı.
537
00:34:55,426 --> 00:35:01,349
13 OCAK 2020
538
00:35:03,226 --> 00:35:06,646
O sabah onu beklememi,
539
00:35:06,646 --> 00:35:09,357
{\an8}toplantısının uzamayacağını söyledi.
540
00:35:09,941 --> 00:35:13,236
Toplantıdan sonra beni okula bırakacaktı.
541
00:35:21,702 --> 00:35:24,330
Art arda telefonlar aldı.
542
00:35:24,330 --> 00:35:28,584
Sanırım at yarışına
gidip gitmeyeceğini soruyorlardı.
543
00:35:30,753 --> 00:35:33,714
Onu arayan kişi belediye vekili
544
00:35:34,215 --> 00:35:36,384
Elizabeth'ti.
545
00:35:37,385 --> 00:35:40,680
Yeğenimi otobüse bırakmak için
toplantıdan çıktı.
546
00:35:41,639 --> 00:35:43,307
Beni arayıp şöyle dedi.
547
00:35:43,307 --> 00:35:46,435
"Homero'ya geldiğimi söyle,
bir de gömlek getir
548
00:35:46,435 --> 00:35:48,771
çünkü üstümü değiştirecek vaktim yok."
549
00:35:50,356 --> 00:35:54,152
Şehir festivalinin son günüydü.
At yarışına gittiğini söyledi.
550
00:35:54,152 --> 00:35:57,029
Festivalde önemli politikacılar vardı
551
00:35:57,029 --> 00:35:58,823
ve onu bekliyorlardı.
552
00:35:59,782 --> 00:36:04,704
Küçük Homero'yu
elinde bir gömlekle gönderdim.
553
00:36:06,164 --> 00:36:07,373
Konuşuyorduk.
554
00:36:07,373 --> 00:36:10,626
Gelecek dönemdeki derslerimi sordu.
555
00:36:11,377 --> 00:36:13,379
Ona konulardan bahsettim.
556
00:36:13,880 --> 00:36:15,131
Sonra
557
00:36:15,715 --> 00:36:17,383
bir anda konuşmayı kestik.
558
00:36:26,017 --> 00:36:27,894
Otobüse bindim.
559
00:36:31,689 --> 00:36:33,399
Onu en son o zaman gördüm.
560
00:36:38,279 --> 00:36:41,199
Homero yöresel at koşusuna gidecekti.
561
00:36:45,745 --> 00:36:47,205
Liderler davet etmişti.
562
00:36:50,750 --> 00:36:52,084
Hem sosyal bir buluşma
563
00:36:52,793 --> 00:36:55,004
hem de bir iş toplantısıydı.
564
00:37:01,344 --> 00:37:03,179
Çıktılar!
565
00:37:16,108 --> 00:37:17,985
Facebook'taki bir fotoğrafta
566
00:37:17,985 --> 00:37:20,571
başkalarıyla birlikte gördüm.
567
00:37:21,489 --> 00:37:23,324
İyi vakit geçirdiğini düşündüm.
568
00:37:52,770 --> 00:37:55,690
Saat 21.00 ya da 22.00'ydi.
569
00:37:56,440 --> 00:37:57,692
Uyuyamıyordum.
570
00:37:59,151 --> 00:38:01,988
Saat 4.00 olmuştu ama hâlâ gelmemişti.
571
00:38:01,988 --> 00:38:03,322
Neredeydi?
572
00:38:03,322 --> 00:38:06,617
Annem aradı.
573
00:38:06,617 --> 00:38:09,704
Ondan haber alıp almadığımı sordu,
ona ulaşamıyordu.
574
00:38:16,210 --> 00:38:17,503
Ben de
575
00:38:18,129 --> 00:38:20,256
polisi aramaya başladım.
576
00:38:20,256 --> 00:38:22,883
Babamdan ya da arabasından bir iz yoktu.
577
00:38:25,845 --> 00:38:28,180
Onu aramaya ilk çıkan bendim.
578
00:38:28,180 --> 00:38:30,057
İçimde kötü bir his vardı.
579
00:38:30,641 --> 00:38:34,020
Festivalin olduğu yere vardığımda
580
00:38:34,520 --> 00:38:36,772
ilk gördüğüm şey arabasıydı.
581
00:38:39,025 --> 00:38:40,151
Ama orada yoktu.
582
00:38:40,151 --> 00:38:41,569
{\an8}HOMERO'NUN KIZ KARDEŞİ
583
00:38:41,569 --> 00:38:45,281
Bunu görmek hiç hoşuma gitmedi,
bir şeyler tersti.
584
00:38:46,532 --> 00:38:51,162
Ocampo belediye vekili Elizabeth'i aradım.
585
00:38:51,162 --> 00:38:54,874
"Baban devlet yetkilileriyle
görüşüyordu" dedi.
586
00:38:56,876 --> 00:38:59,879
O zamanki vali yardımcısı Octavio Ocampo
587
00:39:00,588 --> 00:39:03,007
ve konsey üyesi Karina Alvarado'yla.
588
00:39:04,216 --> 00:39:06,177
Karina'yı aramamı söyledi.
589
00:39:06,719 --> 00:39:08,179
Ben de aradım.
590
00:39:08,179 --> 00:39:11,390
Festivalden ayrıldıklarında
babam hâlâ oradaymış.
591
00:39:11,390 --> 00:39:12,475
KANTİN
592
00:39:12,475 --> 00:39:16,103
O gün tüm gün çok endişelendim, korktum,
593
00:39:16,103 --> 00:39:17,605
sürekli babamı aradım.
594
00:39:17,605 --> 00:39:20,483
Telefonu çalıyor ama açmıyordu.
595
00:39:21,776 --> 00:39:24,904
14 Ocak'ta,
596
00:39:25,529 --> 00:39:29,700
16.00'da sonunda birisi
babamın telefonunu açtı.
597
00:39:31,952 --> 00:39:32,870
Bir adamdı.
598
00:39:33,371 --> 00:39:37,083
Babamın telefonunu ve tabletini
bir taco büfesinde
599
00:39:37,083 --> 00:39:38,876
unuttuğunu söyledi.
600
00:39:40,753 --> 00:39:42,963
Adam da telefonu evine götürmüş.
601
00:39:44,340 --> 00:39:46,258
Babam telefonunu asla unutmazdı.
602
00:39:46,258 --> 00:39:49,553
Çünkü turist sezonuydu
ve telefonu hiç susmazdı.
603
00:39:50,679 --> 00:39:52,556
Adama bildiklerini sordum.
604
00:39:52,556 --> 00:39:54,975
Babamın uzaklaşıp gittiğini söyledi.
605
00:40:07,613 --> 00:40:09,824
Eve döndüm, tüm ailem oradaydı.
606
00:40:09,824 --> 00:40:11,075
Babamı hiçbir yerde
607
00:40:12,410 --> 00:40:14,036
bulamadıklarını söylediler.
608
00:40:18,332 --> 00:40:20,126
"Onu aramaya gideceğim" dedim.
609
00:40:27,675 --> 00:40:30,386
Savcılığa gittik,
kayıp başvurusu yapmadan önce
610
00:40:30,386 --> 00:40:32,263
beklememizi söylediler.
611
00:40:32,263 --> 00:40:34,974
O yüzden ertesi gün başvurduk.
612
00:40:34,974 --> 00:40:37,059
SAVCILIK
613
00:40:40,688 --> 00:40:42,815
Buna "sözde adam kaçırma" deniyor.
614
00:40:42,815 --> 00:40:48,195
Telefondan tehdit ederek yapılan
bir kaçırmaymış.
615
00:40:48,195 --> 00:40:53,451
Kurbanı otel ya da kilise gibi
bir yere götürüp
616
00:40:54,410 --> 00:40:56,620
yakınlarına baskı kuruyorlarmış.
617
00:40:57,705 --> 00:40:59,832
Her yerde olabilir, dediler.
618
00:41:01,041 --> 00:41:03,335
{\an8}Kayıp başvurusu yaptıklarında...
619
00:41:03,335 --> 00:41:04,920
{\an8}CISEN DANIŞMANI 2006-2012
620
00:41:04,920 --> 00:41:08,966
{\an8}...yetkililer küçümsercesine
bu vakaya kayıtsız kaldılar.
621
00:41:08,966 --> 00:41:13,471
Bunun sözde adam kaçırma olduğunu,
yaşadığını, takip ettiklerini söylediler.
622
00:41:13,471 --> 00:41:17,725
Yetkililerin suç örgütleriyle
iş birliği yaparak
623
00:41:17,725 --> 00:41:20,769
olaylara kayıtsız kaldığını görüyoruz.
624
00:41:25,858 --> 00:41:28,319
Bir röportaj yaptım.
625
00:41:28,319 --> 00:41:30,279
Sert şeyler söyledim.
626
00:41:30,279 --> 00:41:32,740
Kardeşimin kaybolduğunu
627
00:41:32,740 --> 00:41:36,785
ve başsavcının
görevini ihmal ettiğini anlattım.
628
00:41:37,912 --> 00:41:39,371
HOMERO'NUN KAYBINDAN 1 GÜN SONRA
629
00:41:39,371 --> 00:41:40,998
Röportaj ön sayfadaydı.
630
00:41:40,998 --> 00:41:44,001
Editörün kararı buydu. Manşet yapılmıştı.
631
00:41:44,919 --> 00:41:47,880
Uluslararası örgütler
632
00:41:47,880 --> 00:41:49,548
sesimizi dünyaya duyurup
633
00:41:49,548 --> 00:41:52,927
Homero'yu araması için
devlete baskı yaparak
634
00:41:52,927 --> 00:41:54,887
davamıza destek oluyordu.
635
00:41:54,887 --> 00:41:56,347
AKTİVİSTLER İÇİN KORUMA
636
00:41:56,347 --> 00:41:58,974
Her açıdan çok önemli bir haberdi.
637
00:41:58,974 --> 00:42:02,978
Dahası Ocak ayındaydık,
kelebekler daha göçmemişti.
638
00:42:07,691 --> 00:42:10,110
Aktivist Homero Gómez'in kaybı için
639
00:42:10,110 --> 00:42:13,822
Michoacán Başsavcısı bir bülten yayınladı.
640
00:42:13,822 --> 00:42:15,908
Eyalet İnsan Halkları Komisyonu,
641
00:42:15,908 --> 00:42:19,286
yetkilileri Gómez'i aramaya teşvik etti.
642
00:42:19,286 --> 00:42:21,455
Ondan sonra her şey hareketlendi.
643
00:42:21,455 --> 00:42:24,124
Devlet yetkilileri, BM çalışanları,
644
00:42:24,708 --> 00:42:27,211
basın mensupları bize ulaştı.
645
00:42:29,463 --> 00:42:32,800
Bölge halkı ve dostlarımız
konuşmaya başladı.
646
00:42:32,800 --> 00:42:35,886
Ertesi gün 8.00'de
647
00:42:35,886 --> 00:42:38,430
300 insan onu aramaya başladı.
648
00:42:39,348 --> 00:42:40,891
İki ekibe ayrılarak
649
00:42:40,891 --> 00:42:44,019
arayacağız.
650
00:42:44,019 --> 00:42:46,855
Sonra tepenin aşağısında
tekrar buluşacağız.
651
00:42:46,855 --> 00:42:49,191
Umarım bulabiliriz.
652
00:42:55,155 --> 00:42:56,532
Buraya baktınız mı?
653
00:42:56,532 --> 00:42:57,449
Hayır.
654
00:42:58,117 --> 00:43:02,037
Kaçırılan adamı bulduğumuz
o derin çukur bu.
655
00:43:02,037 --> 00:43:04,248
Orada biri olabilir.
656
00:43:04,248 --> 00:43:05,791
- Olabilir.
- Daha aşağıda.
657
00:43:08,544 --> 00:43:14,341
Arama ekipleri bölge halkından
ve şehirli gönüllülerden oluşuyordu.
658
00:43:14,341 --> 00:43:16,510
- O tarafta bir açıklık var.
- Tamam.
659
00:43:16,510 --> 00:43:19,221
Etkileyiciydi.
660
00:43:19,221 --> 00:43:22,474
Gittiğimizde büyük bir kalabalık
bizi bekliyordu.
661
00:43:22,474 --> 00:43:24,768
Gruplara bölündük.
662
00:43:26,270 --> 00:43:30,524
En büyük kral kelebeği yaşam alanının
bulunduğu El Rosario'nun
663
00:43:30,524 --> 00:43:33,819
yönetim kurulu başkanı Gómez González
664
00:43:33,819 --> 00:43:37,364
en son pazar akşamı
toplantıdan ayrılırken görüldü...
665
00:43:37,364 --> 00:43:41,160
13 Ocak'ta Ocampo'dan kayboldu...
666
00:43:43,078 --> 00:43:46,999
Nerede olduğuna dair hâlâ bir iz yok.
667
00:43:55,549 --> 00:43:58,802
Aramaya en son görüldüğü yerden başladık.
668
00:44:00,846 --> 00:44:02,723
Stratejik bir aramaydı.
669
00:44:02,723 --> 00:44:08,479
Oradan aramamızı
başka bölgelere genişlettik.
670
00:44:28,457 --> 00:44:30,000
Bir telefon aldım.
671
00:44:31,919 --> 00:44:34,171
"Kocan elimizde" dedi.
672
00:44:36,173 --> 00:44:40,344
Rebecca beni aradı,
onu fidye için aramışlar.
673
00:44:40,344 --> 00:44:43,305
Onu görmek istedim.
Bir fotoğraf gönderdiler.
674
00:44:44,390 --> 00:44:46,016
Homero diz çökmüştü.
675
00:44:46,850 --> 00:44:49,603
Arkasında asker üniformalı adamlar durmuş
676
00:44:49,603 --> 00:44:54,650
başına silahlarını dayamışlardı.
677
00:44:54,650 --> 00:44:57,277
İyi olduğunu, salacaklarını söylediler.
678
00:44:57,277 --> 00:45:00,197
Ona bir ders vermek için
679
00:45:01,073 --> 00:45:03,534
kaçırmışlar.
680
00:45:03,534 --> 00:45:08,580
Fidyeyi ödersek
Homero öğlene kadar evde olurmuş.
681
00:45:08,580 --> 00:45:12,167
Çaresizdik, ödememiz gerektiğini düşündük.
682
00:45:19,508 --> 00:45:21,593
Annem parayı yatırmaya gitti.
683
00:45:21,593 --> 00:45:24,221
Yol boyunca onu aradılar.
684
00:45:24,221 --> 00:45:27,891
Onu takip ettiklerini,
685
00:45:27,891 --> 00:45:32,062
parayı hemen yatırmasını,
yakından izlediklerini söylediler.
686
00:45:34,440 --> 00:45:38,152
100.000 peso istediler
ama 50.000 yatırabildi.
687
00:45:55,043 --> 00:45:57,588
Ertesi gün onu geri aradılar.
688
00:45:59,256 --> 00:46:03,093
Amado amcam savcının ofisinde
onunla buluşmamızı söyledi.
689
00:46:03,093 --> 00:46:04,428
Çok korkuyorduk.
690
00:46:04,428 --> 00:46:09,099
Bizi takip ettiklerini
söyleyip duruyorlardı.
691
00:46:10,893 --> 00:46:13,604
Savcı onlara parayı vermememizi söyledi.
692
00:46:14,688 --> 00:46:16,774
Ağlayarak şöyle dedim.
693
00:46:17,274 --> 00:46:19,026
"Ama onu öldürecekler."
694
00:46:19,026 --> 00:46:23,030
Bu vaka
uzman insan kaçırılma birimine aktarıldı.
695
00:46:23,655 --> 00:46:24,656
CİNAYET SAVCISI
696
00:46:24,656 --> 00:46:28,368
{\an8}Telefon takip tekniklerini
kullanmaya başladık.
697
00:46:28,368 --> 00:46:34,958
Homero'nun ailesine yapılan çağrılar
698
00:46:35,584 --> 00:46:38,712
Tamaulipas'taki
bir hapishaneden geliyordu.
699
00:46:39,797 --> 00:46:43,801
Çevreci Homero Gómez'in
kaçırılmasının üstünden iki hafta geçti.
700
00:46:43,801 --> 00:46:46,845
Maalesef Homero'nun ailesi
701
00:46:46,845 --> 00:46:50,307
kaçıranlar tarafından
fidye ödemeye zorlanıyor.
702
00:46:50,307 --> 00:46:53,060
Aktivistin nerede olduğuna dair
bir iz yok.
703
00:46:54,102 --> 00:46:55,979
Soruşturmanın o ayağı kapandı
704
00:46:55,979 --> 00:46:59,107
ve benim de temsilcisi olduğum
705
00:46:59,107 --> 00:47:00,859
cinayet masasına aktarıldı.
706
00:47:00,859 --> 00:47:04,863
Soruşturmaya devam ettik
ama adam kaçırma vakası kapandı.
707
00:47:04,863 --> 00:47:09,076
{\an8}Onu bulacağımıza inanıyorum.
708
00:47:09,076 --> 00:47:11,912
{\an8}Ama umarım sağ salim buluruz.
709
00:47:11,912 --> 00:47:15,833
Çok hassas bir konu.
Çok talihsiz ve acı verici.
710
00:47:16,375 --> 00:47:18,460
Vali ne derse desin,
711
00:47:19,086 --> 00:47:22,339
ortaya çıkması için
hayatını feda edeceğini söylese bile
712
00:47:22,339 --> 00:47:24,383
Homero hâlâ kayıp.
713
00:47:24,383 --> 00:47:27,177
Michoacán'daki yasa dışı bıçkıhaneler
714
00:47:27,970 --> 00:47:29,930
hâlâ işletiliyor.
715
00:47:39,231 --> 00:47:44,236
Bazıları Homero'nun nerede tutulduğunu
bildiğini söyledi.
716
00:48:00,168 --> 00:48:02,713
Oraya baktık ama bir şey bulamadık.
717
00:48:02,713 --> 00:48:05,424
Polis o insanları sorguladı
718
00:48:05,424 --> 00:48:07,050
ama konuşmadılar.
719
00:48:07,050 --> 00:48:08,135
Korkuyorlardı.
720
00:48:12,014 --> 00:48:16,768
Eyalet polisi, Ocampo ve Angangueo'daki
asayişin kontrolünü ele aldı.
721
00:48:16,768 --> 00:48:19,897
{\an8}Çünkü bu şehirlerdeki 53 polis memuru
722
00:48:19,897 --> 00:48:23,358
{\an8}kral kelebeği aktivisti Homero Gómez'in
kaybı için
723
00:48:23,358 --> 00:48:26,111
{\an8}hâlâ sorgulanıyor.
724
00:48:26,904 --> 00:48:30,032
At yarışındaki asayişten
725
00:48:30,032 --> 00:48:33,827
sözde şehir emniyeti sorumluydu.
726
00:48:34,620 --> 00:48:37,748
Yani ilk sorgulananlar
727
00:48:37,748 --> 00:48:40,375
şehir emniyetinin polisleriydi.
728
00:48:40,375 --> 00:48:43,837
{\an8}Geçmişte Michoacán'da,
şehir polisinin gerçekleştirdiği
729
00:48:44,963 --> 00:48:47,174
zorla kaybolma vakalarını
730
00:48:47,174 --> 00:48:49,551
çok görmüştük.
731
00:48:51,178 --> 00:48:54,723
Michoacán Kamu Güvenliği Bakanı,
732
00:48:54,723 --> 00:48:59,353
Ocampo'daki tüm şehir polislerinin
733
00:48:59,353 --> 00:49:02,105
suç örgütü bağlantısı iddiasıyla
734
00:49:02,105 --> 00:49:05,317
soruşturulmak üzere
735
00:49:05,317 --> 00:49:07,444
gözaltına alındığını bildirdi.
736
00:49:15,160 --> 00:49:18,705
Çoğu polis
olayı örtbas etmediğini söyledi.
737
00:49:18,705 --> 00:49:24,127
Olayı örtbas eden üç ya da dört polis
olay yerinden erken ayrıldığını bildirdi.
738
00:49:24,127 --> 00:49:27,047
{\an8}POLİSLER MAHKEMEYE ÇAĞRILDI
739
00:49:27,047 --> 00:49:29,967
{\an8}HÂLÂ KAYIP
740
00:49:29,967 --> 00:49:34,513
Genelde suç örgütleri bu kadar büyük bir
eylem gerçekleştirdiğinde
741
00:49:34,513 --> 00:49:36,348
her şeyi planlar.
742
00:49:37,140 --> 00:49:39,851
Bölge yetkilileriyle iş birliği yaparlar.
743
00:49:41,269 --> 00:49:43,397
Çünkü aileler ilk yetkililere gider.
744
00:49:43,397 --> 00:49:47,192
Ayrıca adam kaçıranlar
polis barikatlarına takılmadan
745
00:49:47,192 --> 00:49:48,944
kurbanlarını taşıyabilirler.
746
00:49:51,488 --> 00:49:55,117
Bu da güvenlik önlemlerini tetiklemeden
747
00:49:55,117 --> 00:49:59,287
kaçmaları için
adam kaçıranlara ya da katillere
748
00:49:59,788 --> 00:50:01,331
30 ila 45 dakika verir.
749
00:50:02,499 --> 00:50:05,335
29 OCAK 2020
HOMERO'NUN KAYBININ 16. GÜNÜ
750
00:50:05,335 --> 00:50:08,005
Bölge Savcılığı'na çağrıldık.
751
00:50:08,005 --> 00:50:09,256
Eve dönüyordum
752
00:50:09,756 --> 00:50:10,632
ve bir anda
753
00:50:11,216 --> 00:50:14,136
bir adli tıp aracı hızla yanımdan geçti.
754
00:50:16,847 --> 00:50:18,974
Hemen telefonumu çıkardım.
755
00:50:19,516 --> 00:50:21,309
Gördüğüm ilk şey
756
00:50:22,185 --> 00:50:23,687
babamın kaybolduğu yere
757
00:50:24,688 --> 00:50:27,107
yakın bir yerde
758
00:50:27,816 --> 00:50:30,736
bir cesedin bulunduğu haberiydi.
759
00:50:31,778 --> 00:50:36,033
29 Ocak 2020'de bir telefon aldım.
760
00:50:36,033 --> 00:50:37,117
Homero'nun
761
00:50:37,868 --> 00:50:41,329
en son görüldüğü yer olan
762
00:50:42,998 --> 00:50:46,418
El Soldado'ya gelmem istendi.
763
00:50:47,544 --> 00:50:51,965
Homero'ya ait olması muhtemel
bir ceset bulduklarını söylediler.
764
00:50:51,965 --> 00:50:53,341
Yalnız gittim.
765
00:50:53,341 --> 00:50:55,844
Ailemi telaşlandırmak istemedim.
766
00:51:01,016 --> 00:51:02,851
Oraya vardığımda
767
00:51:02,851 --> 00:51:07,731
polisler ve müfettişler çoktan gelmişti.
768
00:51:07,731 --> 00:51:10,650
Acil servise yol açın.
769
00:51:13,612 --> 00:51:16,073
Kuyuya yaklaşmama müsaade ettiler.
770
00:51:16,073 --> 00:51:20,160
Oraya "su çukuru" demişlerdi
ama derindi, en az altı metreydi.
771
00:51:21,036 --> 00:51:24,122
{\an8}SEMEFO
ADLI TIP HİZMETLERİ
772
00:51:24,122 --> 00:51:25,624
Yüzükoyun yatıyordu.
773
00:51:27,542 --> 00:51:30,337
Teşhis edebilmem için
774
00:51:30,337 --> 00:51:32,756
bir adli tabibin gelip
775
00:51:32,756 --> 00:51:34,466
cesedi alması gerekiyormuş.
776
00:51:40,180 --> 00:51:42,099
Korkuyordum, acı çekiyordum.
777
00:51:42,099 --> 00:51:45,393
Keder, öfke, hiddet,
karmaşık duygular içindeydim.
778
00:51:46,478 --> 00:51:49,439
Sanki bedenim havada süzülüyordu.
779
00:51:59,032 --> 00:52:01,952
Pantolonunu tanır gibi oldum.
780
00:52:03,036 --> 00:52:06,456
Öyle bir pantolonu olduğunu hatırladım.
"Bu o" dedim.
781
00:52:06,456 --> 00:52:12,462
POLİS KORDONU
GEÇMEYİNİZ
782
00:52:12,462 --> 00:52:16,216
Fazla yaklaşmama izin vermediler,
teşhis ettirdiler
783
00:52:16,216 --> 00:52:17,717
ve sonra geri çektiler.
784
00:52:19,928 --> 00:52:24,307
Suratıma yumruk atılmıştı sanki.
Ne tepki vereceğimi bilemedim.
785
00:52:24,307 --> 00:52:27,727
Uzaklaşırken aklımdaki tek şey
786
00:52:27,727 --> 00:52:30,147
bunu aileme nasıl söyleyeceğimdi.
787
00:52:35,777 --> 00:52:37,612
Amado beni aradı.
788
00:52:38,113 --> 00:52:40,782
"Emin misin?" dedim. "Evet" dedi.
789
00:52:42,200 --> 00:52:43,910
Anneme sıkı sıkı sarıldım.
790
00:52:45,704 --> 00:52:47,164
"Her şey bitti" dedim.
791
00:52:54,838 --> 00:52:56,423
O an
792
00:52:57,007 --> 00:52:58,175
anladı.
793
00:53:13,815 --> 00:53:16,234
Onu kuyuda bulduklarını söylediklerinde
794
00:53:18,195 --> 00:53:21,489
ellerimde İncil'le "Teşekkürler" dedim.
795
00:53:26,786 --> 00:53:27,662
Çünkü
796
00:53:28,163 --> 00:53:29,956
birçok kişinin
797
00:53:30,624 --> 00:53:34,044
kaçırıldıktan sonra
bir daha görülmediğini söylemişlerdi.
798
00:53:34,044 --> 00:53:36,421
Ölü ya da diri,
799
00:53:37,380 --> 00:53:39,758
cesetleri bile bulunamıyordu.
800
00:53:41,968 --> 00:53:43,386
Tanrı'ya şükrettim.
801
00:53:43,386 --> 00:53:46,890
"Gömebileceğimiz
ve çiçek götürebileceğimiz bir beden
802
00:53:46,890 --> 00:53:48,975
verdiğin için minnettarım."
803
00:53:53,355 --> 00:53:56,149
HOMERO'NUN CESEDİ BULUNDU
804
00:53:56,149 --> 00:53:59,152
O gün bir muhabir gönderdim.
805
00:53:59,152 --> 00:54:01,655
Başka muhabirlerle birlikte gitti.
806
00:54:02,322 --> 00:54:04,491
Aynı sabah geri döndü.
807
00:54:04,491 --> 00:54:09,704
Çünkü bu vakayı
düzgün bir habere dönüştüremiyorduk.
808
00:54:09,704 --> 00:54:11,331
{\an8}HOMERO'NUN CESEDİ BULUNDU
809
00:54:11,331 --> 00:54:13,124
HOMERO GÓMEZ ÖLÜ BULUNDU
810
00:54:14,834 --> 00:54:19,381
Silahlı adamlar tuhaf minibüslerle
bölgeyi koruyordu.
811
00:54:21,216 --> 00:54:27,722
Michoacán gazetecileri için
şehir hiç olmadığı kadar sessizdi.
812
00:54:28,556 --> 00:54:33,061
Çünkü bölgedeki organize suç örgütleri
meslektaşlarımıza
813
00:54:33,687 --> 00:54:35,897
anında misilleme yapıyordu.
814
00:54:35,897 --> 00:54:38,024
Şakaları yoktu.
815
00:54:40,193 --> 00:54:43,321
{\an8}16 günlük aramadan sonra
Meksikalı yetkililer
816
00:54:43,321 --> 00:54:46,574
{\an8}çevreci aktivist Homero Gómez'in
cesedini buldu.
817
00:54:46,574 --> 00:54:50,161
{\an8}Meksika'daki
çevre ve insan hakları savunucuları
818
00:54:50,161 --> 00:54:52,247
{\an8}devamlı risk altında olduklarını söylüyor.
819
00:54:52,247 --> 00:54:56,167
Aile olarak
sadece sevdiğimiz bir ferdi kaybetmedik.
820
00:54:56,167 --> 00:54:59,170
Tüm dünya, kral kelebekleri, ormanlarımız
821
00:54:59,170 --> 00:55:01,339
yüce bir koruyucusunu kaybetti.
822
00:55:01,339 --> 00:55:04,634
{\an8}Gómez Aktivizmi yüzünden
ölüm tehditleri alıyordu.
823
00:55:04,634 --> 00:55:07,137
{\an8}13 Ocak'ta kaybolmuştu.
824
00:55:07,137 --> 00:55:10,682
Meksika'nın en ikona türlerinden biri olan
kral kelebekleri
825
00:55:10,682 --> 00:55:14,311
belki de en büyük savunucusunu kaybetti.
826
00:55:14,311 --> 00:55:17,188
{\an8}Kral kelebeği aktivisti ve koruyucusunun
827
00:55:17,188 --> 00:55:22,277
{\an8}ölüm nedeninin
boğulma olduğu iddia ediliyor.
828
00:55:22,277 --> 00:55:25,030
{\an8}Michoacán Başsavcısı'na göre
829
00:55:25,030 --> 00:55:28,825
{\an8}Homero Gómez'in cesedi
830
00:55:28,825 --> 00:55:32,412
{\an8}tarım için kullanılan
bir su kuyusunda bulundu.
831
00:55:32,996 --> 00:55:38,168
Ceset üstünde yapılan
ilk incelemeler sonucunda
832
00:55:38,168 --> 00:55:41,504
ölümün iki ila üç hafta önce vuku bulduğu...
833
00:55:41,504 --> 00:55:42,922
{\an8}MICHOACÁN BAŞSAVCISI
834
00:55:42,922 --> 00:55:45,383
{\an8}...ve görünür yarası olmadığı gözlemlendi.
835
00:55:45,383 --> 00:55:49,346
{\an8}Tipik boğulma bulguları olan
836
00:55:49,346 --> 00:55:52,557
{\an8}yüzde ve tırnaklarda morluklar mevcut.
837
00:55:53,141 --> 00:55:56,227
Eyalet Başsavcılığı adına...
838
00:55:56,227 --> 00:55:59,105
Başsavcının söylediklerine kızmıştım.
839
00:55:59,939 --> 00:56:02,150
Babamın ölümünün kaza olduğunu,
840
00:56:02,734 --> 00:56:04,652
boğulduğunu söyledi.
841
00:56:05,820 --> 00:56:06,905
O zaman
842
00:56:08,615 --> 00:56:11,284
babamın lezyonlarını
843
00:56:12,160 --> 00:56:13,453
nasıl açıklıyorsun?
844
00:56:14,120 --> 00:56:16,664
Otopsi raporuna göre
845
00:56:16,664 --> 00:56:20,585
kafasında
846
00:56:21,169 --> 00:56:22,128
travma vardı.
847
00:56:22,128 --> 00:56:26,383
Kafa travmasının
düştüğünde gerçekleştiğini varsayıyoruz.
848
00:56:27,509 --> 00:56:29,260
Ancak sizi temin ederim
849
00:56:29,260 --> 00:56:32,180
ölüm nedeni kafa travması değildi.
850
00:56:33,306 --> 00:56:36,518
Şu ana kadar
851
00:56:36,518 --> 00:56:40,939
ölümünün şiddet eylemi sonucunda
olduğunu gösteren bir kanıt yok.
852
00:56:41,606 --> 00:56:45,068
Yani şu ana kadar ki en güçlü teoriniz şu.
853
00:56:45,068 --> 00:56:48,238
Homero 13 Ocak'ta düştü ve 29 Ocak'a kadar
854
00:56:48,238 --> 00:56:51,825
suda süzüldü, öyle mi?
855
00:56:52,492 --> 00:56:53,451
Evet.
856
00:56:56,830 --> 00:57:00,542
13, 14, 15 OCAK
857
00:57:00,542 --> 00:57:04,170
16, 17, 18 OCAK
858
00:57:04,170 --> 00:57:09,467
19, 20, 21, 22 OCAK
859
00:57:09,467 --> 00:57:15,598
23, 24, 25, 26 OCAK
860
00:57:15,598 --> 00:57:17,350
27, 28 OCAK
861
00:57:17,350 --> 00:57:20,311
Adli tıp açısından baktığınızda
862
00:57:20,311 --> 00:57:23,314
bir kişinin travma sonucu
ya da düşerek öldüğünü
863
00:57:23,314 --> 00:57:25,483
ayırt edebilirsiniz.
864
00:57:25,984 --> 00:57:27,986
{\an8}O kadar sürenin sonunda...
865
00:57:27,986 --> 00:57:28,903
{\an8}ADLİ TABİP
866
00:57:28,903 --> 00:57:31,364
{\an8}...ceset çürüme belirtileri göstermeliydi.
867
00:57:31,364 --> 00:57:34,617
Korkunç bir görüntüsü olurdu.
868
00:57:35,869 --> 00:57:37,245
Pörtlemiş gözler,
869
00:57:37,245 --> 00:57:39,706
saç dökülmesi, deri ayrılması.
870
00:57:40,415 --> 00:57:41,916
Tamamen tanınmaz olurdu.
871
00:57:43,293 --> 00:57:47,005
Ne buruşmuş ne de şekli bozulmuştu.
872
00:57:47,005 --> 00:57:49,007
Elleri çok hafif buruşmuştu.
873
00:57:49,007 --> 00:57:51,885
Elinizi soğuk suya soktuğunuzda
olduğu gibi.
874
00:57:54,387 --> 00:57:58,516
Beden bütünlüğünü koruduğu için
onu oraya attıklarını söyledim.
875
00:57:59,559 --> 00:58:01,352
Kıyafetleri bile sağlamdı.
876
00:58:01,352 --> 00:58:03,813
Temiz görünüyorlardı.
877
00:58:03,813 --> 00:58:06,107
Dağılmamışlardı bile.
878
00:58:10,361 --> 00:58:14,324
Orası çok soğuktur,
özellikle kış mevsiminde,
879
00:58:14,324 --> 00:58:19,078
akşamları sıcaklık
donma noktasının altına iner.
880
00:58:19,078 --> 00:58:22,832
Ceset çürümeye başlamıştı
ama iklim koşulları nedeniyle
881
00:58:22,832 --> 00:58:26,920
korunmuş, çürüme gerçekleşmemişti.
882
00:58:29,380 --> 00:58:30,757
Savcının
883
00:58:30,757 --> 00:58:34,135
cesede dair raporu,
884
00:58:34,135 --> 00:58:38,389
Adli Tıp'ın ölüm nedenine dair raporu
885
00:58:38,389 --> 00:58:40,850
bronkoaspirasyondan bile bahsediyordu.
886
00:58:40,850 --> 00:58:44,562
Ama başsavcı cinayet ihtimalini reddetti.
887
00:58:44,562 --> 00:58:47,190
Hüsrana uğradık.
888
00:58:47,190 --> 00:58:49,609
Onun kadar önemli birinin ölümü
889
00:58:49,609 --> 00:58:52,695
nasıl dört dakikalık bir
brifinge indirgenirdi?
890
00:58:54,155 --> 00:58:57,575
Onu ne hâlde bulduğumuzu,
her şeyi biliyorduk ama bunlar
891
00:58:57,575 --> 00:59:00,328
başsavcının söyledikleriyle örtüşmüyordu.
892
00:59:00,954 --> 00:59:04,791
Çoğumuz kaza olduğuna inanmıyorduk.
893
00:59:04,791 --> 00:59:07,252
Kaza değildi. Cinayetti.
894
00:59:07,794 --> 00:59:11,714
Cesedin bulunduğu konum
hiçbir alternatif hikâyeyle örtüşmüyordu.
895
00:59:11,714 --> 00:59:17,136
Homero'nun en son görüldüğü yeri
aramamışlardı.
896
00:59:17,136 --> 00:59:20,139
Elimizdeki en tutarlı bilgi
897
00:59:20,139 --> 00:59:22,600
şuydu.
898
00:59:22,600 --> 00:59:25,853
"Nasıl oldu da Homero
16 gündür o konumdaydı
899
00:59:25,853 --> 00:59:27,730
ve orayı aramayı atladılar?"
900
00:59:29,732 --> 00:59:32,610
{\an8}Bulunduğu kuyuya...
901
00:59:32,610 --> 00:59:33,653
{\an8}HOMERO'NUN DOSTU
902
00:59:33,653 --> 00:59:36,114
{\an8}...kardeşi Juan'la daha önce bakmıştık.
903
00:59:36,698 --> 00:59:37,824
Hiçbir şey yoktu.
904
00:59:40,660 --> 00:59:46,833
Cesedin bulunduğu arazideki
coğrafi koşulları
905
00:59:46,833 --> 00:59:49,043
ve hava koşullarını düşündüğümüzde
906
00:59:49,627 --> 00:59:53,298
bir cesedi 15 gün sonra o durumda bulmak
şüpheli bir durum.
907
00:59:53,298 --> 00:59:55,049
Ceset daha tazeydi.
908
00:59:55,049 --> 00:59:58,428
O koşullar altında
15 gün boyunca bozulmadan duramazdı.
909
00:59:59,345 --> 01:00:00,805
Bu imkânsız.
910
01:00:00,805 --> 01:00:01,723
Yani
911
01:00:02,432 --> 01:00:06,519
her şey suda çok kısa süre kaldığına
işaret ediyor.
912
01:00:06,519 --> 01:00:07,687
Çok kısa bir süre.
913
01:00:07,687 --> 01:00:09,397
Bu yüzden birinin onu
914
01:00:09,897 --> 01:00:14,944
bir yerlerde esir tuttuğunu düşünüyoruz.
915
01:00:14,944 --> 01:00:19,240
Devletten ve halktan baskı görünce
belki hedef şaşırtmak için
916
01:00:19,240 --> 01:00:21,951
cesedini oraya atmışlardır.
917
01:00:26,789 --> 01:00:28,875
İnsanlar o sabah erken saatlerde
918
01:00:28,875 --> 01:00:32,795
babamın bulunduğu kuyunun etrafının
919
01:00:32,795 --> 01:00:36,841
araçlarla çevrili olduğunu söylediler.
920
01:00:37,592 --> 01:00:39,802
Oraya bir şeyler indirmeye gelmişler.
921
01:00:41,554 --> 01:00:43,890
Topluluktaki insanlar
922
01:00:43,890 --> 01:00:47,477
aileye Homero'nun
El Soldado'da tutulduğunu söylemişti.
923
01:00:47,477 --> 01:00:49,520
Çünkü bölge halkı
924
01:00:49,520 --> 01:00:54,025
El Soldado'daki
bazı güvenli evlerin yerini biliyordu.
925
01:00:54,025 --> 01:00:58,154
Başka bir deyişle
kaçırılan insanların tutulduğu evleri.
926
01:00:58,154 --> 01:01:01,866
Kaçırılanların
ne zaman girip çıktığını halk bilir.
927
01:01:01,866 --> 01:01:04,827
Bazen düşman kartel üyeleri
928
01:01:04,827 --> 01:01:07,997
bazen Homero gibi liderler kaçırılır.
929
01:01:07,997 --> 01:01:11,125
Bazen de fidye için kaçırılanlar olur.
930
01:01:11,125 --> 01:01:13,961
Herkes kim ve kaç kişi olduklarını,
931
01:01:13,961 --> 01:01:16,673
nereye götürüldüklerini bilir.
932
01:01:16,673 --> 01:01:20,510
Bu yüzden insanlar
Homero'nun yerini biliyordu
933
01:01:20,510 --> 01:01:23,930
ve yetkililer orayı değil,
başka yeri arıyordu.
934
01:01:24,681 --> 01:01:26,224
Ama her şeyi biliyorlardı.
935
01:01:27,684 --> 01:01:30,812
Konusunda uzman bir bilim insanı,
936
01:01:31,312 --> 01:01:35,858
bir adli tabip ve tıbbi tetkikçi olarak
bence bu soruşturma yetersiz.
937
01:01:36,609 --> 01:01:40,822
Başsavcılık Dairesi, raporunu
938
01:01:40,822 --> 01:01:45,284
doğrulanan verilere
dayanarak bildiriyor, çok teşekkürler.
939
01:01:46,744 --> 01:01:49,080
Doğrudan olmasa da kayıtsız kalarak
940
01:01:49,664 --> 01:01:51,040
suç ortağı olmuşlardı.
941
01:01:51,040 --> 01:01:53,000
KASTEN ADAM ÖLDÜRME
UZMAN BİRİMİ
942
01:01:53,000 --> 01:01:56,170
Her şey tüm bunların
kasıtlı yapıldığını gösteriyor.
943
01:01:56,754 --> 01:02:00,842
Ama bunu doğrulamak için
kapsamlı bir soruşturma gerekiyor.
944
01:02:00,842 --> 01:02:05,763
{\an8}Bu boğularak ölme vakası
diğer aktivist vakalarıyla benzer.
945
01:02:06,472 --> 01:02:10,893
{\an8}Abisai Pérez Romero
Tula de Allende, Hidalgo'da ölü bulundu.
946
01:02:10,893 --> 01:02:13,396
{\an8}Kendisi Tula'daki kirliliği belgelemişti.
947
01:02:13,396 --> 01:02:15,231
{\an8}Otopsi raporuna göre
948
01:02:15,231 --> 01:02:17,275
{\an8}şiddet bulgusuna rastlanmadı.
949
01:02:17,275 --> 01:02:22,113
Chiapas'taki çevreci
ve uluyan maymun yaşam alanı koruyucusu
950
01:02:22,113 --> 01:02:23,322
José Luis Álvarez,
951
01:02:23,322 --> 01:02:25,908
{\an8}Emiliano Zapata Otobanı kenarında
952
01:02:25,908 --> 01:02:27,618
{\an8}ölü bulundu.
953
01:02:27,618 --> 01:02:32,457
{\an8}Çevreci lider Adán Vez Lira öldürüldü.
954
01:02:32,457 --> 01:02:35,960
{\an8}Veracruz'un merkez sahilindeki
ekosistemi korumak için
955
01:02:35,960 --> 01:02:37,837
{\an8}ciddi bir emek sarf etmişti.
956
01:02:37,837 --> 01:02:40,298
{\an8}İnsanlar Hakları Komisyonu
957
01:02:40,298 --> 01:02:42,759
{\an8}çevreci ve Wixárica topluluğunun
958
01:02:42,759 --> 01:02:45,887
{\an8}kutsal mabetlerinin savunucusu
Margarito Díaz González'in ölümüne
959
01:02:45,887 --> 01:02:47,597
{\an8}üzüldüğünü dile getirdi.
960
01:02:47,597 --> 01:02:50,808
Huexca termoelektrik santralinin inşaatına
karşı çıkan
961
01:02:50,808 --> 01:02:52,977
Nahuatl aktivist Samir Flores öldürüldü.
962
01:02:52,977 --> 01:02:57,315
Samir ölmedi, onu devlet öldürdü!
963
01:02:57,315 --> 01:03:00,651
{\an8}Meksika'da çevreci aktivistlerin
964
01:03:00,651 --> 01:03:04,697
{\an8}öldürülmesine göz yumuyoruz.
965
01:03:05,239 --> 01:03:09,744
{\an8}Başsavcı çevreci aktivist Homero Gómez'in
ölü bulunduğunu duyurdu.
966
01:03:09,744 --> 01:03:13,664
{\an8}İlk raporlara göre bir şiddet bulgusu yok.
967
01:03:13,664 --> 01:03:17,668
{\an8}Başsavcı boğulma ihtimalini
değerlendiriyor.
968
01:03:24,675 --> 01:03:26,511
Eşyalarını bize verdiler.
969
01:03:26,511 --> 01:03:29,388
Pantolonunda parası ve belgeleri vardı.
970
01:03:29,889 --> 01:03:35,311
Ama görevliden
araba anahtarını istediğimde
971
01:03:37,104 --> 01:03:38,689
onda olmadığını söyledi.
972
01:03:38,689 --> 01:03:41,150
Bunu niye soruşturmadıklarını sordum.
973
01:03:41,150 --> 01:03:45,822
"Cep telefonunu almışlar, muhtemelen
anahtarını da almışlardır" dedi.
974
01:03:45,822 --> 01:03:46,864
Çok öfkelendim.
975
01:03:49,033 --> 01:03:53,704
Günler sonra
anahtarı bulduklarını söylediler.
976
01:03:53,704 --> 01:03:55,998
Başından beri orada gömülüymüş.
977
01:03:56,958 --> 01:03:59,794
Kanıt fotoğrafında anahtar kuruydu.
978
01:04:00,419 --> 01:04:03,965
Sözde iş makinesiyle
çamur lekesi olmadan çıkarılmış.
979
01:04:04,465 --> 01:04:07,718
Anahtar çıkarıldığı gibi teslim edildi.
980
01:04:07,718 --> 01:04:13,099
Üstünde oynanmamıştı
çünkü adli tıp uzmanları
981
01:04:13,099 --> 01:04:17,186
delilleri kirletmemek için
protokole uyarak
982
01:04:17,186 --> 01:04:20,106
her şeyi eldivenle yapıyorlar.
983
01:04:24,861 --> 01:04:29,156
Sonra arabayı geri getirmemi istediler
çünkü fotoğraf çekmeyi unutmuşlar.
984
01:04:29,156 --> 01:04:32,743
Nasıl bulunduğuna dair
fotoğraf çekmeleri için
985
01:04:32,743 --> 01:04:35,037
arabayı götürmem gerekti.
986
01:04:35,621 --> 01:04:39,792
Çok saçmaydı
çünkü aramalarıma devam etmek için
987
01:04:39,792 --> 01:04:42,962
arabayı bir haftadır kullanıyordum.
988
01:04:42,962 --> 01:04:46,841
Sanki yeni bulmuş gibi
arabanın fotoğraflarını çektiler.
989
01:04:47,425 --> 01:04:50,219
Kanıt diye bu fotoğrafları kullandılar.
990
01:04:51,554 --> 01:04:58,519
Başsavcılık Dairesi'ndeki bir kaynağımızla
yakın temas hâlindeydik.
991
01:04:58,519 --> 01:05:04,275
Homero'nun vakası en başından beri
manipüle ediliyordu.
992
01:05:04,275 --> 01:05:07,612
Çünkü akla hiç yatmayan şeyler vardı.
993
01:05:07,612 --> 01:05:11,866
Babamın görüştüğü devlet yetkililerinin
soruşturulmasını istedim.
994
01:05:13,993 --> 01:05:16,704
Tabletinin ve telefonunun onlardan birinde
995
01:05:16,704 --> 01:05:18,623
olduğunu söylediler.
996
01:05:18,623 --> 01:05:20,791
"Onlarda, değil mi?" dedik.
997
01:05:21,292 --> 01:05:24,170
Telefonu elinde tutan kişi
998
01:05:24,170 --> 01:05:28,299
telefonu şarj edip aramamıza
cevap verecek kadar yüzsüzdü.
999
01:05:28,299 --> 01:05:32,178
Bu sayede savcılık telefonun yerini
tespit etmişti.
1000
01:05:33,179 --> 01:05:37,975
Başta bu devlet yetkililerinden
şüphelendik.
1001
01:05:38,768 --> 01:05:42,605
Cihazları elinde tutan genç adam
hepsinin yakın tanıdığıydı.
1002
01:05:43,105 --> 01:05:49,320
Kardeşimin eşyalarını unuttuğunu,
1003
01:05:49,320 --> 01:05:52,281
kaybolmasınlar diye aldığını söyledi.
1004
01:05:52,281 --> 01:05:55,201
Kardeşimi etrafta göremediği için
eve götürmüş.
1005
01:05:57,119 --> 01:05:59,330
Adım Elizabeth Guzmán Vilchis.
1006
01:05:59,330 --> 01:06:01,791
Ocampo'luyum.
1007
01:06:02,458 --> 01:06:04,418
Kendimi suçlu hissettim.
1008
01:06:04,418 --> 01:06:08,631
Kendi kendime
"Onu arayıp davet etmeseydim ölmezdi,
1009
01:06:08,631 --> 01:06:10,591
bunlar yaşanmazdı" dedim.
1010
01:06:10,591 --> 01:06:13,594
Ama günün sonunda bunu kim bilebilirdi ki?
1011
01:06:15,429 --> 01:06:18,307
Birkaç politikacı oradaydı.
1012
01:06:18,307 --> 01:06:20,643
{\an8}Bir tanesi Karina Alvarado'ydu.
1013
01:06:20,643 --> 01:06:22,770
{\an8}OCAMPO VEKİLİ, MICHOACÁN 2018-2021
1014
01:06:22,770 --> 01:06:26,023
{\an8}Octavio Ocampo Córdoba
o zaman vali yardımcısıydı.
1015
01:06:26,023 --> 01:06:28,025
Adım Octavio Ocampo.
1016
01:06:28,025 --> 01:06:30,027
{\an8}Onu sosyal çevremden tanıyordum.
1017
01:06:30,027 --> 01:06:32,321
{\an8}MICHOACÁN PRD PARTİSİ GENEL BAŞKANI
1018
01:06:32,321 --> 01:06:35,366
{\an8}Çevreci ve orman koruyucusu olması dışında
1019
01:06:35,366 --> 01:06:39,161
{\an8}Homero aynı zamanda bir politikacıydı.
1020
01:06:39,161 --> 01:06:42,707
At yarışı çok popülerdir.
1021
01:06:43,290 --> 01:06:45,751
Bunlar halka açık yarışlardır.
1022
01:06:46,711 --> 01:06:51,549
Onunla o yarışta tanışma fırsatı bulduk.
1023
01:06:52,341 --> 01:06:54,927
Tek yaptığımız el sıkışmaktı.
1024
01:06:54,927 --> 01:06:59,265
18.00 gibi oradan ayrıldım.
1025
01:06:59,265 --> 01:07:00,766
Daha hava kararmamıştı.
1026
01:07:01,976 --> 01:07:06,272
Vedalaştık. Ben eve gittim, o kaldı.
1027
01:07:08,190 --> 01:07:12,111
Karşılaşmamız o kadar kısa sürdü ki
1028
01:07:12,111 --> 01:07:15,156
birinin eşyalarını aldığını bile
1029
01:07:15,156 --> 01:07:17,992
bilmiyordum.
1030
01:07:25,124 --> 01:07:27,918
Diğer bahsettiğim kişilerle birlikte
1031
01:07:27,918 --> 01:07:30,713
Homero'yla yaklaşık iki saat geçirdik.
1032
01:07:32,339 --> 01:07:35,509
Önce Octavio Ocampo
şarkı söylemeye başladı.
1033
01:07:35,509 --> 01:07:38,179
Hangi şarkı olduğunu hatırlamıyorum.
1034
01:07:38,679 --> 01:07:40,723
Kalanımız dans etti.
1035
01:07:41,223 --> 01:07:44,935
Sonra Homero ve Octavio
başka bir şarkı söylemeye başladı.
1036
01:07:46,854 --> 01:07:49,482
Fotoğraflarda tabletinin ve telefonunun
1037
01:07:49,482 --> 01:07:52,359
hep yanında olduğunu görebilirsiniz.
1038
01:07:52,860 --> 01:07:55,279
Dans etmek için bile onları bırakmadı.
1039
01:07:56,113 --> 01:08:00,618
Meslektaşlarım cihazları
içki barında unuttuğunu iddia etti.
1040
01:08:01,410 --> 01:08:06,499
Çok tuhaf, madem bir aradayız
1041
01:08:06,499 --> 01:08:09,168
ve bir şey unuttuğunu görüyorum,
1042
01:08:09,168 --> 01:08:11,337
onu hemen sana verirdim, değil mi?
1043
01:08:11,337 --> 01:08:13,047
Niye yanımda götüreyim?
1044
01:08:17,968 --> 01:08:19,637
Onları Karina aldı
1045
01:08:19,637 --> 01:08:21,555
ve sonra fotoğrafçısına verdi.
1046
01:08:24,225 --> 01:08:26,185
Bu konuda biraz bilgimiz var
1047
01:08:26,894 --> 01:08:32,066
ama soruşturma açmamıza yetecek kadar yok.
1048
01:08:34,360 --> 01:08:36,570
Altı ay kadar sonra
1049
01:08:36,570 --> 01:08:39,406
Başsavcılık'ta
bir meslektaşıma denk geldim.
1050
01:08:39,406 --> 01:08:41,450
O da festivaldeydi.
1051
01:08:41,450 --> 01:08:44,620
"Bil bakalım ne oldu?
Tüm bunlar olduktan sonra
1052
01:08:44,620 --> 01:08:47,206
Karina'nın fotoğrafçısını öldürdüler"
dedi.
1053
01:08:47,998 --> 01:08:52,128
{\an8}JORGE ARROYO
KARINA ALVARADO'NUN ASİSTANI
1054
01:08:56,298 --> 01:08:59,969
Soruşturma birimindeki bir komiser
şöyle dedi.
1055
01:08:59,969 --> 01:09:02,096
"Canımızı sıkan bir durum var."
1056
01:09:02,096 --> 01:09:06,308
"Karina ve Octavio koruma talep etti.
Sen niye etmedin?"
1057
01:09:06,308 --> 01:09:08,978
"Niye ki? Yanlış bir şey yapmadım" dedim.
1058
01:09:08,978 --> 01:09:13,566
Ben avukatım, koruma talebinin anlamı yok
1059
01:09:13,566 --> 01:09:17,820
çünkü günün sonunda
bunların hiçbirinde bir parmağım yok.
1060
01:09:21,240 --> 01:09:25,244
Homero'nun yanındaki insanların
soruşturulmamak ve sorgulanmamak için
1061
01:09:25,244 --> 01:09:29,039
yasal koruma edindiğini biliyoruz.
1062
01:09:29,039 --> 01:09:32,293
Neler olduğunu anlatabilir misiniz?
1063
01:09:32,293 --> 01:09:33,878
Bu onların hakkı.
1064
01:09:34,712 --> 01:09:39,508
Yetkililerin verdiği kararlara
saygı duyuyoruz.
1065
01:09:41,927 --> 01:09:46,849
Koruma talebinde hiç bulunmadım.
Buna hiç ihtiyaç duymadım.
1066
01:09:46,849 --> 01:09:48,684
Şu anda da duymuyorum.
1067
01:09:50,895 --> 01:09:55,983
Bu işte bir parmakları yoksa
koruma talep etmelerini anlamıyorum.
1068
01:09:55,983 --> 01:09:58,277
Tabii bir ilgileri yoksa.
1069
01:09:58,277 --> 01:10:01,322
Bunun imkânsız olduğunu söyleyebilirim.
1070
01:10:01,322 --> 01:10:06,660
Orada bulunan meslektaşım
harika bir kadındır.
1071
01:10:07,494 --> 01:10:09,496
Bunlarla hiçbir ilgisi yoktu.
1072
01:10:09,496 --> 01:10:11,498
Diğer meslektaşımın da.
1073
01:10:11,498 --> 01:10:15,419
O zamanlar vali yardımcısı mıydı
vali miydi hatırlamıyorum.
1074
01:10:15,419 --> 01:10:19,048
Hiçbir art niyeti olmayan
harika bir genç adamdır.
1075
01:10:19,048 --> 01:10:21,425
Bir parmakları olsa da olmasa da
1076
01:10:21,425 --> 01:10:22,343
yani bu
1077
01:10:22,885 --> 01:10:24,094
çok şey olurdu...
1078
01:10:25,596 --> 01:10:26,972
Bunu doğrulayamam.
1079
01:10:26,972 --> 01:10:29,683
Ama ortada bir şey olmadığına
1080
01:10:30,976 --> 01:10:32,895
oldukça eminim.
1081
01:10:32,895 --> 01:10:35,105
Silvano vali olduğunda
1082
01:10:35,105 --> 01:10:37,441
Octavio Ocampo vali yardımcısıydı.
1083
01:10:37,441 --> 01:10:40,945
Silvano, Octavio Ocampo ve Karina Alvarado
1084
01:10:40,945 --> 01:10:42,780
hep bir aradaydı.
1085
01:10:44,657 --> 01:10:46,992
Homero'nun eşyaları
niye Karina'nın arkadaşındaydı?
1086
01:10:49,161 --> 01:10:52,665
Karina ve Octavio Ocampo
niye koruma talep etti?
1087
01:10:53,165 --> 01:10:55,501
Şu ana kadar şüpheli değiller.
1088
01:10:58,379 --> 01:11:02,591
Sadece olanlara dair
ifade vermelerini istedim
1089
01:11:02,591 --> 01:11:05,594
çünkü babamla konuşan son kişiler onlardı.
1090
01:11:05,594 --> 01:11:09,139
Suçlu olduklarını düşündüğümden değil.
1091
01:11:09,139 --> 01:11:12,184
Bu işi yapan insanların
1092
01:11:12,184 --> 01:11:15,145
tutuklanmasını sağlayacak bilgilere
1093
01:11:15,145 --> 01:11:17,773
sahip olduklarını düşündüğümden.
1094
01:11:18,941 --> 01:11:24,238
Homero, kral kelebeklerinin yaşam alanına
zarar veren ana sebeplerden birinin
1095
01:11:24,238 --> 01:11:27,533
yasa dışı kerestecilik olduğunu vurgulayan
1096
01:11:27,533 --> 01:11:29,743
çok önemli bir şahsiyetti.
1097
01:11:29,743 --> 01:11:34,039
Sembol, Serbest Ticaret Anlaşması
tarafından belirlendi...
1098
01:11:34,039 --> 01:11:35,374
Bu bir kaza değildi.
1099
01:11:35,374 --> 01:11:38,085
Sadece onu ortadan kaldırmak değil,
1100
01:11:38,085 --> 01:11:40,587
{\an8}aynı zamanda ağaçları ve toplulukları
1101
01:11:40,587 --> 01:11:42,464
{\an8}korumaya cüret eden
1102
01:11:42,464 --> 01:11:46,593
{\an8}diğer sosyal liderlere
bir mesaj göndermek istediler.
1103
01:11:46,593 --> 01:11:48,512
Başsavcının
1104
01:11:48,512 --> 01:11:52,099
amcalarım Amado ve Juan'ı
soruşturacağını duydum.
1105
01:11:52,099 --> 01:11:55,352
Vakayla bu kadar ilgilenmelerinin
tuhaf olduğunu,
1106
01:11:55,352 --> 01:11:59,189
ilgileri olabileceğini söylediler
o yüzden soruşturacaklardı.
1107
01:11:59,189 --> 01:12:03,235
Michoacán Başsavcılık Dairesi
öldürülen kurbanın akrabalarına
1108
01:12:03,235 --> 01:12:06,238
sık sık eleştirel tacizlerde bulunur.
1109
01:12:06,238 --> 01:12:11,035
Tatsız sorular sormalarını engellemek
ve onları caydırmak için.
1110
01:12:11,035 --> 01:12:12,828
Başsavcı
1111
01:12:12,828 --> 01:12:16,915
bu taktiğe ilk kez başvurmuyor.
1112
01:12:16,915 --> 01:12:19,960
Soruşturmayı
kurbanların aleyhine çevirerek
1113
01:12:19,960 --> 01:12:22,379
onları geri çekilmeye zorluyor
1114
01:12:22,379 --> 01:12:25,424
ve vakanın basından düşmesini sağlıyor.
1115
01:12:25,424 --> 01:12:26,759
Nihayetinde de
1116
01:12:26,759 --> 01:12:29,970
yetkililere yapılan baskıları
engellemiş oluyor.
1117
01:12:34,308 --> 01:12:38,103
Korktuğum için soruşturmayı
ilerletmemeye karar verdim.
1118
01:12:38,103 --> 01:12:41,148
Çünkü soruşturma ilerlerse
1119
01:12:41,148 --> 01:12:43,317
başınıza ne geleceği meçhul.
1120
01:12:43,317 --> 01:12:47,446
{\an8}Aileniz daima korunmasızdır.
1121
01:12:47,446 --> 01:12:49,740
{\an8}Çoğunlukla bu yüzden
1122
01:12:49,740 --> 01:12:53,118
{\an8}huzurumuz kaçmasın diye
ek soruşturma talep etmedik.
1123
01:13:02,544 --> 01:13:05,005
Gördüğünüz gibi sekiz klasör var.
1124
01:13:10,511 --> 01:13:16,725
Siz kâğıt yığını görebilirsiniz
ama bunlar bizim tüm emeğimiz.
1125
01:13:17,935 --> 01:13:20,229
Bu dosyalarda
1126
01:13:20,229 --> 01:13:21,563
şu ana kadar
1127
01:13:22,481 --> 01:13:25,109
Homero'nun
1128
01:13:25,901 --> 01:13:28,153
vahşice öldürüldüğüne dair
1129
01:13:28,153 --> 01:13:31,240
hiçbir bulgu yok.
1130
01:13:32,908 --> 01:13:35,619
Şu ana kadar elimizde olan tek şey
1131
01:13:35,619 --> 01:13:39,331
Homero'nun su altında kalarak
mekanik asfiksiden öldüğünü,
1132
01:13:39,331 --> 01:13:41,625
yani boğulduğunu gösteren
1133
01:13:42,251 --> 01:13:43,669
bilimsel delildir.
1134
01:13:51,385 --> 01:13:53,512
Yetkililerin versiyonu
1135
01:13:53,512 --> 01:13:55,514
mantıksız olması bir yana
1136
01:13:55,514 --> 01:13:58,225
geçiştirici bir dildeydi de.
1137
01:13:58,225 --> 01:14:00,310
Basının ve halkın zekâsına,
1138
01:14:01,270 --> 01:14:03,480
Homero'nun anısına
1139
01:14:03,480 --> 01:14:06,024
hakaret edecek seviyedeydi.
1140
01:14:09,820 --> 01:14:13,282
Bunları bölge savcısı
yasa dışı kerestecileri
1141
01:14:13,282 --> 01:14:15,117
tutuklamasın diye yapıyorlar.
1142
01:14:15,117 --> 01:14:18,537
Böylece suikastçılar
ve suç liderleri salıveriliyor,
1143
01:14:18,537 --> 01:14:23,208
yasa dışı toplanan
kereste konvoylarına bekçilik yapan
1144
01:14:23,208 --> 01:14:25,294
eyalet polislerini koruyorlar.
1145
01:14:25,294 --> 01:14:28,755
Yetkililer olaya müdahil olmalı.
1146
01:14:28,755 --> 01:14:32,301
Bölge savcılarından
ve eyalet polislerinden bahsediyoruz.
1147
01:14:32,301 --> 01:14:35,804
Bunun olması için
eyaletin üst yetkilileriyle
1148
01:14:35,804 --> 01:14:37,639
mutabakat sağlanmalı.
1149
01:14:38,474 --> 01:14:41,477
Hiç delilim yok
ama Homero'nun ölüm emrinin
1150
01:14:41,477 --> 01:14:45,272
organize suç örgütlerince verildiğine
şüphem de yok.
1151
01:14:45,272 --> 01:14:46,565
Çünkü Homero,
1152
01:14:46,565 --> 01:14:50,027
gizli saklı yasa dışı eylemler
gerçekleştirdikleri yere
1153
01:14:50,027 --> 01:14:53,614
eyalet yetkililerinin ve basının
1154
01:14:53,614 --> 01:14:55,991
dikkatini çekiyordu.
1155
01:14:56,658 --> 01:14:59,369
Andrés, yasa dışı keresteciliği
1156
01:14:59,369 --> 01:15:02,748
kimlerin yaptığını biliyorsan
söyleyebilir misin?
1157
01:15:06,543 --> 01:15:08,378
{\an8}Buna cevap veremem.
1158
01:15:09,296 --> 01:15:10,130
Yapamam.
1159
01:15:10,839 --> 01:15:15,177
Cevap verirsen hayatının
riske gireceğini mi düşünüyorsun?
1160
01:15:16,762 --> 01:15:17,596
Evet.
1161
01:15:18,889 --> 01:15:21,350
Hem benim hem meslektaşlarımın.
1162
01:15:21,934 --> 01:15:24,520
Ağaç kesenler, avokado çiftçileri
1163
01:15:24,520 --> 01:15:27,940
ve sevkiyat işleri
suç örgütlerince kontrol ediliyor.
1164
01:15:27,940 --> 01:15:31,860
Bölge halkı çalışabilmek için
kazandıklarının bir kısmını
1165
01:15:31,860 --> 01:15:34,947
haraç vermek zorunda.
1166
01:15:34,947 --> 01:15:37,908
Olur da tüm bunlara razı olmazlarsa
1167
01:15:37,908 --> 01:15:41,870
insanlar öldürülür.
1168
01:15:42,371 --> 01:15:45,290
Sadece eyalet genelinde değil,
belediye içinde de.
1169
01:15:45,290 --> 01:15:48,752
Meksika'da şiddet hiç azalmıyor.
1170
01:15:48,752 --> 01:15:52,589
Ocampo Belediyesi Genel Sekreteri
Omar Colina Lanis ve babası
1171
01:15:52,589 --> 01:15:54,716
{\an8}Zitácuaro'da
1172
01:15:54,716 --> 01:15:56,760
{\an8}vurularak öldürüldü.
1173
01:15:56,760 --> 01:16:00,305
{\an8}Cesetleri vurulmuş hâlde
bir araçta bulundu.
1174
01:16:00,305 --> 01:16:01,890
{\an8}Michoacán Başsavcısı
1175
01:16:01,890 --> 01:16:05,143
{\an8}bir soruşturma yürütüyor.
1176
01:16:07,479 --> 01:16:10,649
Biyosfer Sahası
ve Homero'nun cinayet vakası
1177
01:16:10,649 --> 01:16:14,111
kelebek etkisi yarattı.
1178
01:16:16,780 --> 01:16:19,741
Mesela statta maç izleyen
bir taraftar düşünün.
1179
01:16:20,284 --> 01:16:24,413
Avokadolu bir sosisli
ya da hamburger alıyor.
1180
01:16:29,876 --> 01:16:32,921
Bu avokado ABD'ye ulaşmak için
1181
01:16:32,921 --> 01:16:39,344
yetkililer tarafından görmezden gelinen
sahte gümrük kontrollerinden geçiyor.
1182
01:16:43,432 --> 01:16:46,101
Avokado, organize suç örgütlerince
kontrol edilen
1183
01:16:46,101 --> 01:16:48,020
Michoacán tarlalarında üretiliyor.
1184
01:16:48,020 --> 01:16:50,397
Avokadoyu üretmeden önce de
1185
01:16:50,397 --> 01:16:53,900
köylülerce korunan kıymetli ormanlarda
1186
01:16:53,900 --> 01:16:57,738
yasa dışı kerestecilik yaparak
araziyi ormansızlaştırıyorlar.
1187
01:16:58,488 --> 01:17:00,157
Homero gibi köylülerce.
1188
01:17:00,157 --> 01:17:03,452
Bu zinciri bir noktada kırmak zorundayız.
1189
01:17:04,119 --> 01:17:07,331
Sorun ABD, Meksika
1190
01:17:07,331 --> 01:17:10,125
ya da eyalet yetkililerinde mi bilmiyorum.
1191
01:17:10,125 --> 01:17:12,210
Bir yerde bir şeyler yanlış.
1192
01:17:12,210 --> 01:17:15,005
Bence Michoacán'da her şey yanlış gidiyor.
1193
01:17:15,005 --> 01:17:17,758
Ya da bir arkadaşımın dediği gibi.
1194
01:17:17,758 --> 01:17:20,927
"Yanlış giden her şey
Michoacán'da felakete dönüşür."
1195
01:17:22,638 --> 01:17:26,391
Michoacán her yıl
70.000 hektar orman kaybediyor.
1196
01:17:26,391 --> 01:17:29,478
Üçte biri doğu Michoacán'daki bu bölgede.
1197
01:17:30,228 --> 01:17:33,732
Gerçek şu ki
hepsi burnumuzun dibinde oluyor.
1198
01:17:37,361 --> 01:17:38,487
Turuncu, siyah,
1199
01:17:38,487 --> 01:17:40,781
kahverengi kanatlarıyla tanınan
kral kelebeği
1200
01:17:40,781 --> 01:17:45,285
geçen temmuz IUCN tarafından
nesli tükenmekte olan tür ilan edildi.
1201
01:17:48,246 --> 01:17:52,918
Gezegendeki bu harika keşiften
40 yıl sonra
1202
01:17:52,918 --> 01:17:56,546
kral kelebeği göçü tehlikeye girdi.
1203
01:17:59,633 --> 01:18:01,927
Kral kelebeği popülasyonu
1204
01:18:01,927 --> 01:18:07,265
son 10 yıl içinde %22 ila %72 azaldı.
1205
01:18:11,019 --> 01:18:13,980
Bilim insanları iklim değişimini,
böcek ilaçlarını
1206
01:18:13,980 --> 01:18:16,775
ve yasa dışı keresteciliği suçluyor.
1207
01:18:25,909 --> 01:18:30,872
Gerçek şu ki kral kelebekleri
sonsuza kadar yok olabilir.
1208
01:18:45,262 --> 01:18:46,763
Savaşmaya devam edeceğiz.
1209
01:18:46,763 --> 01:18:49,766
Yaşam alanına ulaşmak için
köyden geçmeliler.
1210
01:18:49,766 --> 01:18:51,768
Bizim avantajımız bu.
1211
01:18:51,768 --> 01:18:56,106
Köyde bekçilik yapıyoruz.
Bizi öldürseler bile onları durduracağız.
1212
01:18:56,106 --> 01:18:58,734
Burayı tüm gücümüzle koruyacağız.
1213
01:18:59,693 --> 01:19:03,488
Eski koruyucusu,
dostumuz Homero'nun mirasını
1214
01:19:03,488 --> 01:19:06,032
devam ettireceğiz.
1215
01:19:06,533 --> 01:19:08,618
Ailemiz için
1216
01:19:09,119 --> 01:19:10,787
bu bir kaza değildi.
1217
01:19:10,787 --> 01:19:13,206
{\an8}Yetkililer
1218
01:19:13,957 --> 01:19:16,668
{\an8}bu vakalarla ilgilenmezse
1219
01:19:17,377 --> 01:19:18,670
{\an8}sonumuz ne olacak?
1220
01:19:31,808 --> 01:19:35,020
Homero'nun naaşını getirdiğimizde
meydan insan doluydu.
1221
01:19:35,020 --> 01:19:38,315
Dostları, ailesi,
farklı topluluklardan insanlar
1222
01:19:38,315 --> 01:19:39,858
onu bekliyordu.
1223
01:19:44,529 --> 01:19:47,324
Cenaze arabasını gördüğümde
1224
01:19:47,324 --> 01:19:49,409
açıklayamadığım bir his yaşadım.
1225
01:19:49,409 --> 01:19:52,537
Gözlerim yaşla doldu.
1226
01:19:52,537 --> 01:19:55,707
Babamın o arabada olduğunu bilmek
beni çok üzdü.
1227
01:20:06,384 --> 01:20:09,179
Onu defnetmeye
cenaze arabasıyla götürecektim.
1228
01:20:10,388 --> 01:20:12,349
Ama halk bunu istemedi.
1229
01:20:13,767 --> 01:20:15,936
Tabutu taşımak istediler.
1230
01:20:22,901 --> 01:20:26,947
Her yerden insanlar yaklaşmaya başladı.
1231
01:20:26,947 --> 01:20:29,241
Etrafımızı çevirdiler.
1232
01:20:35,622 --> 01:20:37,165
Son bir kez
1233
01:20:37,165 --> 01:20:40,752
kelebek kanatlarıyla
fotoğraf çekindiği yere götürüldü.
1234
01:20:40,752 --> 01:20:43,713
Onu hissediyoruz! Homero burada!
1235
01:20:43,713 --> 01:20:47,300
Burada, orada, her yerde
Homero bizi koruyacak!
1236
01:20:57,435 --> 01:20:58,562
İnanamıyordum.
1237
01:20:58,562 --> 01:21:01,731
Yakın zamanda çok mutlu bir şekilde
1238
01:21:02,482 --> 01:21:04,776
kollarını açarken
1239
01:21:04,776 --> 01:21:06,862
fotoğrafını çektiğim yerdeydik.
1240
01:21:06,862 --> 01:21:09,906
Ama bu sefer çok farklıydı.
1241
01:21:13,827 --> 01:21:15,412
Ormanlarımızı korumak için
1242
01:21:15,412 --> 01:21:18,123
durmak bilmeden çalıştı.
1243
01:21:19,082 --> 01:21:21,877
Onu durmak bilmeden aradık.
1244
01:21:26,798 --> 01:21:29,426
Ailesi bilsin ki yalnız değiller.
1245
01:21:29,426 --> 01:21:32,220
Onun tüm ailesi burada.
1246
01:21:33,555 --> 01:21:34,973
Hepimiz buradayız.
1247
01:21:41,438 --> 01:21:42,939
Hepinize teşekkür ederim.
1248
01:22:01,958 --> 01:22:02,959
Çok üzücüydü.
1249
01:22:04,878 --> 01:22:08,798
O an onu
ne kadar özleyeceğimizi fark ettim.
1250
01:22:12,594 --> 01:22:13,845
Hatta ağladım.
1251
01:23:00,058 --> 01:23:06,940
2 KASIM 2022
EL ROSARIO, MICHOACÁN
1252
01:23:23,748 --> 01:23:27,669
Ölüler Günü'nde
geleneksel olarak mezarlığa gidip
1253
01:23:27,669 --> 01:23:30,964
mezarına çelenk bırakırız
1254
01:23:30,964 --> 01:23:34,968
ve çiçeklerle, başka şeylerle süsleriz.
1255
01:23:39,848 --> 01:23:42,225
{\an8}MARÍA REMEDIOS GONZÁLEZ
HOMERO'NUN ANNESİ
1256
01:23:54,404 --> 01:23:57,115
Kıyamet gününe kadar, âmen.
1257
01:23:57,115 --> 01:23:59,701
Faziletin ve merhametin anası Mary...
1258
01:23:59,701 --> 01:24:02,495
Yaşamda ve ölümde duacınız.
1259
01:24:02,495 --> 01:24:04,414
İsa'nın Kutsal Kalbi...
1260
01:24:04,414 --> 01:24:05,665
Sana inanıyoruz.
1261
01:24:06,791 --> 01:24:09,044
Otomí ve Mazahua inançlarında
1262
01:24:09,044 --> 01:24:11,671
kelebeklere ölülerin ruhları da denir.
1263
01:24:12,172 --> 01:24:15,925
Homero sonradan onlara
"güneşin gelinleri" demişti.
1264
01:24:31,066 --> 01:24:33,359
Kelebekler su içmek için iniyorlar.
1265
01:24:34,027 --> 01:24:38,031
Sonra çiçek arayacaklar.
1266
01:24:39,741 --> 01:24:42,827
Gezginler, hasatçılar, güneşin gelinleri...
1267
01:24:43,661 --> 01:24:45,163
Ölülerin ruhları.
1268
01:24:47,707 --> 01:24:50,210
Babamın kelebeklerle döndüğüne inanıyorum.
1269
01:24:50,210 --> 01:24:52,378
O yüzden yaşam alanına yalnız gidip
1270
01:24:52,378 --> 01:24:55,131
kelebeklerin arasında
kaybolmayı seviyorum.
1271
01:25:03,848 --> 01:25:09,521
Oradayken yanımda olduğunu hissediyorum.
Birlikte manzarayı izliyoruz.
1272
01:25:09,521 --> 01:25:14,526
Güneşin kelebeklere dokunmasını,
etrafta uçuşmalarını.
1273
01:25:24,577 --> 01:25:27,205
Birlikte geçirdiğimiz anları hatırlıyorum.
1274
01:25:27,205 --> 01:25:29,457
Sanki yanımdaymış gibi konuşuyoruz
1275
01:25:29,457 --> 01:25:31,584
ama geçmişi yâd ediyoruz.
1276
01:25:32,502 --> 01:25:33,461
Oksijen.
1277
01:25:33,461 --> 01:25:35,547
- Kelebekler ne solur?
- Oksijen.
1278
01:25:35,547 --> 01:25:39,092
Aynen. Kelebeklerin yaşayabilmesi için
ağaç gerekir.
1279
01:25:39,092 --> 01:25:41,136
Peki kelebeklere nereye konar?
1280
01:25:44,931 --> 01:25:48,726
Bazen yalnız başıma kahkaha atıyorum.
1281
01:25:48,726 --> 01:25:51,604
Çünkü babamla konuşuyor gibi hissediyorum.
1282
01:25:55,859 --> 01:25:58,611
Uçuyor, yükseğe uçuyor.
1283
01:25:59,445 --> 01:26:01,489
Tüm gün uçuyor.
1284
01:26:06,369 --> 01:26:08,830
Kral kelebeklerinin
yeni koruyucusu olmayabilirim
1285
01:26:08,830 --> 01:26:11,583
ama babamın yolundan gitmek istiyorum.
1286
01:26:11,583 --> 01:26:14,043
Bana öğrettiği bu.
1287
01:26:14,043 --> 01:26:16,087
Tüm bunları devam ettirmek,
1288
01:26:16,087 --> 01:26:19,048
yarım bırakmamak istiyorum.
1289
01:26:19,048 --> 01:26:22,427
Mirasını yaşatmak,
hatta büyütmek istiyorum.
1290
01:26:24,929 --> 01:26:27,724
Korkmuyorum çünkü babam her ne yapıyorsam
1291
01:26:27,724 --> 01:26:30,059
korkmadan yapmamı söylerdi.
1292
01:26:30,059 --> 01:26:32,103
Bunu yapmaya kararlıyım.
1293
01:26:51,623 --> 01:26:54,250
2022 YILINDA GÖÇMEN KRAL KELEBEKLERİ
1294
01:26:54,250 --> 01:26:56,628
NESLİ TÜKENMEKTE OLAN TÜR İLAN EDİLDİ
1295
01:26:58,171 --> 01:27:01,090
HOMERO'NUN CİNAYET SORUŞTURMASI
HÂLÂ DEVAM EDİYOR
1296
01:27:01,090 --> 01:27:04,969
AMA YENİ BİR GÜNCELLEME BİLDİRİLMEDİ
1297
01:27:06,221 --> 01:27:07,096
Sağ olun.
1298
01:27:08,806 --> 01:27:11,517
Bakalım hangi bilgileri
cımbızla çekip aldınız.
1299
01:27:13,561 --> 01:27:19,609
KARINA ALVARADO RÖPORTAJ VERMEYİ REDDETTİ.
1300
01:27:20,151 --> 01:27:23,488
Silvano bir söz verdi
ama arkasında durmadı.
1301
01:27:23,488 --> 01:27:25,949
Hiçbiri tavrını değiştirmedi.
1302
01:27:25,949 --> 01:27:28,451
Ağaçlarımızın kesilmesine engel oluyoruz.
1303
01:27:28,451 --> 01:27:30,536
SILVANO AUREOLES YASA DIŞI KAZANÇ,
1304
01:27:30,536 --> 01:27:33,790
YOLSUZLUK VE ORGANİZE SUÇLARDAN
SORUŞTURMA ALTINDA
1305
01:27:39,504 --> 01:27:42,757
2022 YILINDA AMADO GÓMEZ
OCAMPO BELEDİYE BAŞKANI SEÇİLDİ
1306
01:27:42,757 --> 01:27:46,511
SALDIRI RİSKİNE KARŞI AMADO,
MUHAFIZLAR TARAFINDAN KORUNUYOR
1307
01:27:51,891 --> 01:27:55,895
ÇEVRE AKTİVİSTLERİ İÇİN MEKSİKA
DÜNYANIN EN ÖLÜMCÜL ÜLKELERİNDEN BİRİ
1308
01:27:55,895 --> 01:27:59,440
ÇEVRECİ CİNAYETLERİNİN ÇOĞU
CEZASIZ KALIYOR
1309
01:30:53,489 --> 01:30:59,245
Alt yazı çevirmeni: Sencer Coşkun